Jadwiga Andegaweńska

(węg. Anjou Hedvig)
Twarz miała bardzo piękną, ale piękniejsze były jej obyczaje i cnoty.
Kronika Jana Długosza
rodzice ⇒ drzewo genealogiczne
Ludwik AndegaweńskiElżbieta, córka Stefana II Kotromanića, bana Bośni, wnuczka Kazimierza III gniewkowskiego
życie
15/18 II 1374 (Wyszehrad) - 17 VII 1399 (Kraków)
małżeństwa
  1. 1378 - 1385: Wilhelm, syn Leopolda III Habsburga, księcia austriackiego
    • zaślubiny według kanonicznej formy sponsalia de futuro; małżeństwo nie zostało skonsumowane - brak mocy prawnej
  2. 1386 - 1399: Władysław Jagiełło
    • 4 III 1386 - katedra w Krakowie
potomstwo ⇒ drzewo genealogiczne
  1. Elżbieta Bonifacja (22 VI 1399 - 13 VII 1399)
poprzednik (pokrewieństwo)okres panowanianastępca
Ludwik Andegaweński (ojciec)1384 - 1399 (♔ 1384)Władysław II Jagiełło

1374

-(18 VIII) Układ erenburski.

1378

-Układ w Hainburgu.

1379

-Powrót Jadwigi na Węgry.

1380

-(12 II) Zjazd w Zwoleniu dotyczący warunków przyszłego małżeństwa Jadwigi z Wilhelmem Habsburgiem.

1382

-(11 IX) Śmierć Ludwika Andegaweńskiego.
📖
Gdy nadszedł dzień św. Katarzyny, zebrało się mnóstwo panów i szlachty Królestwa Polskiego w Radomsku, mieście ziemi sieradzkiej. Rozprawiali tam poważnie i skutecznie o położeniu własnym i Królestwa Polskiego i połączeni jednomyślną wolą i wzajemną umową, zobowiązali się pod wiarą pomagać sobie wzajemnie, oraz ściśle dochować hołdu wierności, złożonego obydwu córkom nieboszczyka króla, byleby którakolwiek z nich razem ze swoim mężem, oboje koronowani na króla i królową Polski, w Polsce stale osobiście przemieszkiwali, rządząc królestwem roztropnie i zgodnie z przywilejami i ustawami, jakie były niegdyś pomiędzy zmarłym królem Ludwikiem a mieszkańcami Królestwa Polskiego zawarte i potwierdzone. - Kronika Janka z Czarnkowa
-(25 XI) Zjazd walny ziemian w Radomsku.
📖
Atoli ziemianie [...] wyznaczyli posłów do Wiślicy na inny zjazd, który tam się miał odbyć i odbył rzeczywiście na św. Mikołaja - a miał być złożony z krakowian, sandomierzan i posłów wszystkich ziem polskich. Na ten zjazd, odbyty w obecności margrabiego Zygmunta, oraz wyżej wspomnianych arcybiskupa i Domarata, przybyło uroczyste poselstwo od królowej węgierskiej Elżbiety, mianowicie biskupi A. i B., którzy złożyli ziemianom dziękczynienie za to, że tak niewzruszenie dochowywali przyrzeczeń wierności, danych niegdyś jej córkom, a zarazem upominali ich, aby nikomu innemu, nawet margrabiemu Zygmuntowi, hołdu wierności nie składali. Uradowani tymi słowami posłów wszyscy ziemianie odstąpili margrabiego i nie zezwolili już mu odtąd pod żadnym pozorem wejść ani do miasta, ani do zamku krakowskiego, ani do innych miast królestwa. [...] Tym sposobem margrabia razem ze swoimi niemądrymi doradcami musiał ze smutkiem odjechać z Polski do swojej świekry na Węgry. - Kronika Janka z Czarnkowa
-(6 XII) Zjazd walny ziemian w Wiślicy.

1383

📖
Gdy nadeszła sobota Biała, dnia 28 miesiąca marca, panowie Królestwa zjechali się w Sieradzu, [...]. Na tym zjeździe wielu panów Królestwa spodziewało się, że Siemowit, książę mazowiecki, będzie wspólnie na króla polskiego - jak tego sobie życzyli - obrany. I w rzeczy samej, kiedy Bodzanta, arcybiskup gnieźnieński, w kościele sieradzkim w obecności całego tłumu szlachty, donośnym głosem zapytał, czy chcą mieć królem polskim Siemowita, księcia mazowieckiego, wielu obecnych krzyknęło: "Chcemy, chcemy i prosimy, aby przez was, panie arcybiskupie, był na króla polskiego koronowany!" Aliści niespodzianie, jeden ze szlachty, Jaśko z Teczyna, kasztelan wojnicki, syn Andrzeja, niegdyś wojewody krakowskiego, nakazawszy milczenie, przemówił tymi słowami: "Bracia szlachta! Nie godzi się wam tak spieszyć z wyborem władcy, winni bowiem jesteśmy dotrzymać obietnicy wierności, którą daliśmy Jadwidze, córce króla węgierskiego, Ludwika. A zatem, jeżeli na najbliższe święto Zesłania Ducha Świętego ma ona przyjechać, a będzie chciała pozostać z nami ze swym mężem i rządzić jako pani, poczekajmy do jej przybycia, i dopiero w przeciwnym razie zaczniemy myśleć o władcy dla siebie, jak to niegdyś było pomiędzy zmarłym Ludwikiem a nami ułożone i właściwymi umowami tudzież listami potwierdzone". Tę mowę jego prawie wszyscy jednogłośnie pochwalili [...] - Kronika Janka z Czarnkowa
-(16-28 III) Zjazd w Sieradzu.
📖
W tymże czasie, dnia 7 wzmiankowanego miesiąca i roku, w wigilię Św. Stanisława, przybył do Krakowa Bodzanta, arcypasterz gnieźnieński, mając w swoim orszaku Siemowita, księcia mazowieckiego, o czym wszakże jego Mazowszanie i wspomniany Bartosz rozgłosili. Ponieważ zaś arcybiskup, [...] przyprowadził ze sobą około pięciuset kopijników tego księcia, więc krakowianie, obsadziwszy bramy miejskie, nie pozwolili im wejść do miasta. Dwie noce gościli oni we dworze prepozyta od Św. Floriana, który to dwór wybudował z dość dużym nakładem tenże arcybiskup, gdy był tam prepozytem. Atoli niektórzy z ziemian i mieszczan wspomnianych, przekonawszy się, że książę Siemowit ukrywa się w mieszkaniu arcybiskupa, zażądali przez posłów od arcybiskupa i owych ludzi, aby niezwłocznie od miasta odstąpili, grożąc, że w przeciwnym razie wystąpią przeciw nim zbrojnie, cokolwiek by przedsiębrali. [...]
Przyczyna zaś przybycia księcia Siemowita do Krakowa i jego ukrywania się była ta, że widząc, iż niektórzy mieszkańcy królestwa, i to prawie co najmożniejsi, nie chcą odstąpić córki króla Ludwika, o ile umowy z nimi będą zachowywane, i pragną ją mieć za swoją królową, umyślił za radą kilku życzliwych mu ziemian, porwać gwałtem ową panienkę Jadwigę, córkę królewską, w chwili, kiedy ją będą wieźli do Krakowa na koronację, i natychmiast kazać koronować siebie na króla, a ją na królową Polski. - Kronika Janka z Czarnkowa
-(7 V) Siemowit IV przybywa pod Kraków w orszaku arcybiskupa Bodzęty (w nadziei zajęcia miasta, porwania Jadwigi, ożenku z nią i koronacji królewskiej).-(10 V) Zjazd szlachty w Sączu.
📖
Tegoż Roku Pańskiego 1385 [1383] w dzień Św. Jana Chrzciciela książę śląski Konrad spalił Poniec i po nieprzyjacielsku go zniszczył. - Spominki gnieźnieńskie
---
W tym samym czasie książę Konrad z niewielką ilością ludzi przybył pod Poniec, który to zamek Tomisław Wyszota, przełożony jego, oczywiście na mocy zawartej potajemnie umowy, oddał mu niezwłocznie bez żadnego oporu. Za to też Tomisław i brat jego byli przez starostę wielkopolskiego uwięzieni. - Kronika Janka z Czarnkowa
-Ofensywa Siemowita IV (wspieranego przez Konrada II oleśnickiego) na Kujawach i w Wielkopolsce.
📖
Nareszcie panowie ziem krakowskiej i sandomierskiej, widząc, że wojska książąt Siemowita mazowieckiego i Konrada śląskiego, znajdujące się w okolicy Kalisza, tudzież inni ich ludzie z rozmaitych zamków pustoszą nieustanną grabieżą Królestwo Polskie, a nikt im żadnej przeszkody nie stawia, wysłali pisma do księcia Siemowita mazowieckiego i do arcybiskupa gnieźnieńskiego Bodzanty, prosząc ich, aby po otrzymaniu listów bezpieczeństwa i zakładników, przybyli do Krakowa na drugi dzień po św. Jakubie, dla wspólnego porozumienia się co do urządzenia królestwa i przywrócenia pokoju. [...] Zjechawszy się, zawarli między sobą zawieszenie broni do następnego dnia św. Michała i potwierdzili je poręką i listami. - Kronika Janka z Czarnkowa
-(26 VII) Możni małopolscy zawierają (w Krakowie) układ rozejmowy (do 29 IX) z Siemowitem IV.
📖
[...] nadciągnęło ku granicom krakowskim, z margrabią Zygmuntem brandenburskim na czele, prawie dwanaście tysięcy Węgrów, w broń i łuki opatrzonych i rozłożyło się wielkim obozem w Starym Sączu, z wielką szkodą miejscowych ludzi, a to już 10 dnia miesiąca sierpnia. [...]
Splądrowawszy i nielitościwie spaliwszy ziemie mazowieckie koło Radomia [raczej na pewno nie Radom; być może Rawa - przyp. wł.], Sochaczewa, Łowicza, Gąbina i Gostynina, wspomniane wojsko Węgrów, Krakowian i Sandomierzan, w piątek 25 września, obległo miasto Brześć Kujawski. Stojąc zaś pod tym miastem przez jedenaście dni, okrutnie pustoszyło ziemię kujawską. Nareszcie za pośrednictwem księcia opolskiego i kujawskiego Władysława, zawarto na pewnych warunkach z księciem Siemowitem mazowieckim i jego stronnikami rozejm do następnej Wielkanocy. - Kronika Janka z Czarnkowa
-(10 VIII) Przybycie do Polski (do Starego Sącza) wojsk węgierskich pod wodzą Zygmunta Luksemburskiego.
📖
Z wojną domową w Wielkiej Polsce codziennie wzrastającą połączyła się naostatek i zewnętrzna. Książęta bowiem głogowscy, Henryk zwany Wróbel tudzież ... [raczej Henryk VI i Henryk VII - przyp. wł.] oburzeni srodze i rozgniewani, że Kazimierz król Polski odebrał im ziemię wschowską, którą byli poprzednio opanowali, wzięli się w celu jej odzyskaniu do broni, i oblegli miasto Wschowę, zamierzając je zdobyć przemocą. Ale z hańbą przez mieszczan odparci, większym jeszcze zapaliwszy się gniewem, rzeczoną ziemię łupiestwami i pożogami pustoszyli. - Kronika Jana Długosza
-Henryk VI Starszy i Henryk VII Średni Rumpold podejmują wyprawę na ziemię wschowską (w Królestwie Polskim).

1384

📖
Nareszcie w środę po niedzieli "Invocavit", dnia drugiego miesiąca marca, przedniejsi panowie polscy oraz Bodzanta, arcybiskup gnieźnieński, zjechawszy się w Radomsku, jednomyślną zgodą i wolą postanowili posłać po Jadwigę, córkę śp. zmarłego króla z prośbą, aby przyjechała do Polski na królowanie, inaczej bowiem, jeżeli będzie zwlekała z przyjazdem, przystąpią do elekcji króla. - Kronika Janka z Czarnkowa
-(2 III) Zjazd w Radomsku.
📖
Ulegając podszeptom niektórych Polaków, królowa węgierska wyprawiła do Polski margrabiego Zygmunta, zięcia swojego, aby rządził Królestwem Polskim. Dowiedziawszy się o tym, krakowianie chcąc mu wzbronić wkroczenia, wyruszyli do Sącza i wysłali do niego posłów z prośbą, aby zaprzestał ich napastować, albowiem nie obrali go ani na władcę ani na rządcę, inaczej spotkają go z orężem w ręku. - Kronika Janka z Czarnkowa
-Elżbieta Bośniaczka wysyła Zygmunta Luksemburskiego do Polski (w celu objęcia tronu).
📖
W dzień Św. Stanisława, 8 maja, zebrali się w Sączu panowie krakowscy i sandomierscy [...]
[...] panowie [...] zabronili, aby ktokolwiek ważył się jechać na Węgry. [...] Niemniej szlachta uchwaliła następnie odbyć zjazd walny w Sieradzu w dzień Narodzenia Najświętszej Maryi. Później to zmieniono, gdyż wyznaczono Kraków, na co ziemianie wielkopolscy nie zgodzili się, lecz postanowili ostateczny zjazd dla obrania króla zwołać w Sieradzu, w dwa tygodnie po Narodzeniu Najświętszej Panny Maryi. - Kronika Janka z Czarnkowa
-(8 V) Zjazd walny w Sączu.-(lato/jesień) Jadwiga przyjeżdża do Polski.-(21 X/) Panowie małopolscy odrzucają przedstawiony przez Siemowita IV projekt jego małżeństwa z Jadwigą.
-(XI-XII) Najazd Siemowita IV na ziemię łęczycką, Kujawy i ziemię dobrzyńską.

1385

-(18 I) Poselstwo litewskie prosi o rękę Jadwigi dla wielkiego księcia Jogaiły.
📖
Wilhelm książę Austrii, któremu był Ludwik król węgierski i polski córkę swoję młodszy Jadwigę za życia swego postanowił dać w małżenstwo, dowiedziawszy się, z licznych doniesień i krążących wieści o wszystkim co się działo w Polsce, żywo nimi dotknięty, z licznym pocztem rycerstwa i całym zasobem bogactw swoich, ozdób i dworskiego przyboru, ruszył do Polski i niespodzianie przybył do Krakowa. A lubo przyjazd jego zmieszał nie pomału i zakłopocił Dobiesława z Kurozwęk, na ówczas kasztelana i wielkorządcę krakowskiego, jako też innych panów polskich, ażeby układy z Jagiełłą, księciem litewskim rozpoczęte nie spełzły bez skutku, pożądanym jednak był królowej Jadwidze, przez którą (jak niektórzy mniemali) sprowadzony, przy pomocy Gniewosza z Dalewic podkomorzego krakowskiogo (u którego też stanął gospodą) długi czas bawił w Krakowie, gdy żaden z panów nie śmiał się w tej mierze królowej sprzeciwić. [...]
Ale gdy wbiegł na zamek, gdzie miał z królową Jadwigą wejść do łożnicy, z rozkazu i za sprawą panów polskich, którym takowe pokładziny wielce się nie podobały, nie dopuszczony do komnaty sypialnej i z zamku sromotnie wypchnięty, sprawy cielesnej z królową zaniechać musiał. - Kronika Jana Długosza
-(VIII) Wilhelm Habsburg (pod opieką Gniewosza z Dalewic, podkomorzego krakowskiego) przybywa do Krakowa, z nadzieją na skonsumowanie małżeństwa z Jadwigą.-(14 VIII) Pertraktacje polsko-litewskie, zakończone układem w Krewie.
-(7 XI/12 XII) Nieudana wyprawa wojsk koronnych przeciwko Siemowitowi IV (w celu odzyskania ziemi łęczyckiej i Kujaw).
-(12 XII) Jadwiga zawiera (w Krakowie) układ pokojowy z Siemowitem IV.

1386

-(11 I) Możni polscy (na zjeździe w Wołkowysku) akceptują Jogaiłę jako męża Jadwigi i przyszłego króla Polski.
-(I-II) Zjazd szlachty w Lublinie.-Publiczne odwołanie zaślubin Jadwigi z Wilhelmem Habsburgiem.
-(15 II) Chrzest Jogaiły (przyjmuje imię Władysław).
-(18 II) Małżeństwo z Władysławem Jagiełłą.
-(4 III) Władysław Jagiełło zostaje koronowany.
-(/15 VII) Władysław Opolczyk przejmuje zarząd nad Rusią Halicką z nadania królowych węgierskich, Elżbiety Bośniaczki i Marii Andegaweńskiej.

1387

-(I-III) Wyprawa na Ruś Halicką.-(VIII) Witold (z posiłkami polskimi) zdobywa Halicz.
-(26 IX) Hołd lenny hospodara mołdawskiego Piotra I Mucata we Lwowie.

1388

-(VIII) Jadwiga uczestniczy w zjeździe książąt litewskich w Krakowie.

1389

-(14-16 V) Udział z zjeździe Władysława Jagiełły z Władysławem Opolczykiem i Siemowitem IV w Niepołomicach.

1392

-(VII) Wyjazd na Węgry w celu przeprowadzenia rozmów z Zygmuntem Luksemburskim.

1393

-(5 I) Hołd lenny hospodara mołdawskiego Romana I.
-(V) Fedor Lubartowicz, książę Siewierska składa w Wiślicy hołd Władysławowi.

1395

(17 V) Śmierć siostry Marii Andegaweńskiej.

1397

-(10-15 VII) Zjazd Władysława Jagiełły i Jadwigi z Zygmuntem Luksemburskim w Starej Wsi na Spiszu (w sprawie pokoju pomiędzy Polską i Węgrami i planu utworzenia ligi antytureckiej).-(11-19 VI) Zjazd z wielkim mistrzem krzyżackim, Konradem von Jungingen we Włocławku (w sprawie odzyskania przez Polskę ziemi dobrzyńskiej).

1398

-(28 V) Siemowit IV potwierdza odbiór 10000 kop groszy praskich (zgodnie z układem krakowskim z 1385 roku) i wycofuje się z Brześcia Kujawskiego.

1399

-(17 VII) Śmierć Jadwigi Andegaweńskiej w Krakowie.

1986

-(10 VI) Papież Jan Paweł II beatyfikuje Jadwigę.

1997

-(8 VI) Jadwiga zostaje kanonizowana przez papieża Jana Pawła II.
źródła:literatura:ilustracje:
POCZET.COM (treść i kod strony) jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska.
Serwis wpisany został do rejestru dzienników i czasopism prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Katowicach pod poz. Pr 2428.
partnerzy: ApisVideoHistoriaJęzyk niemieckiJęzyk francuskiBiologiaWiedza o społeczeństwieDrukarniaŻegluga śródlądowaWydawnictwo AVALON
do góry