księstwo głogowsko-żagańskie

Głogów
Głogów, woj. dolnośląskie, miasto powiatowe
W źródłach pisanych nazwa Głogowa pojawiła się po raz pierwszy w kronice Thietmara pod opisem wydarzeń wojennych z roku 1010: Gdy wymienieni tu wielmoże przechodzili w szyku bojowym koło grodu zwanego Głogów (Glogua), gdzie znajdował się i skąd mógł ich obserwować Bolesław, wzniecili wśród przypatrujących się im z murów rycerzy zapał do walki. Sam gród był znacznie starszy: już w IX wieku stanowił siedzibę słowiańskiego plemienia Dziadoszan, niektórzy badacze identyfikują miejscowość Lugidunum ujętą w dziele "Geografia" Klaudiusza Ptolemeusza z lat 142-147 właśnie z Głogowem (inna teoria wskazuje na Legnicę). Od roku 990 w granicach państwa Mieszka I. W roku 1109 gród został oblężony przez wojska niemieckie króla Henryka V i czeskie księcia Świętopełka. Pomimo użycia przez najeźdźców machin oblężniczych, nie został zdobyty, co wskazuje na jego doskonałe ufortyfikowanie. W roku 1157 podczas najazdu cesarza Fryderyka Barbarossy gród głogowski został spalony z rozkazu książąt Bolesława Kędzierzawego i Mieszka III, by utrudnić najeźdźcy zaopatrzenie własnych wojsk. Stolicą odrębnego księstwa staje się w roku 1177, kiedy to książę wrocławski Bolesław I Wysoki wydziela bratu część swego władztwa: pierwszym księciem głogowskim zostaje Konrad Laskonogi. Po śmierci tego księcia (pomiędzy rokiem 1180 i 1190) Głogów powraca do władztwa Bolesława. Dopiero od roku 1251 Głogów ponownie zostaje stolicą odrębnego władztwa. Księciem głogowskim zostaje Konrad I. Władca ten dokonuje w roku 1253 lokacji miasta na prawie magdeburskim. Głogów pozostawał stolicą odrębnego piastowskiego księstwa do roku 1331, kiedy to król czeski Jan Luksemburski zbrojnie zdobył miasto i włączył go do Korony Czeskiej. Dopiero w roku 1349 Głogów (a w zasadzie połowa miasta) powraca w ręce piastowskie (Henryka V Żelaznego, księcia żagańskiego) i stan taki trwa do roku 1488, kiedy to książę Jan II Szalony zrzekł się księstwa głogowskiego na rzecz króla węgierskiego, za kwotę 20000 florenów węgierskich. W latach 1491-1506 w Głogowie - w imieniu króla czeskiego - rządzili Jagiellonowie, poźniejsi królowie polscy: Jan I Olbracht (1491-98), a następnie Zygmunt I Stary (1499-1506).
Do najważniejszych zabytków epoki piastowskiej (i jagiellońskiej) należy zaliczyć przede wszystkim zamek książęcy z zachowaną romańską cylindryczną wieżą z połowy XIII wieku, gotycką kolegiatę na Ostrowie Tumskim - nekropolię piastowską (w podziemiach kolegiaty znajdują się relikty romańskiego kościoła grodowego) oraz ruinę gotyckiego kościoła Św. Mikołaja.
zamek piastowski
↑ zamek piastowski
(23 X 2010; 700x470 px)
romańska wieża zamkowa
↑ romańska wieża zamkowa
(23 X 2010; 470x700 px)
kolegiata - nekropolia piastowska
↑ kolegiata - nekropolia piastowska
(23 X 2010; 470x700 px)
kolegiata
↑ kolegiata
(23 X 2010; P 470x700 px)
relikty romańskiego kościoła grodowego
↑ relikty romańskiego kościoła grodowego w podziemiach kolegiaty
(23 X 2010; 700x470 px)
płyta nagrobna księżnej cieszyńskiej i głogowskiej Małgorzaty Cilly
↑ płyta nagrobna księżnej cieszyńskiej i głogowskiej Małgorzaty Cilly († 22 VII 1480) wmurowana w przedsionku kolegiaty
(23 X 2010; 470x700 px)
Żagań
Żagań, woj. lubuskie, miasto powiatowe
W źródłach pisanych nazwa Żagania pojawiła się po raz pierwszy w dokumencie księcia Henryka I Brodatego dla klasztoru cystersów w Lubiążu z roku 1202 (w dokumencie wspomiany jest kasztelan Stefan z Żagania). Przypuszcza się, że gród powstał w II połowie XII wieku z inicjatywy księcia Bolesława IV Kędzierzawego. Konrad I głogowski dokonuje pomiędzy rokiem 1253 i 1260 lokacji miasta na prawie magdeburskim. Miasto początkowo pozostawało w granicach księstwa głogowskiego, jednak już w roku 1278 stało się stolicą odrębnego władztwa piastowskiego. Pierwszym księciem żagańskim zostaje Przemko. Miasto wraz z okręgiem pozostaje w rękach władców piastowskich do roku 1472, kiedy to książę Jan II Szalony sprzedaje je książętom saskim, Ernestowi i Albrechtowi, za kwotę 50000 florenów węgierskich.
Do najważniejszych zabytków epoki piastowskiej zaliczyć należy poaugustiański zespół klasztorny z kościołem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny - nekropolią książąt żagańskich, a także barokowy pałac Lobkowitzów, wzniesiony w miejscu średniowiecznego zamku Piastów z przełomu XIII i XIV wieku.
kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny - nekropolia książąt żagańskich
↑ kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny - nekropolia książąt żagańskich
(23 X 2010; 480x640 px)
kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i fragment średniowiecznych murów obronnych
↑ kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i fragment średniowiecznych murów obronnych
(1 VIII 2011; 640x480 px)
pałac Lobkowitzów
↑ pałac Lobkowitzów
(23 X 2010; P 900x420 px)
pałac Lobkowitzów
↑ pałac Lobkowitzów
(23 X 2010; 700x470 px)
zabudowania poklasztorne
↑ zabudowania poklasztorne (wzniesione w miejscu pierwszego zamku żagańskiego)
(23 X 2010; 700x470 px)
Kożuchów
Kożuchów, woj. lubuskie, pow. nowosolski
W źródłach pisanych nazwa Kożuchowa (Cosuchov) pojawiła się po raz pierwszy w dokumencie księcia Konrada I głogowskiego z roku 1273 (w dokumencie wspomiany jest kasztelan Dietrych). Przypuszcza się, że gród istniał już od dawna i już w IX wieku stanowił jedną z siedzib słowiańskiego plemienia Dziadoszan. Lokacji na prawie niemieckim dokonał prawdopodobnie również książę Konrad I głogowski (przed 1273 rokiem). Miasto wraz z okręgiem pozostaje w rękach władców piastowskich do roku 1488, kiedy to książę Jan II Szalony, za cenę 20000 florenów węgierskich, zrzeka się całego księstwa głogowskiego na rzecz króla węgierskiego.
Do najważniejszych zabytków epoki piastowskiej zaliczyć należy kościół Oczyszczenia Najświętszej Maryi Panny, w podziemiach którego (w kaplicy mansjonarzy) spoczywają książęta głogowscy: Henryk IX Straszy i Henryk XI, a także zamek (pałac), wzniesiony w miejscu średniowiecznego zamku Piastów z przełomu XIV i XV wieku.
zamek - widok od strony południowej
↑ zamek - widok od strony południowej
(1 VIII 2011; 900x600 px)
kościół Oczyszczenia Najświętszej Maryi Panny
↑ kościół Oczyszczenia Najświętszej Maryi Panny
(1 VIII 2011; P 620x620 px)
Przewóz
Przewóz, woj. lubuskie, pow. żarski - zamek książęcy
51,476° N
14,945° E
Prawdopodobnie murowany zamek wzniesiono w końcu XIII wieku lub na początku wieku XIV. W miejscu tym zapewne istniała wcześniejsza warownia drewniana, której ślady jednak nie zachowały się. Nie można ustalić budowniczego założenia, z uwagi na fakt, iż w tym właśnie czasie Przewóz kilkakrotnie zmieniał właściciela. Początkowo byli to Piastowie śląscy, następnie Piastowie z linii głogowskiej. W wieku XIV Przewozem władali możnowładcy brandenburscy, Luksemburgowie, Czesi, a nawet książę świdnicki Bolko II Mały (w latach 1364-68). Ponowny powrót do dziedzin piastowskich nastąpił dopiero w roku 1413, kiedy to Jan I, książę żagański, zajął zamek wraz z okręgiem. Zamek w Przewozie pozostaje w rękach dynastii tylko do roku 1472, kiedy to Jan II Szalony sprzedaje go książętom saskim, Ernestowi i Albrechtowi, za kwotę 50000 florenów węgierskich. Średniowieczny, nie unowocześniany zamek został zniszczony w czasie wojny trzydziestoletniej. W roku 1871 istniały jeszcze czytelne ruiny, które później rozebrano, pozostawiając jedynie okrągłą wieżę. Wieża ta, zbudowana z cegły i kamienia polnego ma średnicę 11 metrów i wysokość 22 metrów, a jej mury są grube na 385 centymetrów. Te imponujące parametry pozwalają przyjąć, iż w czasach średniowiecznych zamek w Przewozie stanowił potężny punkt oporu.
15 lipca 1472 roku w więzieniu w Przewozie (urządzonym w wieży) zmarł książę żagański Baltazar. Miał on zostać zagłodzony z rozkazu własnego brata, Jana II Szalonego. Informacja ta nie pojawia się jednak w najlepiej poinformowanych źródłach, zatem nie do końca zasługuje na zaufanie. Niemniej jednak, wieża zamkowa w Przewozie nazywana jest 'Wieżą Głodową'.
'Wieża Głodowa'
↑ 'Wieża Głodowa'
(25 VII 2011; P 350x700 px)
'Wieża Głodowa'
↑ 'Wieża Głodowa'
(25 VII 2011; 470x700 px)
wnętrze 'Wieży Głodowej'
↑ wnętrze 'Wieży Głodowej'
(25 VII 2011; 700x470 px)
Straszów
Straszów, woj. lubuskie, pow. żarski, gm. Przewóz - obronny kościół pw. Św. Marii
51,519° N
14,990° E
Informacje o czasie powstania świątyni ani jej fundatorze nie zachowały się. Mógł być to któryś z kolejnych piastowskich właścicieli pobliskiego Przewozu. Pierwsza wzmianka źródłowa o kościele pw. Św. Marii w Straszowie pochodzi dopiero z roku 1346, chociaż badacze wskazują, iż jest to założenie obronne pochodzące jeszcze z wieku XIII. Obecnie obiekt pozostaje w stanie ruiny. Po rozbudowie na początku wieku XVI (wieża na planie kwadratu), kościół został powaznie zniszczony w czasie wojny trzydziestoletniej. W roku 1815 uderzenie pioruna dokonało dzieła zniszczenia.
widok od strony południowej
↑ widok od strony południowej
(25 VII 2011; P 700x525 px)
widok od strony północnej
↑ widok od strony północnej
(25 VII 2011; 800x600 px)
widok od strony wschodniej
↑ widok od strony wschodniej
(25 VII 2011; 640x480 px)
© Copyright 1999-2012 Michał Szuster. Wszystkie prawa zastrzeżone.
Wszelkie materiały (m.in. treści, elementy graficzne oraz kod strony) zawarte na tej witrynie nie mogą być zamieszczane na innych stronach, rozpowszechniane i wprowadzane do systemów gromadzenia danych bez uprzedniej zgody Autora.
Serwis foto.poczet.com stanowi część portalu poczet.com, który wpisany został do rejestru dzienników i czasopism prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Katowicach pod poz. Pr 2428.
partnerzy: ApisVideoHistoriaJęzyk niemieckiJęzyk francuskiBiologiaWiedza o społeczeństwieDrukarniaŻegluga śródlądowa