Henryk I Brodaty (Śląski)
Nosił okrągłą tonsurę i brodę wprawdzie niezbyt długą, ale z pomocą umiarkowanego przystrzygania przystojnie uformowaną.
Żywot Św. Jadwigi
Żywot Św. Jadwigi
genealogia:
| rodzice → drzewo genealogiczne | |
|---|---|
| Bolesław I Wysoki | Krystyna, niemiecka hrabianka |
| życie | panowanie (Kraków) |
| 1165/1170 (Legnica?) - 19 III 1238 (Krosno Odrzańskie) | 1231 - 1238 |
| małżeństwa | |
| |
| potomstwo → drzewo genealogiczne | |
| |
kalendarium:
1190/1192
-Małżeństwo z Jadwigą, córką Bertolda III, hrabiego von Diessen-Andechs, księcia Meranii.1201
-(7/8 XII) Śmierć Bolesława Wysokiego.- Henryk przejmuje władzę w dzielnicy wrocławskiej i opolskiej.
1202
-Układ pokojowy z Mieszkiem Laskonogim.- Henryk zrzeka się Opolszczyzny na rzecz Mieszka (z wyjątkiem terenów nad Stobrawą, z miejscowościami Olesno i Zarzyska, które Henryk odkupuje za cenę 1000 grzywien srebra).
1207
-Zamiana grodu w Lubuszu na Kalisz z Władysławem Laskonogim.1208
-Wydzielenie Kalisza Władysławowi Odonicowi.-(25 XII) Zjazd z Władysławem Laskonogim i Władysławem Odonicem w Głogowie.
1209
-(III) Konrad, margrabia Łużyc odbija Lubusz od Władysława Laskonogiego.1210
-(6 V) Śmierć margrabiego Łużyc, Konrada.- (VIII 1210/III 1211) Henryk zajmuje Ziemię Lubuską i część Dolnych Łużyc (z Gubinem).
- (9 VI) Papież Innocenty III wydaje bullę nakazującą przestrzeganie zasady senioratu (tzw. bulla Significavit nobis).
- Przywilej borzykowski dla Kościoła polskiego.
1211
-Lokacja Złotoryi na prawie magdeburskim.1217
-Zjazd z Leszkiem Białym i Władysławem Laskonogim w Dankowie.-Złożenie u papieża Honoriusza III skargi na Władysława Odonica w sprawie zwrotu Kalisza.
-Lokacja Lwówka Śląskiego na prawie magdeburskim.
1218
-Układ z Władysławem Laskonogim w Sądowlu.- Henryk przekazuje Ziemię Lubuską Władysławowi.
-Ponowienie skargi u papieża o zwrot Kalisza.
1221/1223
-Lokacja Nysy na prawie flamandzkim.ok. 1222
-Dopuszczenie do współrządów syna Henryka.1222
-Lokacja Głuchołazów na prawie magdeburskim.-(lato/VIII) Wyprawa chrystianizacyjna do Prus.
- (5 VIII) Wiec w Lonyz.
- Odbudowanie grodu w Chełmnie i obsadzenie go śląską załogą.
1222/1223
-Zdobycie i odbudowanie zniszczonego zamku w Kwidzynie.1223
-(lato) Kolejna wyprawa chrystianizacyjna do Prus.- (6 VIII) Wiec w Wierdzelewie.
1223-1227
-Spór z biskupem wrocławskim Wawrzyńcem o dziesięciny.- (1225) Henryk składa skargę na biskupa do papieża Honoriusza III.
- (2 III 1226) Papież Honoriusz III wyznacza komisję rozjemczą.
- (1227) Ugoda Henryka z biskupem Wawrzyńcem.
- Biskupstwo wrocławskie uzyskuje zgodę Henryka na obciążenie dziesięciną mieszkańców terenów leśnych, ludzi wolnych oraz dochodów książęcych z kopalni złota, w zamian za ustalenie niewysokich ryczałtów dla mieszkańców nowo lokowanych miejscowości.
1225
-(VII/16 VIII) Ponowna utrata Ziemi Lubuskiej przez Władysława Laskonogiego (na rzecz Ludwika turyńskiego).- Władysław Odonic zajmuje część Ziemi Lubuskiej (tereny na północ od dolnej Warty i Odry).
- Odwrót Henryka z Małopolski (spowodowany najazdem Ludwika, landgrafa turyńskiego na Lubusz).
- Układ nad Dłubnią z Leszkiem Białym.
- Henryk zrzeka się pretensji do Krakowa.
1227
---
Książę Wrocławia i Śląska Henryk Brodaty schwytany w łaźni przez zabójców, otrzymuje kilka ran. Byłby też wtedy na pewno zginął, gdyby jego rycerz imieniem Peregryn z Weissenburga z godną podziwu wiernością i oddaniem wobec pana swego i księcia nie stanął na drodze, osłaniając ciało księcia własnym. Sam wreszcie otrzymawszy wiele ran, padając na ziemię, jeszcze martwymi zwłokami zasłonił ciało księcia, a gdy obu uważano za zabitych, osłabła srogość siepaczy. - Kronika Jana Długosza-(XI) Wiec książąt piastowskich w Gąsawie.
- (23/24 XI) Leszek Biały zostaje zamordowany.
- Uniezależnienie się Pomorza Gdańskiego od książąt polskich.
- Zanik formalnych pozostałości pryncypatu.
- Henryk zostaje zraniony przez zamachowców.
1228
-(VIII) Przejęcie władzy namiestniczej w Krakowie z nadania Władysława Laskonogiego.-(VI-VII) Nieudany najazd Konrada Mazowieckiego na ziemię krakowską.
- (VII) Zwycięstwa nad wojskami Konrada w bitwach pod Skałą, Wrocieryżem nad Mierzawą i Międzyborzem (k. Opoczna).
1229
-(zima/wiosna) Zjazd w Spytkowicach (k. Zatora).- Henryk zostaje (podczas Mszy Św.) pojmany przez ludzi Konrada i uprowadzony do Płocka.
-Do Płocka przybywa żona Henryka, Jadwiga.
- Uwolnienie Henryka (za cenę rezygnacji z pretensji do Krakowa).
- Henryk wysyła do papieża Grzegorza IX prośbę o zwolnienie z przyrzeczeń złożonych w niewoli pod przymusem.
1229/1230
-(13 V) Śmierć Kazimierza I opolskiego.- Henryk wraz z księżną Wiolą, wdową po Kazimierzu obejmuje rządy opiekuńcze na Opolszczyźnie.
- Osadzenie Władysława Laskonogiego w Raciborzu.
1230
-(5 I) Układ z biskupem wrocławskim Wawrzyńcem.- Henryk zgadza się na przekazanie sądownictwa wyższego w dobrach biskupich w ręce wójtów (powoływanych przez biskupa), pod warunkiem zatwierdzania wyroków przez księcia.
-(IX) Odzyskanie Ziemi Lubuskiej.
-Lokacja Głubczyc na prawie magdeburskim.
ok. 1230
-Reforma monetarna.- Wprowadzenie do obiegu nowych, dużych brakteatów o czterokrotnie większej zawartości srebra.
1231
- (IV) Nieudane oblężenie Gniezna.
- Henryk obejmuje tron krakowski.
- Udana obrona oblężonej Skały.
1232
-(jesień) Wyparcie Konrada z Małopolski.- (31 X) Zjazd pokojowy w Skaryszewie.
- Konrad uznaje prawa Henryka do Krakowa i zwraca ziemię sandomierską (bez kasztelanii żarnowskiej i skrzyńskiej).
1233
-(zima/wiosna) Pojmanie Bolesława i jego matki Grzymisławy przez Konrada.- Odbicie jeńców z niewoli przez Klemensa z Ruszczy, dostojnika małopolskiego (działającego z polecenia Henryka).
- (VII/VIII) Nieudana wyprawa (wraz z synem Henrykiem) na Kalisz.
przed 1234
-Koniec panowania Henryka w Dolnych Łużycach.1234
-(wiosna) Początek wojny z Konradem Mazowieckim o Małopolskę.- (22 IX) Władysław Odonic zrzeka się ziemi kaliskiej, rudzkiej, Śremu i Santoka na rzecz Henryka.
-(VIII) Henryk zawiera ugodę z Konradem w Luchani (nad Wartą).
- Bolesław otrzymuje ziemię sandomierską i przekazuje kilka grodów Henrykowi.
-Początek sporu z biskupem wrocławskim Tomaszem I.
-Wiec książęcy w Czarnowąsach.
-Lokacja Oławy na prawie magdeburskim.
-(22 IX/zima) Wyprawa przeciwko Barnimowi pomorskiemu.
- Zdobycie kasztelanii cedyńskiej i kinieckiej.
1235
-(23 I/26 II) Wyprawa krzyżowa na Prusów.- Zwycięstwo w bitwie nad Dzierzgonią.
-(22 VI) Oddanie syna Henryka pod opiekę papieża Grzegorza IX.
-(VI) Zatwierdzenie układu luchańskiego przez papieża Grzegorza IX.
-(26 VI) Papież Grzegorz IX zatwierdza układ pokojowy z Władysławem Odonicem.
- Utrata Śremu (wskutek zdrady części załogi).
- Śmierć Dypolda III Borzywoja, siostrzeńca Henryka.
- Władysław Odonic odpiera najazd Henryka na Gniezno.
- Pojawia się nowe prawo miejskie w Polsce (prawo średzkie).
- Lokacja Środy Śląskiej na prawie średzkim.
1236
-(2 VII) Wiec w Dankowie.- Henryk zatwierdza przynależność ziemi radomskiej do władztwa Konrada (?).
1236/1238
-Rozpoczęcie starań u cesarza Fryderyka II o koronę królewską dla Henryka.1237
-(wiosna) Wojna z Władysławem Odonicem.- Utrata grodu Pobzin.
- Zdobycie kasztelanii lądzkiej (z Kazimierzem).
1238
-Biskup Tomasz I nakłada klątwę na Henryka.-(19 III) Śmierć Henryka I Brodatego w Krośnie Odrzańskim.

Henryk Brodaty
Jana Matejki
heraldyka:

sfragistyka:
![]() +SIGILLV HENRICI DVCIS ZLESIE |
ciekawostka:
23 (lub 24) listopada 1227 roku pod Gąsawą Pomorzanie zaatakowali obóz Leszka Białego i Henryka Brodatego. Książęta przebywali wówczas w łaźni. Leszek zdołał dosiąść konia i uciec - został zabity w pobliżu wsi Marcinkowo - a na bezbronnego księcia Henryka posypały się ciosy napastników. Na szczęście, rycerz Peregryn z Wezenborga własnym ciałem zasłonił leżącego już księcia i upadając nakrył go sobą. Obydwaj zostali uznani za martwych i dzięki temu Henryk Brodaty, chociaż ciężko ranny, uratował życie.
ważniejsze fundacje:
| ok.1190 | zamek w Legnicy |
|---|---|
| 1202- 1203 | klasztor cysterek w Trzebnicy |
| 1217 | klasztor magdalenek w Nowogrodźcu nad Kwisą |
| ok.1226 | komandoria templariuszy w Oleśnicy Małej |
| dwór książęcy we Wrocławiu |
przyczyna śmierci:

NIEZNANA (wiadomo, iż była to poważna CHOROBA).
miejsce pochówku:

KOŚCIÓŁ CYSTEREK W TRZEBNICY (obecnie bazylika Św. Jadwigi i Św. Bartłomieja; tuż po śmierci zaistniała groźba, że ciało księcia zostanie usunięte z grobu, ponieważ zmarł obłożony klątwą).
literatura:
- Andrzej Jureczko, Testament Krzywoustego, Krajowa Agencja Wydawnicza, Kraków 1988
- August Bielowski, Monumenta Poloniae Historica, Lwów, Kraków 1864-1893
- Benedykt Zientara, Henryk Brodaty i jego czasy, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1975
- Bronisław Nowacki, Przemysł I, Wydawnictwo WBP, Poznań 2003
- Franciszek Piekosiński, Uwagi nad ustawodawstwem wiślicko-piotrkowskim króla Kazimierza Wielkiego, Kraków 1891
- Jerzy Wyrozumski, Pierścień Kingi, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1999
- Kazimierz Jasiński, Rodowód Piastów śląskich, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2007
- Marcin Spórna, Piotr Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003
- Maciej Przybył, Władysław Laskonogi, Wydawnictwo WBP, Poznań 1998
- Mariusz Trąba, Lech Bielski, Poczet królów i książąt polskich, Wydawnictwo Park, Bielsko Biała 2003
- Mikołaj Gładysz, Zapomniani krzyżowcy: Polska wobec ruchu krucjatowego w XII-XIII wieku, Wydawnictwo DiG, Warszawa 2002
- Przemysław Wiszewski, Henryk Brodaty i jego czasy, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2002
- Przemysław Wiszewski, Leszek Biały i jego czasy, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2002
- Stanisław Rosik, Konrad Mazowiecki i jego czasy, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2002
- Stanisław Rosik, Władysław Laskonogi i jego czasy, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2002
- Stanisław Szczur, Krzysztof Ożóg, Piastowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999
- Stefan K. Kuczyński, Księga królów i książąt polskich, Świat Książki, Warszawa 1999
- Tomasz Sadowski, Poczet książąt Wrocławia, Wydawnictwo Rzeka, Wrocław 1999
- Zygmunt Boras, Książęta piastowscy Śląska, Wydawnictwo Śląsk, Katowice 1978
ilustracje:
- Antonius Hornig, [Legende der hl. Hedwig], 1451
- Stanisław Smolka, August Sokołowski, Królowie i książęta: rysunki Jana Matejki, Nakład Maurycego Perlesa, Wiedeń [ok. 1893]
© Copyright 1999-2010 Michał Szuster. Wszystkie prawa zastrzeżone.
Wszelkie materiały (m.in. treści, elementy graficzne oraz kod strony) zawarte na tej witrynie nie mogą być zamieszczane na innych stronach, rozpowszechniane i wprowadzane do systemów gromadzenia danych bez uprzedniej zgody Autora.
Wszelkie materiały (m.in. treści, elementy graficzne oraz kod strony) zawarte na tej witrynie nie mogą być zamieszczane na innych stronach, rozpowszechniane i wprowadzane do systemów gromadzenia danych bez uprzedniej zgody Autora.
partnerzy serwisu - ApisVideo.pl | Historia - Historia Polski | Niemiecki - Język Niemiecki | WOS - Wiedza o Społeczeństwie | Żegluga śródlądowa

