XHTML 1.1 | CSS 2.1
strona główna | forum dyskusyjne | nagrody, wyróżnienia | strony zaprzyjaźnione | kontakt z Autorem | zostań Dobrodziejem
BOLESŁAW I CHROBRY
genealogia, heraldyka:
rodzice → drzewo genealogiczne:
  • Mieszko I
  • Dobrawa (Dąbrówka), córka księcia Czech, Bolesława I Srogiego
życie:
  • 966/967 - 17 VI 1025
panowanie:
  • 992 (koronacja 18 lub 23 IV 1025) - 1025
  • CZECHY: 1003 - 1004
małżeństwa (konkubinaty):
  1. OO  984 - 985: nieznana z imienia córka Rydygara, margrabiego Miśni
  2. OO  986 - 987/89: nieznana z imienia Węgierka, prawdopodobnie córka Gejzy, księcia węgierskiego
  3. OO  987/89 - 1013: Emnilda, córka Dobromira, księcia słowiańskiego
  4. OO  1018 - 1025: Oda, córka Ekkeharda, margrabiego Miśni
  5. ♥ 1018 - ?: Przedsława, córka Włodzimierza I Wielkiego, wielkiego księcia kijowskiego
potomstwo → drzewo genealogiczne:
  1. Bezprym (986 - zima/wiosna 1032)
  2. córka (988 - po 1013)
    Regelinda (989/90 - 21 III ok. 1030)
    Mieszko (990 - 10/11 V 1034)
    córka (991/1001 - po 14 VIII 1018)
    Otto (1000 - 1033)
  3. Matylda (1018/25 - po V 1036)
orzeł, paw bądź gołębica z rewersu denara Bolesława Chrobrego
'Bolesław Chrobry' Jana Matejki
charakterystyka:
"Był bowiem Bolesław wielki i ciężki, że i na koniu ledwo mógł siedzieć, ale bystrego umysłu."
Powieść Minionych Lat

973

-(23 III) Zjazd w Kwedlinburgu.
  • Bolesław (albo inny, nieznany z imienia syn Mieszka) pozostaje na dworze cesarskim jako zakładnik (?).
    Miszego, książę polański, nastraszony, przysłał syna jako zakładnika. - Roczniki altajskie

984

-Małżeństwo z nieznaną z imienia córką Rydygara, margrabiego Miśni.

985

-Rozwiązanie małżeństwa.

986

-Małżeństwo z nieznaną z imienia węgierską księżniczką.

987/989

-Rozwiązanie małżeństwa z Węgierką.
-Małżeństwo z Emnildą, córką Dobromira, księcia słowiańskiego.

992

-(25 V) Śmierć Mieszka I.
  • Bolesław przejmuje samodzielną władzę.
    • Wygnanie macochy Ody oraz braci przyrodnich: Mieszka, Lamberta i Świętopełka.
    • Oślepienie Przybywoja i Odolana, przywódców możnowładczej opozycji.
-(lato) Wsparcie militarne Ottona III w jego wyprawie przeciwko Stodoranom.

995

-(lato) Uczestnictwo w wyprawie niemieckiej na Słowian połabskich.

997

-(23 IV) Śmierć biskupa Wojciecha w czasie jego akcji misyjnej w Prusach.
  • Bolesław wykupuje z rąk Prusów ciało Wojciecha (za cenę złota o wadze równej wadze szczątków).
    • (20 X) Wojciech zostaje pochowany w katedrze gnieźnieńskiej.

999

-(9 IV-XII) Synod rzymski pod przewodnictwem papieża Sylwestra II.
  • (XII) Kanonizacja biskupa Wojciecha.
  • (XII) Powołanie Arcybiskupstwa św. Wojciecha w Gnieźnie.
    • Radzim Gaudenty (brat Wojciecha) zostaje pierwszym polskim metropolitą.

1000

-(8-15 III) Zjazd w Gnieźnie z cesarzem Ottonem III.
[...] cesarz Otto Rudy przybył do [grobu] Św. Wojciecha dla modlitwy i pojednania, a zarazem w celu poznania sławnego Bolesława, jak o tym można dokładniej wyczytać w księdze o męczeństwie [tego] świętego. Bolesław przyjął go tak zaszczytnie i okazale, jak wypadło przyjąć króla, cesarza rzymskiego i dostojnego gościa. - Kronika Polska Galla Anonima
  • (10 III) Bolesław zostaje zwolniony z obowiązku trybutarnego na rzecz cesarstwa.
  • (10 III) Utworzenie metropolii gnieźnieńskiej, obejmującej arcybiskupstwo w Gnieźnie i biskupstwa w Kołobrzegu, Krakowie i Wrocławiu.
    • Biskupstwo poznańskie utrzymuje niezależny status (z powodu sprzeciwu biskupa Ungera).
    • Bolesław (i jego następcy) uzyskują prawo inwestytury biskupów.
    • Nałożenie na ludność dziesięciny.
-(III-V) Bolesław towarzyszy cesarzowi w drodze powrotnej do Niemiec.
  • Uczestnictwo w obchodach Niedzieli Palmowej w Magdeburgu (24 III), Wielkanocy i synodu kościelnego w Kwedlinburgu (31 III-IV) oraz w Akwizgranie (V).

ok. 1001

-Bolesław wysyła syna Bezpryma do pustelni Pereum (koło Rawenny).

1002

-(23 I) Śmierć cesarza Ottona III.
-(30 IV) Śmierć (skrytobójcza) margrabiego miśnieńskiego Ekkeharda, pretendenta do tronu niemieckiego.
  • Zajęcie Milska (z Budziszynem), Łużyc, Miśni oraz grodu Strzała przez Bolesława.
    [Bolesław] zebrawszy wojsko zajął natychmiast całą marchię Gerona [II] z tej strony Łaby oraz gród Budziszyn wraz z przyległościami, dokąd wysłał naprzód oblężników. Następnie wtargnął do Strzały i próbował potajemnie przekupić pieniędzmi Miśnian. Ci, żądni zawsze zmiany, dowiedziawszy się pewnego dnia, że większa część załogi wyszła po paszę dla koni, wdarli się pod wodzą Guncelina z Kuckenburg przez wschodnią bramę, tam gdzie mieszkali ludzie służebni, zwani po słowiańsku wietnikami. Tu zabiwszy najpierw Becekona, wasala grafa Hermana, ruszyli wszyscy z bronią w ręku do jego domu, obrzucili okna ciężkimi kamieniami i domagali się wśród krzyków, by im wydano na śmierć dowódcę załogi, Ozera [...] Następnie przyzwali przez posłów Bolesława i przyjęli go, otwarłszy na oścież bramy [...] Bolesław, uniesiony tym powodzeniem, zajął i obsadził swoimi załogami cały ów kraj aż po rzekę Elsterę. - Kronika Thietmara
-(24 VII) Zjazd w Merseburgu z nowym królem niemieckim Henrykiem II.
  • Bezskuteczne zabiegi polskie o odkupienie Miśni.
  • Bolesław otrzymuje Milsko i Łużyce jako lenno.
  • Wzburzony tłum atakuje orszak polski.
    [Henryk ze Schweinfurtu] towarzyszył mu [Bolesławowi] również, kiedy ten po odprawie królewskiej odjeżdżał z bogatymi darami. Wówczas to zauważył nagle nacierający na niego - Bogiem się świadczę, bez wiedzy i zgody króla - tłum zbrojnych ludzi. Kiedy starał się zbadać przyczyny tego tak niesłychanego gwałtu i uśmierzyć go, by większa stąd nie wynikła szkoda, ledwie mu się udało wyprowadzić bezpiecznie towarzysza przez wyważoną bramę zewnętrzną. Spośród wojowników, którzy za nim podążali, niektórzy padli ofiarą rabunku ze strony napierającego tłumu, inni zaś, ciężko poranieni, uniknęli śmierci tylko dzięki pomocy księcia [saskiego] Bernarda. - Kronika Thietmara
    • Zerwanie stosunków polsko-niemieckich.
      • Spalenie grodu Strzała i uprowadzenie jego ludności w niewolę.

1003

-Interwencja w spory dynastyczne w Czechach.
  • (I) Bolesław przywraca władzę Bolesławowi III Rudemu (wygnanemu w 1002 roku) i przepędza jego braci Jaromira i Udalryka.
  • (II) Bunt Czechów przeciwko okrutnym rządom Bolesława Rudego.
    • Pojmanie, oślepienie i usunięcie Bolesława Rudego z tronu czeskiego.
      Bolesław wysłuchał życzliwym uchem posłów [czeskich] i przez zaufanego gońca zaprosił natychmiast Bolesława czeskiego na spotkanie w pewnym grodzie, w towarzystwie kilku ludzi, rzekomo dla omówienia z nim pewnych koniecznych spraw, wspólnie ich obchodzących. Bolesław młodszy zgodził się ma to zaraz i przybył na umówione miejsce. Zrazu doznał serdecznego przyjęcia, lecz następnej nocy zausznicy Bolesława polskiego wyłupili mu oczy i w ten sposób unieszkodliwili go, by nie miał już sił dopuszczać się wobec swoich takich zbrodni, jak poprzednio, i by nie mógł tam więcej panować. Poza tym na długie został zesłany wygnanie. Za czym książę polski pospieszył następnego dnia do Pragi; jej mieszkańcy, radujący się zawsze z nowego panowania, wprowadzili go tutaj i obwołali jednomyślnie swoim władcą. - Kronika Thietmara
    • (III) Chrobry obejmuje władzę w Czechach i na Morawach (odrzucając propozycję Henryka II, by było to lenno niemieckie).
-(lato) Bolesław (z silnym wojskiem) wyprawia się do Miśni.
  • Nieudana próba nakłonienia margrabiego miśnieńskiego Guncelina do zdrady króla Henryka II.
  • Bolesław pustoszy okolice Miśni i przesiedla część ludności na wschód.
-(11 XI) Śmierć Pięciu Braci Męczenników (trzech z nich było Polakami) z rąk rabusiów.

1004

-(I-II) Nieudana (z powodu dużych opadów śniegu) wyprawa Henryka II na Milsko.
-(VIII) Bolesław zostaje usunięty z Czech przez Jaromira (wspartego przez króla Henryka II).
-(8 IX/) Wyprawa Henryka II na Milsko i Łużyce.
  • Zdobycie Budziszyna przez wojska niemieckie.
  • Chrobry odpiera atak na Łużyce.
-Biskup Unger, podążający do Rzymu, zostaje uwięziony w Magdeburgu z rozkazu Henryka II.
  • Zmuszenie (bądź nakłonienie) Ungera do uznania zwierzchnictwa metropolii magdeburskiej (?).
-Kanonizacja Pięciu Braci Męczenników przez papieża Jana XVIII.

1005

-(VIII-X) Niemiecko-czesko-wielecka wyprawa na Wielkopolskę.
[...] Jeśliby ktoś także to powiedział, że do tego księcia [Bolesława] odnoszę się z uczuciem wierności i serdecznej przyjaźni, prawda to. Rzeczywiście kocham go jak duszę moją i więcej niż życie moje. Lecz mam wiarygodnego świadka, wspólnego Boga [naszego], przed którym nic nie jest ukryte, że nie miłuję go wbrew Twojej łaskawości, gdyż ile tylko mogę, pragnę życzliwie usposobić go względem Ciebie. Lecz oby bez utraty łaski króla wolno było tak powiedzieć: czy godzi się prześladować lud chrześcijański, a żyć w przyjaźni z pogańskim? Co za ugoda Chrystusa z Belialem? Jakie porównanie światła z ciemnością? W jaki sposób mogą zgodzić się diabeł Swarożyc oraz wódz świętych, wasz i nasz Maurycy? Jakim czołem schodzą się święta włócznia i chorągwie diabelskie tych, którzy poją się krwią ludzką? Czy nie uważasz tego za grzech, gdy chrześcijanina - zgroza mówić to - zabija się na ofiarę pod chorągwią demonów? - fragment listu Brunona z Kwerfurtu do Henryka II
  • (6 IX) Zwycięskie starcie polskich łuczników z rycerstwem niemieckim nad Szprewą.
  • Wojska cesarskie przekraczają Odrę.
  • (22 IX/) Pokój w Poznaniu.
    • Chrobry traci Łużyce.

ok. 1005

-Utrata przez Polskę zwierzchnictwa nad Pomorzem.
  • Likwidacja biskupstwa kołobrzeskiego.

1007

-Wybuch wojny z Niemcami.
  • (wiosna) Łupieżcza wyprawa polska w okolice Magdeburga.
    [Bolesław] zebrawszy wojsko, spustoszył kraj zwany Morzyce, leżący obok Magdeburga, i przez ten wrogi krok zerwał węzły braterstwa, jakie zadzierzgnął przedtem w imię Chrystusa z Magdeburczykami. Stąd ruszył do grodu warownego zwanego Czerwiszcze i uprowadził ze sobą jego mieszkańców zniewoliwszy ich częściowo strachem, częściowo uwodzicielską namową. - Kronika Thietmara
  • (V) Chrobry odzyskuje Łużyce i Milsko (z Budziszynem).

1009

-(8/9 III) Śmierć Brunona z Kwerfurtu w czasie jego akcji misyjnej na pograniczu prusko-ruskim.
-(jesień) nieudana próba zdobycia Miśni.

1010

-(wiosna-lato) Wyprawa króla niemieckiego Henryka II na Polskę.
  • Odzyskanie części Łużyc przez siły niemieckie.

1012

-(9 VI) Śmierć biskupa poznańskiego Ungera.
  • Włączenie biskupstwa poznańskiego do metropolii gnieźnieńskiej.
-Wyprawa niemiecka przeciwko Bolesławowi Chrobremu.
  • (12 VIII) Śmierć arcybiskupa magdeburskiego Waltarda, głównodowodzącego wyprawy.
  • (20 VIII) Wojska Bolesława zdobywają i palą Lubuszę (Liubusua).

1013

-(6 I) Polskie poselstwo pokojowe (w Allstedt) zapowiada przyjazd Mieszka do Magdeburga w celu przeprowadzenia wstępnych rokowań pokojowych z Henrykiem II.
-(II) Przybycie Mieszka do Magdeburga.
  • Mieszko składa hołd (osobisty?) Henrykowi II.
    [...] przybył z wielkimi darami syn Bolesława Mieszko i złożył hołd lenny królowi, po czym przysięgą wzmocnił złożone przyrzeczenie. Następnie odprawiono go z wielkimi honorami i okazano mu wiele uprzejmości, by skłonić go do powtórnego przyjazdu. - Kronika Thietmara
-(23-25 V) Zjazd w Merseburgu.
  • (24 V) Złożenie hołdu Henrykowi II.
  • (25 V) Łużyce i Milsko zostają przy Bolesławie jako lenna niemieckie.
  • Małżeństwo Mieszka z Rychezą, córką Herenfrieda Ezzona, palatyna reńskiego.
-Nieudana wyprawa (przy wsparciu Niemców i koczowniczych Pieczyngów) do Kijowa w celu uwolnienia zięcia Świętopełka i Reinberna, byłego biskupa kołobrzeskiego.
  • Bolesław rozkazuje zabicie wszystkich Pieczyngów w swoich oddziałach (z powodu wybuchu poważnego konfliktu pomiędzy żołnierzami).
-Wydzielenie ziemi krakowskiej (z Krakowem) Mieszkowi.
-Śmierć Emnildy.

1014

-Bolesław wysyła Mieszka do Pragi w celu zawarcia antycesarskiego przymierza z księciem czeskim, Udalrykiem.
  • Mieszko zostaje uwięziony przez Udalryka i przekazany na dwór cesarski.
  • Uwolnienie Mieszka przez cesarza Henryka II (dzięki zabiegom Bolesława).

1015

-(VII-VIII) Wielka wyprawa cesarza Henryka II na Polskę.
  • Porażka sił polskich w starciu pod Ciani.
  • (3 VIII) Przekroczenie Odry przez oddziały niemiecko-wieleckie.
  • Dywersyjny atak rycerstwa morawskiego na Marchię Wschodnią.
  • Udalryk czeski zdobywa gród Businc (na Morawach?).
  • Odwrót sił niemieckich z Polski.
    • (1 IX) Śmierć margrabiego Marchii Wschodniej, Gerona II w starciu z wojskami Chrobrego nieopodal Budziszyna (?).
-(13 IX) Nieudana próba zdobycia Miśni przez Mieszka.
Mieszko atoli, pouczony przez swego niegodziwego ojca, skoro tylko zauważył, że nasi odeszli rozdzieleni na części, nie pozostawiwszy żadnej osłony, przeprawił się 13 września o świcie przez Łabę pod wspomnianym grodem [Miśnią] z siedmiu legiami i nakazał jednym z nich pustoszyć okolicę, drugim zaś przystąpić do zdobywania grodu. Kiedy to zobaczyli wietnicy, zwątpili o możności ocalenia i zostawiając prawie całą chudobę schronili się do warowni leżącej w górnej części grodu. Nieprzyjaciele, uradowani tym wielce, wdarli się do opuszczonego podgrodzia i zabrawszy wszystko, co tylko tam znaleźli, podpalili je, po czym podłożyli ogień wyżej w dwóch miejscach pod ową warownią i natarli na nią z całą zaciętością. Graf Herman, widząc, jak jego nader szczupła garstka obrońców słabnie, rzucił się na ziemię i błagał o zmiłowanie Chrystusa, jego zaś sławnego męczennika Donata o święte wstawiennictwo, następnie przywołał na pomoc niewiasty. Te stanęły na szańcach i rzucając stąd kamienie wsparły mężczyzn. Ogień, który podłożono, ugasiły w braku wody miodem i, Bogu dzięki, poskromiły wściekłość i zuchwałość wroga. Mieszko, przypatrując się temu wszystkiemu z wznoszącej się obok góry, oczekiwał na przybycie reszty rycerzy. Ci, pustosząc i paląc, gdzie tylko był ogień, wszystko wokoło aż do rzeki Gany, powrócili późno na zdrożonych koniach i byliby przenocowali tam ze swoim wodzem, by ruszyć nazajutrz do szturmu, gdyby nie zauważyli przybierającej wody na Łabie. Z tego powodu wojsko, mimo wielkiego zmęczenia, wycofało się w nader pomyślnych warunkach i ten szczęśliwy manewr ulżył zatroskanemu sercu wodza. - Kronika Thietmara

1017

-(I-II) Bolesław nie zgadza się przybyć do Merseburga ani nad Łabę w celu rokowań pokojowych z Henrykiem II.
-(wiosna/lato) Wojska morawskie Bolesława rozbijają oddział bawarski.
-(10 VII-IX) Henryk II (z posiłkami czeskimi i wieleckimi) wyprawia się na Polskę.
  • Dywersyjny najazd Mieszka na Czechy.
    Mieszko wtargnął z 10 legiami do Czech, które wskutek nieobecności księcia Udalryka mniejszy, niż zwykle mogły stawić opór. Przez dwa dni plądrował on kraj i powróciwszy z nieprzebranym tłumem jeńców wielką sprawił radość ojcu. - Kronika Thietmara
  • (9 VIII-IX) Udana obrona Głogowa i Niemczy.
    [...] cesarz przybył pod ten gród [Niemczę] z silnym wojskiem i kazał otoczyć go ze wszystkich stron, w nadziei, że w ten sposób zamknie nieprzyjacielowi wszelki dostęp z zewnątrz. Jego mądry plan i dobre pod każdym względem zamiary mogłyby wiele tu osiągnąć, gdyby jego pomocnicy poparli go z całą gotowością. Tymczasem, korzystając z ciszy nocnej wielka odsiecz przedarła się przez wszystkie straże do grodu. Cesarz nakazał naszym zbudować różnego rodzaju machiny oblężnicze, wnet atoli ukazały się bardzo podobne do nich u przeciwnika. Nigdy nie słyszałem o oblężonych, którzy by z większą od nich wytrwałością i bardziej przezorną zaradnością zabiegali o swoją obronę. Naprzeciw pogan wznieśli krzyż święty w nadziei, iż pokonają ich z jego pomocą. Gdy zdarzyło im się coś pomyślnego, nie wykrzykiwali nigdy z radości, ale i niepowodzenia również nie ujawniali przez wylewne skargi. - Kronika Thietmara
  • (15 VIII) Nieudana próba zdobycia Białej Góry przez łużyckie rycerstwo Bolesława.
  • Wycofanie wojsk cesarskich.
-(19 IX) Niszczycielski najazd polski na ziemie między Łabą i Muldą.
-Odparcie najazdu księcia kijowskiego Jarosława Mądrego na Brześć nad Bugiem (?).
-Atak węgierski na polskie pogranicze.

1018

-(30 I) Pokój w Budziszynie.
  • Milsko, Łużyce i Morawy pozostają przy Polsce.
  • (3 II) Małżeństwo z Odą, córką Ekkeharda, margrabiego Miśni.
-Bolesław (z posiłkami niemieckimi, węgierskimi i Pieczyngami) wyprawia się na Ruś.
  • (22 VII) Rozbicie wojsk Jarosława Mądrego pod Wieleniem nad Bugiem.
  • (14 VIII) Opanowanie Kijowa.
    Opuszczony mianowicie przez swego władcę, który uciekł, Kijów przyjął w dniu 14 sierpnia Bolesława oraz wygnanego od dawna księcia Świętopełka, który pozyskał sobie cały ten kraj, wykorzystując strach przed naszymi. Kiedy wkraczali do miasta, tamtejszy arcybiskup powitał ich uroczyście z relikwiami świętych oraz innymi różnymi okazałościami w monastyrze Świętej Zofii, który spłonął w poprzednim roku wskutek nieszczęśliwego wypadku. Obecne były przy tym: macocha wspomnianego księcia, jego żona oraz dziewięć jego sióstr, z których jedną, dawniej sobie upatrzoną, ten stary wszetecznik Bolesław uprowadził bezwstydnie, zapominając o swojej ślubnej małżonce. - Kronika Thietmara
    • Intronizacja Świętopełka (brata Jarosława, zięcia Bolesława Chrobrego) w Kijowie.
    • Bolesław dopuszcza się gwałtu (?) na Przedsławie, siostrze Jarosława i zabiera ją do Polski jako konkubinę.
    • Poselstwo do cesarza bizantyjskiego, Bazylego II Bułgarobójcy.
      Wysłał także posłów do pobliskiej Grecji, którzy mieli zapewnić tamtejszego cesarza o jego życzliwości, jeżeli cesarz ze swojej strony zechce dotrzymać wierności i przyjaźni. W przeciwnym wypadku - mieli mu oświadczyć - Bolesław stanie się jego zdecydowanym i nieustępliwym wrogiem. - Kronika Thietmara
  • Zajęcie Grodów Czerwieńskich (w drodze powrotnej z Rusi).

1022

-Arcybiskup Radzim Gaudenty nakłada interdykt na Polskę.
[...] podobno Gaudenty, brat i następca Św. Wojciecha, z nie znanej mi przyczyny obłożył ją [Polskę] klątwą. - Kronika Polska Galla Anonima
-Udana obrona Brześcia nad Bugiem przed wojskami Jarosława Mądrego.

ok. 1022

-Cofnięcie interdyktu.

1025

-(18 lub 23 IV) Koronacja Bolesława Chrobrego w Gnieźnie (?).
Bolesław książę Polski, dowiedziawszy się o śmierci wzniosłego cesarza Henryka, podniesiony na duchu, trucizną pychy do tego stopnia zalał swoje wnętrzności, że zuchwale odważył się po namaszczeniu włożyć sobie koronę [...] - Roczniki kwedlinburskie
-(17 VI) Śmierć Bolesława I Chrobrego.
po 1000katedra we Wrocławiu (przedromańska)
ok. 1020katedra w Krakowie (przedromańska)
  • Andrzej Chwalba, Kalendarium dziejów Polski: od prahistorii do 1998, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999
  • Gerard Labuda, Mieszko II Król Polski (1025-1034), Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2008
  • Jerzy Strzelczyk, Bolesław Chrobry, Wydawnictwo WBP, Poznań 2003
  • Karol Olejnik, Cedynia, Niemcza, Głogów, Krzyszków, Krajowa Agencja Wydawnicza, Kraków 1988
  • Kazimierz Jasiński, Rodowód pierwszyh Piastów, Oficyna Wydawnicza VOLUMEN, Warszawa 1993
  • Marcin Spórna, Piotr Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003
  • Mariusz Trąba, Lech Bielski, Poczet królów i książąt polskich, Wydawnictwo Park, Bielsko Biała 2003
  • Oswald Balzer, Genealogia Piastów, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2005
  • Paweł Rochala, Niemcza 1017, Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa 2004
  • Stanisław Rosik, Bolesław Chrobry i jego czasy, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2001
  • Stanisław Szczur, Krzysztof Ożóg, Piastowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999
  • Stanisław Zakrzewski, Bolesław Chrobry Wielki, TAiWPN Universitas, Kraków 2000
  • Stefan K. Kuczyński, Księga królów i książąt polskich, Świat Książki, Warszawa 1999