Jadwiga Andegaweńska (Wawelska)
(węg. Anjou Hedvig)
Twarz miała bardzo piękną, ale piękniejsze były jej obyczaje i cnoty.
Kronika Jana Długosza
Kronika Jana Długosza
genealogia:
| rodzice ⇒ drzewo genealogiczne | |
|---|---|
| Ludwik Andegaweński | Elżbieta, córka Stefana II Kontromanića, bana Bośni |
| życie | panowanie |
| 15/18 II 1374 (Wyszehrad) - 17 VII 1399 (Kraków) | 1384 - 1399
|
| małżeństwa | |
| |
| potomstwo ⇒ drzewo genealogiczne | |
| |
kalendarium:
1374
-(18 VIII) Układ erenburski.- Jadwiga zostaje przeznaczona na przyszłą małżonkę dla Wilhelma, syna Leopolda III Habsburga, księcia austriackiego.
1378
-Układ w Hainburgu.- (15 VI) Zaślubiny z Wilhelmem Habsburgiem.
- Jadwiga wyjeżdża na dwór wiedeński.
1379
-Powrót Jadwigi Andegaweńskiej na Węgry.1382
-(11 IX) Śmierć Ludwika Andegaweńskiego.-(25 XI) Zjazd walny ziemian w Radomsku.
- Negocjacje w sprawie dalszej unii z Węgrami i przekazania tronu polskiego Zygmuntowi Luksemburskiemu (popieranemu przez arcybiskupa Bodzętę).
- Możni nie wpuszczają Zygmunta Luksemburskiego do Krakowa (nie dopuszczając do przejęcia władzy w Polsce).
1383
-(16-28 III) Zjazd w Sieradzu.- Arcybiskup Bodzęta podejmuje nieudaną (wobec sprzeciwu możnych małopolskich oraz Władysława Opolczyka) próbę osadzenia na tronie polskim Siemowita IV i oddania mu za żonę Jadwigi.
- (10 V) Wycofanie się Siemowita, wobec wrogiej postawy Małopolan.
- Jadwiga (wraz z matką Elżbietą) nie przybywa do Polski z powodu powodzi (oraz zagrożenia ze strony Siemowita IV).
★
Tegoż Roku Pańskiego 1385 [1383] w dzień Św. Jana Chrzciciela książę śląski Konrad spalił Poniec i po nieprzyjacielsku go zniszczył. - Spominki gnieźnieńskie---
W tym samym czasie książę Konrad z niewielką ilością ludzi przybył pod Poniec, który to zamek Tomisław Wyszota, przełożony jego, oczywiście na mocy zawartej potajemnie umowy, oddał mu niezwłocznie bez żadnego oporu. Za to też Tomisław i brat jego byli przez starostę wielkopolskiego uwięzieni. - Kronika Janka z Czarnkowa-Wojna Siemowita IV (wspieranego przez Konrada II oleśnickiego) z panami małopolskimi.
- Wojska mazowieckie niszczą Książ.
- (22 V-VI) Siemowit zajmuje Kujawy.
- (19 VI-VI) Nieudane oblężenie Kalisza przez wojska Siemowita i Konrada II oleśnickiego.
- (24 VI) Wojska mazowiecko-oleśnickie zdobywają i palą warownię w Poniecu.
- (26 VII) Zawarcie (w Krakowie) układu rozejmowego (do 29 IX).
- (14 VIII) Siemowit nakazuje Bartoszowi z Odolanowa zakończenie oblężenia Kalisza, prowadzonego pomimo zawarcia układu rozejmowego.
- Niszczycielski najazd Małopolan i Węgrów na Mazowsze i Kujawy.
- (25 IX-6 X) Oblężenie Brześcia Kujawskiego.
- (6 X) Zawarcie układu rozejmowego z Siemowitem (do 10 IV).
- Siemowit rezygnuje z walki o koronę polską.
1384
-(2 III) Zjazd w Radomsku.- Szlachta żąda przyjazdu Jadwigi do Polski.
- Możni polscy zakazują Zygmuntowi przyjazdu do Polski (grożąc wojną).
- Szlachta rezygnuje z planu wysłania kolejnego poselstwa na Węgry (po Jadwigę) i ustala termin ewentualnej elekcji królewskiej (IX).
- (15 X) Koronacja Jadwigi Andegaweńskiej w katedrze wawelskiej.
- (jesień) Hołd lenny Janusza I Starszego.
1385
-(18 I) Poselstwo litewskie prosi o rękę Jadwigi dla wielkiego księcia Jogaiły.-(VIII) Władysław Opolczyk przyjeżdża wraz z Wilhelmem Habsburgiem do Krakowa.
-Wygnanie Wilhelma Habsburga przez możnowładców krakowskich.
-(14 VIII) Pertraktacje polsko-litewskie, zakończone układem w Krewie.
-(12 XII) Jadwiga zawiera układ pokojowy z Siemowitem IV.
- Siemowit zobowiązuje się do zwrotu wszystkich okupowanych przez siebie ziem Królestwa, w zamian za 10000 kop groszy praskich.
1386
-(11 I) Możni polscy (na zjeździe w Wółkowysku) akceptują Jogaiłę jako męża Jadwigi i przyszłego króla Polski.-(I-II) Zjazd szlachty w Lublinie.
- (2 II) Powołanie Jogaiły na tron polski (do czasu koronacji jako dominus et tutor Regni Poloniae - pan i opiekun Królestwa Polskiego).
-(15 II) Chrzest Jogaiły (przyjmuje imię Władysław).
-(18 II) Małżeństwo z Władysławem Jagiełłą.
-(4 III) Władysław Jagiełło zostaje koronowany.
1387
-(I-III) Wyprawa na Ruś Halicką.- (6 II) Władysław Opolczyk wzywa mieszkańców Rusi do nieuznawania władzy polskiej.
- Wcielenie Rusi Halickiej (bez Halicza) do Korony.
- (8 III) Jadwiga zatwierdza przywileje Lwowa (m.in. prawo składu).
1388
-(VIII) Jadwiga uczestniczy w zjeździe książąt litewskich w Krakowie.1392
-(VII) Wyjazd na Węgry w celu przeprowadzenia rozmów z Zygmuntem Luksemburskim.1393
-(5 I) Hołd lenny hospodara mołdawskiego Romana I.-(V) Fedor Lubartowicz, książę Siewierska składa w Wiślicy hołd Władysławowi.
1395
(17 V) Śmierć siostry Marii Andegaweńskiej.- Jadwiga zgłasza pretensje do tronu węgierskiego.
1397
-(10-15 VII) Zjazd Władysława Jagiełły i Jadwigi z Zygmuntem Luksemburskim w Starej Wsi na Spiszu (w sprawie pokoju pomiędzy Polską i Węgrami i planu utworzenia ligi antytureckiej).- (13 VII) Polsko-węgierski traktat pokojowy (zawarty na 16 lat).
1399
-(17 VII) Śmierć Jadwigi Andegaweńskiej w Krakowie.1986
-(10 VI) Papież Jan Paweł II beatyfikuje Jadwigę.1997
-(8 VI) Jadwiga zostaje kanonizowana przez papieża Jana Pawła II.
Jadwiga
Jana Matejki
heraldyka:
sfragistyka:
 |  HEDWIGIS DEI GRACIA REGINE POLON ... N TRA ... LE SYRADI ... M ... |
 +S HEDEWIGIS DEI GRACIA REGINE POLONIE ET |
ciekawostka:
Po uzgodnieniu małżeństwa z Jogaiłą po Krakowie zaczęły rozchodzić się wieści o dzikości nowego władcy. Sama Jadwiga postanowiła to sprawdzić i wysłała naprzeciw przybywającego Litwina zaufanego dworzanina, Zawiszę 'Czerwonego' z Oleśnicy herbu Dębno. Wielki książę zorientował się w rzeczywistej przyczynie wizyty i zaprosił gościa do łaźni, gdzie można go było ujrzeć w całej okazałości. Raport Zawiszy był wielce pochlebny dla wielkiego księcia i Jadwigę uspokoił.
ważniejsze fundacje:
| 1390 | kościół Św. Krzyża (benedyktynów słowiańskich) w Krakowie (współfundacja wraz z Władysławem Jagiełłą) |
|---|---|
| 1395 | szpital Św. Ducha w Bieczu |
| 1397 | klasztor karmelitów "Na Piasku" w Krakowie (współfundacja wraz z Władysławem Jagiełłą) |
przyczyna śmierci:
| 17 VII 1399 | komplikacje poporodowe (prawdopodobnie gorączka popołogowa albo krwotok) |
|---|
pochówek:
| 19 VII 1399 | katedra w Krakowie (po śmierci złożona w grobowcu nieopodal wielkiego ołtarza; obecnie relikwie Jadwigi spoczywają na ołtarzu pod Czarnym Krucyfiksem) |
|---|---|
| zdjęcie katedry w Krakowie | |
| zdjęcie grobowca Jadwigi Andegaweńskiej | |
źródła:
- August Bielowski, Monumenta Poloniae Historica, Lwów, Kraków 1864-1893, [tłum. wł.]
- Jana Długosza kanonika krakowskiego Dziejów polskich ksiąg dwanaście, oprac. i tłum.: Karol Mecherzyński, t. I-V, Kraków 1867-1870
- Kronika Jana z Czarnkowa, oprac.: Marek D. Kowalski, tłum.: Józef Żerbiłło, TAiWPN Universitas, Kraków 1996
literatura:
- Jerzy Besala, Małżeństwa królewskie: Jagiellonowie, Dom Wydawniczy Bellona i Wydawnictwo Muza, Warszawa 2006
- Małgorzata Duczmal, Jagiellonowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1996
- Jadwiga Krzyżaniakowa, Jerzy Ochmański, Władysław II Jagiełło, Zakład Narodowy im. Ossolińskich - Wydawnictwo, Wrocław 1990
- Henryk Łowmiański, Polityka Jagiellonów, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1999
- Jerzy Sperka, Wojny Władysława Jagiełły z księciem opolskim Władysławem (1391-1396), PTH O/Cieszyn, Cieszyn 2003
- Marcin Spórna, Piotr Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003
- Jerzy Wyrozumski, Królowa Jadwiga: między epoką piastowską i jagiellońską, TAiWPN Universitas, Kraków 2006
ilustracje:
- Franciszek Piekosiński, Pieczęcie polskie wieków średnich: doba piastowska, Kraków 1899
- Stanisław Rosik, Jadwiga i jej czasy, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2003
- Stanisław Smolka, August Sokołowski, Królowie i książęta: rysunki Jana Matejki, Nakład Maurycego Perlesa, Wiedeń [ok. 1893]
- Friedrich August Vossberg, Siegel des Mittelalters von Polen, Lithauen, Schlesien, Pommern und Preussen, Berlin 1854
- Fotografie miejsc historycznych, http://foto.poczet.com