Konrad II czerski (mazowiecki)
On to zbudował klasztor w Błoniu i obdarował go z książęcą hojnością zarówno dochodami, jak wszelkimi kosztownościami.
Kronika Jana Długosza
Kronika Jana Długosza
genealogia:
| rodzice ⇒ drzewo genealogiczne | |
|---|---|
| Siemowit I Mazowiecki | Perejesława, córka Daniela, księcia halickiego |
| życie | |
| ok.1250 - 23 VI albo 21 X 1294 (Czerwińsk) | |
| małżeństwa | |
| |
| potomstwo ⇒ drzewo genealogiczne | |
| |
| panowanie | |
| 1262/64-1274/75: Mazowsze 1274/75-1294: Czersk 1285, 1289: Sandomierz | |
kalendarium:
1262
★
[Mendog, król litewski] zebrawszy ze swoich Prusów, Litwinów i innych pogańskich ludów wielką gromadę wojowników w liczbie około trzydziestu tysięcy wkroczył na ziemię mazowiecką. Tam najpierw miasto Płock, a potem inne miasta i wsie całej ziemi płockiej w okrutny sposób mieczem i ogniem zupełnie spustoszył łupiąc i rabując. [...][...] Mazowszanie w pewnej posiadłości Długosiodło walczyli w starciu z Prusami [raczej Litwinami - przyp. wł.]. A Prusowie odniósłszy zwycięstwo radośnie wrócili do swego kraju. - Kronika wielkopolska
---
1262. Książę Siemowit Mazowiecki zabity i spalony przez Litwinów w Jazdowie, a syn jego Konrad wzięty do niewoli. - Rocznik Traski-(wiosna-lato) Litewska wyprawa na Mazowsze.
- Płock zostaje spalony przez Litwinów.
- (23 VI) Śmierć Siemowita I.
- Litwini uprowadzają małoletniego Konrada.
- (5 VIII) Rycerstwo mazowieckie ponosi klęskę pod Długosiodłem w bitwie z połączonymi siłami Jaćwięgów, Litwinów i Rusinów.
★
[Bolesław Pobożny] zebrawszy wojsko na prośbę wdowy po Siemowicie, przedwcześnie zmarłym księciu Mazowsza, wszedł na ziemię mazowiecką i odbudował gród płocki, który poganie przedtem spalili. Odbudowany i dobrze obwarowany [gród] podarował wspomnianej wdowie i jej synom Bolesławowi i Konradowi. - Kronika wielkopolska-(/29 IX) Bolesław Pobożny wkracza na Mazowsze, odbudowuje Płock i zwraca go księżnej-wdowie Perejesławie i jej synom.1262/1264
-Konrad powraca z niewoli litewskiej i przejmuje władzę na Mazowszu.1263, 1266, 1267
-Najazdy litewskie na Mazowsze.ok. 1270
-Małżeństwo z Jadwigą, córką Bolesława II Rogatki.1271
-(VI) Dywersyjny najazd na księstwo wrocławskie Henryka IV (w interesie Węgier prowadzących wojnę z Czechami).1273
★
Bolesław książę Krakowa i Sandomierza, Bolesław książę Polski, Konrad książę Mazowsza, Leszek książę Sieradza, wkroczywszy na ziemie Władysława księcia Opola zniszczyli ją i zupełnie łupiąc i podkładając ogień aż do Opola i do Koźla, i aż po Odrę, i wielu ludzi wytracili tamże. - Rocznik Traski---
[Bolesław Wstydliwy] ściąga siły ze wszystkich swoich dzielnic i przy osobistej pomocy książąt: kaliskiego i wielkopolskiego Bolesława Pobożnego oraz sieradzkiego Leszka Czarnego, w dzień św. Szymona i Judy najeżdża zbrojnie ziemię opolską i paląc wsie oraz miasta sieje możliwie najdalej spustoszenie. Podchodzi też pod samo miasto Opole i wszystkie jego przedmieścia niszczy i pali, powstrzymuje się jednak od szturmowania i oblegania, poprzestając jedynie na paleniu domów i pustoszeniu pól. [...] Od Opola posuwano się nieprzerwanym marszem w kierunku Koźla i Raciborza i nie wcześniej zaprzestano pustoszenia, dopóki nie splądrowano wszystkich ziem podległych księciu Władysławowi Opolczykowi. - Kronika Jana Długosza-(28 X-XI) Udział w wyprawie Bolesława Wstydliwego przeciwko Władysławowi opolskiemu.
- Spustoszenie okolic Opola, Koźla i Raciborza.
1274/1275
-Podział dzielnicy mazowieckiej z bratem Bolesławem.- Konrad obejmuje Mazowsze czerskie.
1281/1282
-Najazd brata Bolesława na księstwo czerskie.- Oddziały Bolesława napadają i ograbiają żonę Konrada, Jadwigę i córkę Annę, przebywające w Jazdowie.
po 1280
-Śmierć Jadwigi.1283
-Odwetowa wyprawa Konrada na księstwo płockie.- Spustoszenie Gostynina.
1285
-(IV) Wybucha bunt przeciwko Leszkowi Czarnemu.- Buntownicy (pod przywództwem Janusza i Ottona Starżów) wydają Sandomierz w ręce Konrada.
- Nieudana próba zdobycia zamku krakowskiego, bronionego przez oddziały mieszczan (dowodzone formalnie przez księżnę Gryfinę).
- Leszek Czarny uzyskuje wsparcie węgierskie.
- (3 V) Porażka buntowników i wojsk Konrada w bitwie pod Bogucicami nad Rabą.
- Konrad wycofuje się z Małopolski.
1286
-Najazd (przy wykorzystaniu pomocy ruskiej i litewskiej) na zamek Gostynin, należący do Władysława Łokietka.1287
-(VI) Niszczycielski najazd Leszka Czarnego na ziemię czerską.1288
-(lato) Leszek Czarny wysyła rycerstwo sieradzkie pod dowództwem wojewody Mateusza na Mazowsze czerskie, w celu pustoszenia dziedzin Konrada.- (25 VI) Konrad rozbija wojska Mateusza na pograniczu sieradzko-mazowieckim.
- Śmierć wojewody Mateusza.
1289
-(lato) Układ z Bolesławem II płockim.- Bolesław przekazuje Konradowi ziemię sandomierską w zamian za wycofanie się z rywalizacji o Kraków.
1294
-(23 VI albo 21 X) Śmierć Konrada II czerskiego w Czerwińsku.heraldyka:
sfragistyka:
Ø 62 mm  +S CONRADI DEI GCIA DVCIS MAZOVIE ET SCHIRNIZ |
ciekawostka:
W roku 1286 książę Konrad zaatakował zamek w Gostyninie, należący do Władysława Łokietka. Posłużono się podstępem: Konrad posłał wcześniej do zamku niektórych spośród swoich rycerzy, by dokonali zdrady i przekazali zamek w odpowiedniej porze, co do której umówił się z Litwinami i Rusinami. Kiedy więc w oznaczonym dniu Litwini i Rusini przybyli cicho i skrycie, a straż księcia Konrada udzieliła pomocy w przeprowadzeniu zdradzieckich planów, Litwini i Rusini zdobywają zamek Gostynin bardziej dzięki zdradzie księcia Konrada i jego służby, niż siłą i szturmem. Wśród rycerzy, których zastali w zamku, dokonali tak strasznej rzezi, że wielu wysiekli mieczami, pozostałych uprowadzili do nędznej niewoli. Przeszło 600 spośród szlachty i wieśniaków zginęło w tej klęsce lub dostało się do niewoli.
Informacji Jana Długosza o zdobyciu zamku w Gostyninie nie potwierdzają inne źródła, jednakże starcie musiało być bardzo krwawe, bowiem na koniec kronikarz dodaje: Chociaż on zdobył to, czego pragnął, to jednak - jak sądzę - dręczyły go prawdopodobnie nawet we śnie cienie ludzi, których pomordował.
ważniejsze fundacje:
| ok.1288 | kościół kanoników regularnych w Błoniu |
|---|---|
| Dwór Mniejszy (zamek drewniany) w Warszawie |
przyczyna śmierci:
| 23 VI albo 21 X 1294 | nieznana |
|---|
pochówek:
| 1294 | kościół dominikanów w Warce (dziś już nieistniejący; zgodnie z informacją zawartą w Rodowodzie książąt polskich) |
|---|---|
| opactwo kanoników regularnych w Czerwińsku (zgodnie z informacją przekazaną przez Jana Długosza) |
źródła:
- August Bielowski, Monumenta Poloniae Historica, Lwów, Kraków 1864-1893, [tłum. wł.]
- Jana Długosza kanonika krakowskiego Dziejów polskich ksiąg dwanaście, oprac. i tłum.: Karol Mecherzyński, t. I-V, Kraków 1867-1870
- Kronika Wielkopolska, oprac.: Brygida Kürbis, tłum.: Kazimierz Abgarowicz, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1965
literatura:
- Oswald Balzer, Genealogia Piastów, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2005
- Kazimierz Jasiński, Rodowód Piastów mazowieckich, Wydawnictwo Historyczne, Poznań - Wrocław 1998
- Stefan Krzysztof Kuczyński, Pieczęcie książąt mazowieckich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 1978
- Marcin Spórna, Piotr Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003
- Stanisław Szczur, Krzysztof Ożóg, Piastowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999
- Paweł Żmudzki, Studium podzielonego Królestwa - Książę Leszek Czarny, Wydawnictwo Neriton, Warszawa 2000
ilustracje:
- Kazimierz Stronczyński, Pomniki książęce Piastów, lenników dawnej Polski w pieczęciach, budowlach, grobowcach i innych starożytnościach zebrane i objaśnione, Piotrków 1888