XHTML 1.1 | CSS 2.1
strona główna | forum dyskusyjne | nagrody, wyróżnienia | strony zaprzyjaźnione | kontakt z Autorem | zostań Dobrodziejem
HENRYK I BRODATY (ŚLĄSKI)
genealogia, heraldyka:
rodzice → drzewo genealogiczne:życie:
  • 1165/70 (Legnica?) - 19 III 1238 (Krosno Odrzańskie)
panowanie (Kraków):
  • 1231 - 1238
małżeństwa:
  1. OO  1190/92 - 1238: Jadwiga, córka Bertolda III, hrabiego von Diessen-Andechs, księcia Meranii; w 1267 roku kanonizowana przez papieża Klemensa IV
potomstwo → drzewo genealogiczne:
  1. Bolesław (1192/94 - 10/11 IX 1206/08)
    Konrad (1191/98 - 4/5 XI 1213)
    Henryk (1196/1204 - 9 IV 1241)
    Agnieszka (1190/1200 - 11 V przed 1214)
    Zofia (1190/1200 - 22/23 III przed 1214)
    Gertruda (ok.1200 - 6 albo 30 XII 1267)
    Anna
    syn (Władysław?) (XI/25 XII 1208 - 1214/1217)
herb Henryka Brodatego
'Henryk I Brodaty' Jana Matejki
charakterystyka:
Nosił okrągłą tonsurę i brodę wprawdzie niezbyt długą, ale z pomocą umiarkowanego przystrzygania przystojnie uformowaną.
Żywot Św. Jadwigi
sfragistyka:
pieczęć piesza (1204-1238)
+SIGILLV HENRICI DVCIS ZLESIE

1190/92

-Małżeństwo z Jadwigą, córką Bertolda III, hrabiego von Diessen-Andechs, księcia Meranii.

1201

-(7/8 XII) Śmierć Bolesława Wysokiego.
  • Henryk przejmuje władzę w dzielnicy wrocławskiej i opolskiej.
-Opanowanie dzielnicy opolskiej przez Mieszka Plątonogiego.

1202

-Układ pokojowy z Mieszkiem Plątonogim.
  • Henryk zrzeka się Opolszczyzny na rzecz Mieszka (z wyjątkiem terenów nad Stobrawą, z miejscowościami Olesno i Zarzyska, które Henryk odkupuje za cenę 1000 grzywien srebra).
-(25 XI) Papież Innocenty III zatwierdza układ pokojowy.

1207

-Zamiana grodu w Lubuszu na Kalisz z Władysławem Laskonogim.

1208

-Wydzielenie Kalisza Władysławowi Odonicowi.
-(25 XII) Zjazd z Władysławem Laskonogim i Władysławem Odonicem w Głogowie.

1209

-(III) Konrad, margrabia Łużyc odbija Lubusz od Władysława Laskonogiego.

1210

-(6 V) Śmierć margrabiego Łużyc, Konrada.
  • (VIII 1210/III 1211) Henryk zajmuje Ziemię Lubuską i część Dolnych Łużyc (z Gubinem).
-Starania Mieszka Plątonogiego w Rzymie o odnowienie senioratu.
  • (9 VI) Papież Innocenty III wydaje bullę nakazującą przestrzeganie zasady senioratu (tzw. bulla Significavit nobis).
-(29 VII) Synod i zjazd książąt piastowskich w Borzykowej.

1211

-Lokacja Złotoryi na prawie magdeburskim.

1217

-Zjazd z Leszkiem Białym i Władysławem Laskonogim w Dankowie.
-Złożenie u papieża Honoriusza III skargi na Władysława Odonica w sprawie zwrotu Kalisza.
-Lokacja Lwówka Śląskiego na prawie magdeburskim.

1218

-Układ z Władysławem Laskonogim w Sądowlu.-(9 V) Zatwierdzenie układu sądowelskiego przez papieża Honoriusza III.
-Ponowienie skargi u papieża o zwrot Kalisza.

1221/1223

-Lokacja Nysy na prawie flamandzkim.

ok. 1222

-Dopuszczenie do współrządów syna Henryka.

1222

-Lokacja Głuchołazów na prawie magdeburskim.
-(lato/VIII) Wyprawa chrystianizacyjna do Prus.
  • (5 VIII) Wiec w Lonyz.
  • Odbudowanie grodu w Chełmnie i obsadzenie go śląską załogą.

1222/1223

-Zdobycie i odbudowanie zniszczonego zamku w Kwidzynie.

1223

-(lato) Kolejna wyprawa chrystianizacyjna do Prus.
  • (6 VIII) Wiec w Wierdzelewie.
-Lokacja Ujazdu na prawie magdeburskim.

1223-1227

-Spór z biskupem wrocławskim Wawrzyńcem o dziesięciny.
  • (1225) Henryk składa skargę na biskupa do papieża Honoriusza III.
  • (2 III 1226) Papież Honoriusz III wyznacza komisję rozjemczą.
  • (1227) Ugoda Henryka z biskupem Wawrzyńcem.
    • Biskupstwo wrocławskie uzyskuje zgodę Henryka na obiążenie dziesięciną mieszkańców terenów leśnych, ludzi wolnych oraz dochodów książęcych z kopalni złota, w zamian za ustalenie niewysokich ryczałtów dla mieszkańców nowo lokowanych miejscowości.

1225

-(VII/16 VIII) Ponowna utrata Ziemi Lubuskiej przez Władysława Laskonogiego (na rzecz Ludwika turyńskiego).
  • Władysław Odonic zajmuje część Ziemi Lubuskiej (tereny na północ od dolnej Warty i Odry).
-(VIII) Henryk wkracza zbrojnie do Krakowa (wspierany przez wojska Kazimierza I opolskiego).
  • Odwrót Henryka z Małopolski (spowodowany najazdem Ludwika, landgrafa turyńskiego na Lubusz).
  • Układ nad Dłubnią z Leszkiem Białym.
    • Henryk zrzeka się pretensji do Krakowa.

1227

-(XI) Wiec książąt piastowskich w Gąsawie.
  • (23/24 XI) Leszek Biały zostaje zamordowany.
    • Uniezależnienie się Pomorza Gdańskiego od książąt polskich.
    • Zanik formalnych pozostałości pryncypatu.
  • Henryk zostaje zraniony przez zamachowców.

1228

-(VIII) Przejęcie władzy namiestniczej w Krakowie z nadania Władysława Laskonogiego.
-(VI-VII) Nieudany najazd Konrada Mazowieckiego na ziemię krakowską.
  • (VII) Zwycięstwa nad wojskami Konrada w bitwach pod Skałą, Wrocieryżem nad Mierzawą i Międzyborzem (k. Opoczna).

1229

-(zima/wiosna) Zjazd w Spytkowicach (k. Zatora).
  • Henryk zostaje (podczas Mszy Św.) pojmany przez ludzi Konrada i uprowadzony do Płocka.
-Konrad zajmuje ziemię sandomierską.
-Do Płocka przybywa żona Henryka, Jadwiga.
  • Uwolnienie Henryka (za cenę rezygnacji z pretensji do Krakowa).
    • Henryk wysyła do papieża Grzegorza IX prośbę o zwolnienie z przyrzeczeń złożonych w niewoli pod przymusem.
-Początek wojny o Ziemię Lubuską z Ludwikiem turyńskim.

1229/1230

-(13 V) Śmierć Kazimierza I opolskiego.

1230

-(5 I) Układ z biskupem wrocławskim Wawrzyńcem.
  • Henryk zgadza się na przekazanie sądownictwa wyższego w dobrach biskupich w ręce wójtów (powoływanych przez biskupa), pod warunkiem zatwierdzania wyroków przez księcia.
-Papieskie zwolnienie z wymuszonej rezygnacji z pretensji do Krakowa.
-(IX) Odzyskanie Ziemi Lubuskiej.
-Lokacja Głubczyc na prawie magdeburskim.

ok. 1230

-Reforma monetarna.
  • Wprowadzenie do obiegu nowych, dużych brakteatów o czterokrotnie większej zawartości srebra.

1231

(wiosna) Henryk i Władysław najeżdżają na Wielkopolskę.
  • (IV) Nieudane oblężenie Gniezna.
-(18 VIII lub 3 XI) Śmierć Władysława Laskonogiego.
  • Henryk obejmuje tron krakowski.
-(IX-X) Wyprawa Konrada Mazowieckiego na ziemię krakowską.
  • Udana obrona oblężonej Skały.

1232

-(jesień) Wyparcie Konrada z Małopolski.
  • (31 X) Zjazd pokojowy w Skaryszewie.
    • Konrad uznaje prawa Henryka do Krakowa i zwraca ziemię sandomierską (bez kasztelanii żarnowskiej i skrzyńskiej).
-Przekazanie Sandomierza nieletniemu Bolesławowi.

1233

-(zima/wiosna) Pojmanie Bolesława i jego matki Grzymisławy przez Konrada.
  • Odbicie jeńców z niewoli przez Klemensa z Ruszczy, dostojnika małopolskiego (działającego z polecenia Henryka).
-Lokacja Nowogrodu nad Kwisą na prawie magdeburskim.
-Henryk zostaje zaproszony na tron Wielkopolski przez możnowładztwo niechętne Władysławowi Odonicowi.-(jesień) Ugoda z Konradem Mazowieckim w Chełmie.

przed 1234

-Koniec panowania Henryka w Dolnych Łużycach.

1234

-(wiosna) Początek wojny z Konradem Mazowieckim o Małopolskę.
-(lato) Wyprawa na Wielkopolskę.
  • (22 IX) Władysław Odonic zrzeka się ziemi kaliskiej, rudzkiej, Śremu i Santoka na rzecz Henryka.
-(VIII) Henryk zawiera ugodę z Konradem w Luchani (nad Wartą).
  • Bolesław otrzymuje ziemię sandomierską i przekazuje kilka grodów Henrykowi.
-Powierzenie namiestnictwa w Wielkopolsce synowi Henrykowi.
-Początek sporu z biskupem wrocławskim Tomaszem I.
-Wiec książęcy w Czarnowąsach.
-Lokacja Oławy na prawie magdeburskim.
-(22 IX/zima) Wyprawa przeciwko Barnimowi pomorskiemu.
  • Zdobycie kasztelanii cedyńskiej i kinieckiej.

1235

-(23 I/26 II) Wyprawa krzyżowa na Prusów.
  • Zwycięstwo w bitwie nad Dzierzgonią.
-Henryk lokuje Racibórz na prawie magdeburskim.
-(22 VI) Oddanie syna Henryka pod opiekę papieża Grzegorza IX.
-(VI) Zatwierdzenie układu luchańskiego przez papieża Grzegorza IX.
-(26 VI) Papież Grzegorz IX zatwierdza układ pokojowy z Władysławem Odonicem.
-Wojna z Władysławem Odonicem.
  • Utrata Śremu (wskutek zdrady części załogi).
    • Śmierć Dypolda III Borzywoja, siostrzeńca Henryka.
  • Władysław Odonic odpiera najazd Henryka na Gniezno.
-Pouczenie miasta Halle w Saksonii dla Środy Śląskiej.
  • Pojawia się nowe prawo miejskie w Polsce (prawo średzkie).
  • Lokacja Środy Śląskiej na prawie średzkim.

1236

-(2 VII) Wiec w Dankowie.
  • Henryk zatwierdza przynależność ziemi radomskiej do władztwa Konrada (?).
-Lokacja Krosna Odrzańskiego na prawie magdeburskim.

1236/1238

-Rozpoczęcie starań u cesarza Fryderyka II o koronę królewską dla Henryka.

1237

-(wiosna) Wojna z Władysławem Odonicem.
  • Utrata grodu Pobzin.
  • Zdobycie kasztelanii lądzkiej (z Kazimierzem).
-Na ziemiach polskich pojawia się nowe prawo miejskie (prawo lubeckie).

1237/1238

-Henryk przekazuje ziemię kaliską i rudzką Wioli opolskiej i jej synom (Władysławowi i Mieszkowi).

1238

-Wiec w Bobrownikach.
-Biskup Tomasz I nakłada klątwę na Henryka.
-(19 III) Śmierć Henryka I Brodatego w Krośnie Odrzańskim.
ok.
1190
zamek w Legnicy
1202-
1203
klasztor Cysterek w Trzebnicy
1217klasztor Magdalenek w Nowogrodźcu nad Kwisą
ok.
1226
komandoria Templariuszy w Oleśnicy Małej
dwór książęcy we Wrocławiu
  • Andrzej Chwalba, Kalendarium dziejów Polski: od prahistorii do 1998, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999
  • Andrzej Jureczko, Testament Krzywoustego, Krajowa Agencja Wydawnicza, Kraków 1988
  • Benedykt Zientara, Henryk Brodaty i jego czasy, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1975
  • Bronisław Nowacki, Przemysł I, Wydawnictwo WBP, Poznań 2003
  • Franciszek Piekosiński, Uwagi nad ustawodawstwem wiślicko-piotrkowskim króla Kazimierza Wielkiego, Kraków 1891
  • Jerzy Wyrozumski, Pierścień Kingi, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1999
  • Kazimierz Jasiński, Rodowód Piastów śląskich, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2007
  • Kazimierz Stronczyński, Pomniki książęce Piastów, lenników dawnej Polski w pieczęciach, budowlach, grobowcach i innych starożytnościach zebrane i objaśnione, Piotrków 1888
  • Marcin Spórna, Piotr Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003
  • Maciej Przybył, Władysław Laskonogi, Wydawnictwo WBP, Poznań 1998
  • Mariusz Trąba, Lech Bielski, Poczet królów i książąt polskich, Wydawnictwo Park, Bielsko Biała 2003
  • Mikołaj Gładysz, Zapomniani krzyżowcy: Polska wobec ruchu krucjatowego w XII-XIII wieku, Wydawnictwo DiG, Warszawa 2002
  • Przemysław Wiszewski, Henryk Brodaty i jego czasy, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2002
  • Przemysław Wiszewski, Leszek Biały i jego czasy, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2002
  • Stanisław Rosik, Konrad Mazowiecki i jego czasy, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2002
  • Stanisław Rosik, Władysław Laskonogi i jego czasy, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2002
  • Stanisław Szczur, Krzysztof Ożóg, Piastowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999
  • Stefan K. Kuczyński, Księga królów i książąt polskich, Świat Książki, Warszawa 1999
  • Tomasz Sadowski, Poczet książąt Wrocławia, Wydawnictwo Rzeka, Wrocław 1999
  • Wojciech Baran-Kozłowski, Arcybiskup gnieźnieński Henryk Kietlicz (1199-1219). Działalność kościelna i polityczna, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2005
  • Zygmunt Boras, Książęta piastowscy Śląska, Wydawnictwo Śląsk, Katowice 1978