Anna Jagiellonka

Mizernego wzrostu, płeć biała jak u wszystkich Polek, bardzo przyjemna, mimo 40 lat świeża i czerstwa.
Hieronimo Lippomano (o 52-letniej! Annie)

genealogia:

rodzice ⇒ drzewo genealogiczne
Zygmunt I Stary	Bona, córka Jana Galeazza Sforzy, księcia Mediolanu
życie	panowanie
18 X 1523 (Kraków) - 9 IX 1596 (Warszawa)	1575 ♔ 1 V 1576 - katedra w Krakowie (koronowana na królową)
małżeństwa
OO1576 - 1586: Stefan I Batory ♔ 1 V 1576 - katedra w Krakowie

kalendarium:

1562

-Fiasko rozmów polsko-szwedzkich w sprawie małżeństwa Anny z Magnusem, księciem Ostrogocji.

1573

-Niezrealizowany projekt małżeństwa z Henrykiem Walezym.

1575

-(4-5 X) Sejm konwokacyjny.

Jan Zamoyski wysuwa kandydaturę Anny.

-(7 XI-15 XII) Sejm elekcyjny (pod laską Mikołaja Sienickiego).

(12 XII) Prymas Jakub Uchański ogłasza królem cesarza Maksymiliana II Habsburga.
(15 XII) Szlachta obwołuje królem Annę i przeznacza Stefana Batorego na jej męża.

1576

-(28 I) Zjazd szlachty w Jędrzejowie.

Zatwierdzenie elekcji Stefana Batorego.

-(1 II) Zajęcie Krakowa przez pospolite ruszenie popierające Stefana Batorego i Annę.
-(31 III-29 V) Obrady sejmu koronacyjnego (pod laską Andrzeja Firleja).
-(24 IV) Stefan Batory przybywa do Krakowa.

(1 V) Małżeństwo ze Stefanem Batorym.
(1 V) Koronacja Stefana Batorego i Anny w katedrze wawelskiej.

ok. 1580 (?)

-Rozpoczęcie budowy sieci kanalizacyjnej w Warszawie.

1581

-(22 I-8 III) Sejm w Warszawie (pod laską Stanisława Przyjemskiego).

(6 III) Stefan Batory ustanawia dla Anny oprawę w księstwie mazowieckim (zabezpieczoną dożywociem).

1582

-Zakończenie budowy baszty broniącej mostu w Warszawie.

1586

-(6 III) Stefan Batory zapisuje Annie sumę 30000 złotych (zabezpieczoną na dobrach Wielkiego Księstwa Litewskiego).
-(12 XII) Śmierć Stefana Batorego.

1587

-(I) Anna otrzymuje Złotą Różę z rąk papieża Sykstusa V.
-(30 VI-22 VIII) Sejm elekcyjny w Warszawie (pod laską Kaspra Dębińskiego i Pawła Orzechowskiego).

(19 VIII) Zygmunt Waza zostaje wybrany na króla (m.in. dzięki staraniom dyplomatycznym Anny).

-(4 XI) Spotkanie z Zygmuntem Wazą w Piotrkowie.

1592

-(31 V) Udział w ślubie Zygmunta Wazy z Anną Habsburżanką.
-Konflikt z Anną Habsburżanką.

Anna wycofuje się z czynnej polityki.

1593

-(3 VIII) Wyjazd Zygmunta Wazy i Anny Habsburżanki do Szwecji.

Anna Jagiellonka przejmuje opiekę nad Anną Marią, córką Zygmunta, pozostawioną jako zakładniczka, gwarantująca powrót pary królewskiej do Rzeczypospolitej.

1595

-(VII) Anna zostaje matką chrzestną Władysława IV.

1596

-(9 IX) Śmierć Anny Jagiellonki w Warszawie.

Anna Jagiellonka

heraldyka:

sfragistyka:

ANNA IAGELONIA D G REGINA POLONIAE MAGNA DVX LIT

ANNA DEI GRA REGINVLA POLONIE

ciekawostka:

Anna była wykształcona: mówiła biegle po włosku, znała również łacinę. W młodości nauczono ją również haftowania i szycia. Wraz z siostrami szyła m.in. koszule dla brata Zygmunta, a hafciarką była zręczną i nie pozbawioną smaku, choć nieco drobiazgową.

ważniejsze fundacje:

1573	drewniany most Zygmunta Augusta w Warszawie (budowa rozpoczęta przez Zygmunta Augusta)
1578-1584	dzwonnica przy kościele Św. Anny w Warszawie

przyczyna śmierci:

9 IX 1596	prawdopodobnie czynniki naturalne (na co wskazuje podeszły wiek królowej; ponadto cierpiała ona w ostatnich latach życia na uciążliwą chorobę nerek)

pochówek:

katedra w Krakowie

zdjęcie katedry w Krakowie
12 XI 1596	katedra w Krakowie (w kaplicy Zygmuntowskiej w grobowcu dłuta Santi Gucciego, wykonanym już w 1587 roku)
zdjęcie trumny Anny Jagiellonki

literatura:

Jerzy Besala, Stefan Batory, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1992
Małgorzata Duczmal, Jagiellonowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1996
Paweł Jasienica, Ostatnia z rodu, Czytelnik, Warszawa 1988
Marcin Spórna, Piotr Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003
Zygmunt Wdowiszewski, Genealogia Jagiellonów i Domu Wazów w Polsce, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2005

ilustracje:

Władysław Fabijański, Pieczęcie papierowe z podkładem w zbiorze sfragistycznym Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 2009
Stefan K. Kuczyński, Księga królów i książąt polskich, Świat Książki, Warszawa 1999
"Tygodnik Ilustrowany", nr 162, rok 1862
Fotografie miejsc historycznych, http://foto.poczet.com