Janusz (Jan) I Starszy (Mazowiecki)

Człowiek przezorny i obrotny, wyznający zasadę, że nigdy nie należy pomijać nadarzającej się okazji.
Kronika Jana Długosza

genealogia:

rodzice → drzewo genealogiczne
Siemowit III StarszyEufemia, córka Mikołaja II, księcia opawskiego
życie
ok.1347/1352 - 8 XII 1429 (Czersk)
małżeństwa
  1. OO1373/76 - 1429: Danuta Anna, córka Kiejstuta, księcia trockiego, siostra Witolda
potomstwo → drzewo genealogiczne
  1. córka (Olga?) (1373/76 - po 8 XII 1401)
    • pochodzenie niepewne; imię Olga prawdopodobnie przybrane po zamążpójściu
    Janusz (ok.1382 - X/XI 1422)
    Bolesław (1385/86 - 1420/10 IX 1425)
    Konrad (po 1386 - przed 1429)
panowanie
1373/74-1379: Ciechanów, Liw, Nur, Warszawa, Wyszogród, Zakroczym
1379: Ciechanów, Czersk, Liw, Nur, Płock, Warszawa, Wyszogród, Zakroczym
1379-1398, 1399-1429: Ciechanów, Liw, Nur, Warszawa, Wyszogród, Zakroczym
1382-1383, 1391-1429: Podlasie (Drohiczyn, Mielnik)
1398-1399: Ciechanów, Liw, Nur, Płońsk, Warszawa, Wyszogród, Zakroczym
1410-1411: Nidzica, Olsztyn, Ostróda

kalendarium:

1373

-Janusz składa hołd lenny Ludwikowi Andegaweńskiemu.

1373/1374

-Objęcie ziemi wyszogrodzkiej, ciechanowskiej, warszawskiej, nurskiej, zakroczymskiej i liwskiej z nadania ojca.

1373/1376

-(1373/26 VII 1376) Małżeństwo z Danutą Anną, córką Kiejstuta, księcia trockiego.

1379

-(25 II) Siemowit III dzieli księstwo mazowieckie.
  • Janusz otrzymuje ziemię czerską i płocką.
-(23 IX) Porozumienie z bratem Siemowitem.
  • Objęcie ziemi czerskiej, warszawskiej, nurskiej, zakroczymskiej, ciechanowskiej, liwskiej i wyszogrodzkiej.

1381

-(16 VI) Śmierć Siemowita III.
  • Janusz obejmuje samodzielne rządy w swojej dzielnicy.

1382

-(VIII) Wyprawa (wraz z bratem Siemowitem) na Ruś.
  • Zdobycie i splądrowanie Podlasia (Drohiczyna, Mielnika) i okolic Brześcia Litewskiego.
-(2 XII) Janusz (z bratem Siemowitem) zastawiają w Brodnicy ziemię wiską Zakonowi Krzyżackiemu.

1383

-(wiosna) Utrata Podlasia na rzecz Litwy.
-Układ z królową-wdową Elżbietą Bośniaczką.
  • Janusz zobowiązuje się do respektowania praw Jadwigi (i dostarczenia - w razie potrzeby - 30 kopijników) w zamian za roczną pensję 24000 florenów, wypłacaną z żup bocheńskich.
-Lokacja Czerska na prawie chełmińskim.

1384

-(jesień) Janusz składa hołd lenny Jadwidze Andegaweńskiej.

1386-1387

-(jesień 1386-wiosna 1387) Udział w wyprawie chrystianizacyjnej Władysława Jagiełły na Litwie.

1387

-Janusz składa hołd lenny Władysławowi Jagielle.

1390

-(18 III) Papież nominuje biskupem płockim (dzięki staraniom Siemowita i Janusza) Henryka, przyrodniego brata książąt mazowieckich.

1391

-(2 IX) Janusz otrzymuje dożywotnio Podlasie (z Drohiczynem, Mielnikiem, Surażem i Bielskiem) z rąk Władysława Jagiełły.

1393

-Uwięzienie Janusza (wizytującego budowę zamku w Złotorii) przez Krzyżaków i osadzenie w Malborku.

1394

-Janusz zostaje uwolniony z niewoli krzyżackiej (dzięki zabiegom Władysława Jagiełły).

1398-1399

-Przejściowe przejęcie ziemi płońskiej (jako zastaw).

1400

-Lokacja Ciechanowa na prawie chełmińskim.

1401

-(30 XII) Siemowit zastawia (w Błoniach) ziemię wiską Januszowi (za sumę 4545 kop groszy praskich).

1403

-Lokacja Różana na prawie chełmińskim.

1406

-Podniesienie warszawskiego kościoła Św. Jana do rangi kolegiaty.
  • Janusz przenosi prebendy kanonicze z kaplicy zamkowej w Czersku do kolegiaty warszawskiej.
  • Przeniesienie siedziby książęcej z Czerska do Warszawy.

1408

-Papież Grzegorz XII zabrania (w liście) Januszowi wspierania Litwy w wojnie przeciwko Krzyżakom i utrudniania Zakonowi wypraw na Litwę, Żmudź i Ruś.

1409-1411

-Janusz wspiera Władysława Jagiełłę w wojnie z Zakonem Krzyżackim.
  • (VIII 1409) Komturzy z Ostródy i Pokarmina najeżdżają na pogranicze mazowieckie.
    • Bolesław, syn Janusza, w odwecie niszczy Działdowo i 14 okolicznych wsi.
  • (6 X 1409) Udział wojsk mazowieckich w odbiciu Bydgoszczy z rąk krzyżackich.
  • (15 VII 1410) Bitwa pod Grunwaldem.
  • (1 II 1411) Układ pokojowy z Krzyżakami w Toruniu.
    • Janusz zwraca zamki w Ostródzie, Nidzicy i Olsztynie Zakonowi Krzyżackiemu.

1413

-(4 VI) Zatwierdzenie lokacji Warszawy na prawie chełmińskim.

1414

-(29 VI) Wybucha wojna Polski z Zakonem Krzyżackim (tzw. wojna głodowa).
  • Wysłanie syna Bolesława na wojnę przeciwko Krzyżakom.
  • Oblężenie Brodnicy (przy udziale wojsk mazowieckich).
  • (7 X) Rozejm w Brodnicy.

1416

-Udział (wraz z biskupem krakowskim Wojciechem Jastrzębcem) w misji dyplomatycznej w Wilnie, na dworze Witolda.

1418

-(15 VI) Lokacja Łomży na prawie chełmińskim.

1420/1425

-(1420/10 IX 1425) Śmierć syna Bolesława Januszowica.
  • Janusz doprowadza do złożenia hołdu przez szlachtę mazowiecką małoletniemu wnukowi Bolesławowi IV.

1421

-Przywilej lokacyjny dla Makowa Mazowieckiego.

1425

-(VII) Zjazd w Łęczycy z Władysławem Jagiełłą i Siemowitem.

1426

-(12-20 IV) Wizyta Władysława Jagiełły na Mazowszu.

1428

-Lokacja Kamieńca (Kamieńczyka) na prawie chełmińskim.

1429

-(8 XII) Śmierć Janusza I Starszego w Czersku.
© Copyright 1999-2010 Michał Szuster. Wszystkie prawa zastrzeżone.

Wszelkie materiały (m.in. treści, elementy graficzne oraz kod strony) zawarte na tej witrynie nie mogą być zamieszczane na innych stronach, rozpowszechniane i wprowadzane do systemów gromadzenia danych bez uprzedniej zgody Autora.