Kazimierz I Konradowic (Kujawski)
Miał zwyczaj rabować i zagarniać cudze mienie.
Kronika Jana Długosza
Kronika Jana Długosza
genealogia:
| rodzice ⇒ drzewo genealogiczne | |
|---|---|
| Konrad I Mazowiecki | Agafia, córka Światosława Igorewica, księcia nowogrodzko-siewierskiego i przemyskiego |
| życie | |
| 1211/1213 - 14 XII 1267 | |
| małżeństwa | |
| |
| potomstwo ⇒ drzewo genealogiczne | |
| panowanie | |
| 1233-1239/41: Kujawy 1239/41-1242: Ląd, Kujawy 1242-1247: Ląd, Kujawy, Wyszogród 1247-1248: Kujawy, Łęczyca, Sieradz, Wyszogród 1248-1259, 1260-1261: Dobrzyń, Ląd, Kujawy, Łęczyca, Sieradz, Wyszogród 1259-1260: Dobrzyń, Kujawy, Łęczyca, Sieradz, Wyszogród 1261-1262: Dobrzyń, Kujawy, Wyszogród 1262-1267: Dobrzyń, Kujawy, Łęczyca, Wyszogród | |
kalendarium:
1231/1233
-Małżeństwo z Jadwigą, córką Władysława Odonica (?).1231/1234
-(8 I) Śmierć Jadwigi.1233
-Objęcie Kujaw z nadania ojca Konrada.1235
★
[...] przybyli z wielkim wojskiem na ziemię chełmińską i do Ostrowa Świętej Marii, i lepiej go umocnili, niemal wszyscy książęta polscy, a mianowicie mazowiecki, kujawski, krakowski i wrocławski oraz książę Świętopełk wraz z bratem. Kiedy nastała zima, całe wojsko pielgrzymów wraz z braćmi wkroczyło na terytorium, które zwie się Rezija, zniszczyło je całe i kogo tylko mogło, wymordowało. Wówczas wyszła im naprzeciw wielka mnogość Prusów, wysłana do walki. Wezwawszy Bożej pomocy, chrześcijanie starli się z nimi. Wówczas książę Świętopełk ze swoimi odciął im możliwość ucieczki i zgnęło tam pięć tysięcy Prusów, ku ogromnej radości chrześcijan, a bez żadnej ich szkody. - Kronika oliwska-(23 I/26 II) Wyprawa krzyżowa na Prusów.- Zwycięstwo w bitwie nad Dzierzgonią.
1236
-(2 VII) Wiec w Dankowie.- Konrad ostatecznie rozgranicza dzielnice Bolesława i Kazimierza.
1238
-(29 VI) Wiec w Pyszkowie.- Kazimierz zawiera ugodę z Zakonem Krzyżackim.
1239
★
Książę Kazimierz, syn Konrada, pojął za małżonkę córkę Henryka, będącą z nim w piątym stopniu pokrewieństwa. - Rocznik kapituły gnieźnieńskiej-Małżeństwo z Konstancją, córką Henryka Pobożnego.- (1239/17 VI 1241) Kazimierz otrzymuje Ląd (wraz z okręgiem), jako posag żony Konstancji.
★
Tego roku [1239 - przyp. wł.] książę Kujaw odzyskał Bydgoszcz. Także tego roku Świętopełk książę Pomorza spustoszył, ograbił Kujawy i spalił kościół w Inowrocławiu i całe to miasto. - Rocznik kapituły gnieźnieńskiej-Kazimierz zdobywa gród w Bydgoszczy na Świętopełku, księciu gdańskim.- Odwetowy najazd Świętopełka gdańskiego na Kujawy.
- Spalenie Inowrocławia przez Pomorzan.
1240
-Lokacja Inowrocławia na prawie magdeburskim.1241
★
1241. [...] Książę Konrad zajmuje Kraków. - Rocznik kapituły krakowskiej---
[Konrad] zebrawszy więc w miarę swoich możliwości jak najsilniejsze wojsko z rycerzy Mazowsza i Kujaw oraz z przysłanych mu przez księcia Pomorza Świętopełka rycerzy pomorskich i posiłków pruskich i litewskich, przybył i zajął obydwie dzielnice, a mianowicie: krakowską i sandomierską oraz wszystkie ich zamki i warownie, a wszyscy dobrowolnie poddawali się jego władzy i rządom, gdyż byli przekonani, że ich książę Bolesław Wstydliwy już nie wróci. - Kronika Jana Długosza-(9 IV) Śmierć Henryka Pobożnego.
- (10 VII) Konrad (przy wsparciu synów) zajmuje Kraków.
★
Książę Mazowsza Konrad [...] dobrawszy sobie trzech synów: Bolesława, Kazimierza i Siemowita i biskupa płockiego Andrzeja oraz wszystkich innych doradców i znaczniejszych panów ze swoich księstw, odbywa z tego powodu osobiste spotkanie z księciem Pomorza Świętopełkiem, prosząc go o pomoc przeciw Bolesławowi Łysemu i rycerstwu wrocławskiemu i krakowskiemu. - Kronika Jana Długosza-(18 IX) Udział w zjeździe Konrada ze Świętopełkiem gdańskim w miejscowości Pomuzow.1242-1243
★
[...] brodaci krzyżacy połączywszy się z polskimi książętami zdobyli Wyszogród i Sartawicę, grody wspomnianego Świętopełka. Także gród Nakło pozostający pod władzą młodzieńców Przemysła i Bolesława, który tenże Świętopełk krótko przedtem podstępnie zajął, odebrali z rąk jego i zwrócili księciu Przemysłowi oraz bratu jego [...] - Kronika wielkopolska-(20 IX) Zawarcie sojuszu z Zakonem Krzyżackim przeciwko Świętopełkowi gdańskiemu.- Początek walk ze Świętopełkiem (przy współudziale wojsk wielkopolskich Przemysła i Bolesława).
- Koalicjanci zdobywają Sartowice (3/4 XII 1242), Wyszogród (XII 1242) i Nakło (I 1243).
1243
-(II) Zawarcie rozejmu ze Świętopełkiem gdańskim.★
Wezwawszy więc na pomoc księcia opolskiego Mieczysława [...], po uzyskaniu posiłków od księcia poznańskiego Przemysła, Litwinów i Jaćwingów wymieniony książę Mazowsza Konrad i jego syn Kazimierz najeżdżają zbrojnie ziemię sandomierską. - Kronika Jana Długosza---
Bolesław, [...] bratanek jego [Konrada], spotkawszy się z nim w Suchodole, stoczył bitwę i powaliwszy wielu Mazowszan wypędził swego stryja z kraju. - Kronika wielkopolska-(25 V) Rozbicie wojsk Konrada i Kazimierza (wspomaganych przez oddziały opolskie Mieszka, wielkopolskie Przemysła, Litwinów i Jaćwięgów) przez stronników Bolesława Wstydliwego w bitwie pod Suchodołem.
-(VI) Ponowny wybuch walk z Pomorzanami.
1244
★
[Świętopełk] połączywszy się z wielką liczbą Prusów wkroczył na Kujawy i wielu chrześcijan niegodziwie zabił, a innych uprowadził w niewolę. Również ziemię kujawską wrogo zniszczył pożarem, a dwóch braci z zakonu Braci Mniejszych wojsko jego zabiło. - Kronika wielkopolska-(zima/wiosna) Najazd Świętopełka gdańskiego na Kujawy.-(19 V) Bulla protekcyjna papieża Innocentego IV.
-(jesień) Nieudany atak wojsk kujawsko-krzyżackich na Świecie.
1245
-Zjazd pokojowy w Łęczycy (z Bolesławem Wstydliwym).1245-1246
-(XII 1246/II 1247) Wsparcie krzyżackiej wyprawy przeciwko Prusom i Świętopełkowi gdańskiemu.1246
★
[...] książę mazowiecki Konrad z przykrością znosząc to, że w innym czasie został pod Suchodołem pokonany przez bratanka, i nie mogąc dopuścić, aby tak haniebne zawstydzenie minęło bez pomsty, wolał raczej obrazić Boga przez splamienie sumienia niż zaniechać zemsty. I zebrawszy mnóstwo Litwinów [Konrad] wtargnął do ziemi swego bratanka łupiąc [ją]. Gdy Bolesław zabiegł mu drogę pod Zaryszowem, stoczyli ze sobą wielką bitwę. Lecz gdy Bolesław został - niestety - zmuszony do ucieczki, Litwini i Mazowszanie zabili bardzo wielu sandomierzan i krakowian, wielu z nich biorąc do niewoli. - Kronika wielkopolska---
Po upływie też niedługiego czasu - wiedział bowiem, że siły księcia Bolesława zostały przez niego złamane - ze swoimi tylko wojskami, ze swym synem, księciem Kujaw i Łęczycy Kazimierzem oraz swym zięciem, księciem opolskim Mieczysławem wkroczył do ziemi krakowskiej. Nie chcąc tracić czasu na zdobywanie zamków i miast, gdy i mieszczanie krakowscy z pogardą odrzucili wezwanie do poddania się, do trzech miejscowości wprowadza załogi. Najpierw zdobywa gród położony naprzeciw zamku i miasta Krakowa tam, gdzie Rudawa wpada do Wisły oraz drugi na brzegu [Wisły] w pobliżu klasztoru tynieckiego. Te dwa zamki obsadza załogą ze swoich żołnierzy. Trzeci buduje w Lelowie i oddaje go w dzierżawę swemu zięciowi, księciu opolskiemu Mieczysławowi. - Kronika Jana Długosza-Wsparcie Konrada Mazowieckiego podczas jego najazdu na Małopolskę.
- Konrad (wsparty m.in. wojskami litewskimi oraz opolskimi) zwycięża nad Bolesławem Wstydliwym pod Zaryszowem.
- Nieudana próba zdobycia zamku krakowskiego.
- Konrad tymczasowo umacnia się w ziemi krakowskiej.
1247
-(8 II) Zakon Krzyżacki nadaje Kazimierzowi 1/6 ziemi lubawskiej.★
[...] książę kaliski Bolesław, brat Przemysła, odzyskał gród lędzki, który Kazimierz, książę Kujaw i Łęczycy [...] zatwierdził ongi w posiadaniu mnichów lędzkich, a potem zatrzymał w swym ręku. - Kronika wielkopolska-(VII/VIII) Bolesław Pobożny odzyskuje gród w Lądzie z rąk Kazimierza.★
[...] Kazimierz po pogrzebie ojca znienacka zajął Łęczycę, Spicymierz i Rozprzę, podczas gdy jego brat Siemowit i matka ich bawili przy ojcowskich obrzędach żałobnych. - Kronika wielkopolska-(30/31 VIII) Śmierć Konrada Mazowieckiego.- Kazimierz zagarnia ziemię łęczycko-sieradzką.
1248
★
1248 [...] Tego roku książę Kazimierz [kujawski - przyp. wł.] odzyskał gród w Lądzie. - Rocznik kapituły poznańskiej-(zima/wiosna) Kazimierz odzyskuje gród w Lądzie z rąk Bolesława Pobożnego.-Kazimierz roztacza opiekę nad Albrechtem Suerbeerem, legatem papieskim i arcybiskupem Prus.
- Misja chrystianizacyjna Albrechta Suerbeera (i jego towarzysza Henryka) wśród pruskich plemion Bartów i Galindów, pod patronatem Kazimierza.
- Krzyżacy wypędzają Albrechta Suerbeera.
- Początek konfliktu (wojny celnej) z Zakonem Krzyżackim.
- Wstrzymanie darowizny 1/6 ziemi lubawskiej przez Zakon Krzyżacki.
1248/1249
★
Potem i syn jego [Konrada - przyp. wł.] umarł, Bolesław Mazowiecki, kniaź, i przekazał władzę nad Mazowszem bratu swojemu Siemowitowi, słuchając [rady] kniazia Daniela, była bowiem jego bratanica za nim [Bolesławem], córka Aleksandra [księcia bełskiego], imieniem Anastazja, która wyszła potem [powtórnie] za bojarzyna węgierskiego imieniem Dymitr. Tegoż roku Siemowit objął stolec mazowiecki. - Latopis halicko-wołyński---
Za ojcem, księciem mazowieckim Konradem, idzie jego syn Bolesław i schodzi z tego świata. - Kronika Jana Długosza-(25 II 1248/7 IV 1249) Śmierć brata Bolesława.
- Przejęcie ziemi dobrzyńskiej i 1/3 ziemi lubawskiej.
1249
★
[Władysław] usiłował rzeczony gród [Rudę] zabezpieczyć księciu Kazimierzowi, synowi zmarłego księcia mazowieckiego Konrada, za 500 grzywien srebrnych. Lecz gdy wysłańcy Kazimierza marudzili z odebraniem wspomnianego grodu Rudy, książę wielkopolski Przemysł przepędziwszy wysłanników wspomnianych książąt przyszedł do wspomnianego grodu Rudy i zajął go, ofiarowany mu przez grodzian. - Kronika wielkopolska-Nieudana próba odkupienia ziemi rudzkiej od Władysława opolskiego (za cenę 500 grzywien srebra), w związku z akcją militarną Przemysła.przed 1250
-Lokacja Brześcia Kujawskiego na prawie magdeburskim.1250
-(X) Negocjacje (w Sieradzu) z biskupem kujawskim Michałem (przy arbitrażu arcybiskupa Pełki i biskupa wrocławskiego Tomasza).- (6 X) Przywilej immunitetowy dla biskupstwa włocławskiego.
1252
-(25 VII) Ugoda z Zakonem Krzyżackim.- Zakończenie wojny celnej.
1253
-(19 V) Uzyskanie od papieża Innocentego IV prawa do opieki nad nawróconymi Galindami i Jaćwięgami.1253/1257
-(21 albo 23 II) Śmierć Konstancji.1254
-(8 V) Uroczystości w Krakowie ku czci Św. Stanisława, połączone ze zjazdem książąt piastowskich.-(24 XI) Układ brata Siemowita i Daniela halickiego z Krzyżakami w Raciążu w sprawie współpracy w podboju Jaćwięgów.
- Zakon Krzyżacki uzyskuje prawo do 2/3 ziem zdobytych na Jaćwięgach.
★
[Kazimierz] pojmał rodzonego brata swego Siemowita, księcia Mazowsza, oraz żonę jego i zatrzymał ich w niewoli. - Kronika wielkopolska-(XII) Uwięzienie brata Siemowita i jego żony.-(XII) Zjazd w Inowrocławiu z wielkim mistrzem krzyżackim, Popponem von Ostern.
- Kazimierz zrzeka się pretensji do Galindii i Jaćwieży, w zamian za potwierdzenie swego panowania w 1/3 ziemi lubawskiej i otrzymanie obiecanej (w 1247 roku) darowizny 1/6 ziemi lubawskiej.
1255
★
[...] książę Kujaw Kazimierz wypuścił na wolność brata swego Siemowita, księcia Mazowsza, i pojednał się z nim po bratersku. - Kronika wielkopolska-(IV) Kazimierz uwalnia Siemowita (dzięki zabiegom Bolesława i legata papieskiego Opizona).-Lokacja Warty na prawie magdeburskim.
★
[Mściwój] zajął skutkiem zdrady pewnego kusznika gród Nakło należący do księcia Przemysła. [...] Przemysł zaś zebrawszy wojsko swoje i swego brata Bolesława [Pobożnego], wespół z Kazimierzem, księciem Kujaw, zewsząd obwałował wspomniany gród. Bolesław Wstydliwy, książę Krakowa, przysłał mu na pomoc tysiąc, a Siemowit Konradowic, książę Mazowsza, ośmiuset zbrojnych. Przemysł zaś i Kazimierz widząc, że gród jest silny i nie można łatwo go zdobyć, zbudowali innych gród naprzeciw dawnego grodu w kierunku zachodnim. - Kronika wielkopolska-(29 IX) Mściwój, syn Świętopełka pomorskiego zdobywa Nakło (władztwo Przemysła).- Przemysł i Kazimierz (wraz z posiłkami przysłanymi przez Bolesława Pobożnego, Bolesława Wstydliwego i Siemowita) ruszają na odsiecz Nakła.
- Zbudowanie twierdzy naprzeciw grodu w Nakle.
1255-1257
-Zabiegi w Stolicy Apostolskiej o organizację krucjaty przeciwko pogańskim Bałtom (przy wsparciu króla czeskiego Przemysła Ottokara II, Bolesława Wstydliwego i zakonu franciszkanów).- (6, 7 VIII 1255) Papież Aleksander IV proklamuje wyprawę krzyżową przeciwko Litwinom i Jaćwięgom, nakazując głoszenie krucjaty zakonowi franciszkanów.
- (11 III 1256) Papież Aleksander IV zleca Dominikanom głoszenie wyprawy krzyżowej na pomoc Krzyżakom.
- (5 I 1257) Bulla protekcyjna dla Kazimierza i innych rycerzy-krzyżowców.
- (4 VIII 1257) Układ Kazimierza i Siemowita z Krzyżakami we Włocławku.
- Rezygnacja z pretensji do krzyżackich zdobyczy terytorialnych w Prusach.
- (6 VIII 1257) Papież Aleksander IV zakazuje prowadzenia konkurencyjnych, w stosunku do krzyżackich, krucjat na terenie Czech, Polski, Pomorza i Moraw.
1256
★
[...] książę Przemysł z wojskami swoimi i brata swego Bolesława oraz książę Kujaw Kazimierz zeszli się koło grodu Nakła i po naradzie ruszyli na zdobycie grodu Raciąża. [...] Gdy wspomniani książęta przyszli pod ten gród, podłożyli ze wszystkich stron ogień i zaczęli oblegać go. Grodzianie nie mogli stawić im oporu wobec wysoko buchających płomieni, a chcieli uniknąć śmierci od ognia, [więc] ci, którzy zdołali wyjść, wkroczyli na placówki nieprzyjaciół i dobrowolnie oddali się z niewolę. Wielu jednak nie mogło wyjść i ci, zagarnieci ogniem, okrutnie spłonęłi wraz z grodem i znajdującym się tam dobytkiem. - Kronika wielkopolska-(I/III) Wsparcie militarne Przemysła w wyprawie przeciwko Pomorzanom.- Spalenie grodu w Raciążu.
1257
-(III) Zjazd w Korczynie z Bolesławem Wstydliwym.-(wiosna) Małżeństwo z Eufrozyną, córką Kazimierza I opolskiego.
-(16 VIII) Przekazanie ziemi lubawskiej biskupstwu chełmińskiemu.
1258
★
Bolesław zebrawszy z Wielkopolski całe swoje wojsko potężnie naszedł na całą ziemię Kujaw. I poszedłszy pod Inowrocław, i rozstawiwszy wokół niego placówki, odważnie do niego szturmował. Na pomoc przybył mu Warcisław, książę Pomorza, z sześciuset zbrojnymi. Kazimierz nie mogąc sprostać ich potędze zwrócił środkową część kasztelanii lędzkiej, spaliwszy gród lędzki, który niegdyś zbudował. - Kronika wielkopolska-(3 I/IV) Wyprawa Bolesława Pobożnego i Warcisława pomorskiego na Kujawy.- Oblężenie Inowrocławia przez najeźdźców.
- Kazimierz odstępuje Bolesławowi środkową część kasztelanii lądzkiej, w zamian za zaniechanie oblężenia Inowrocławia.
1259
★
[...] Kazimierz, książę Kujaw, Łęczycy i Sieradza, zebrawszy wojsko w liczbie aż dwóch tysięcy wojów, [...] potajemnie wkroczył na ziemię kaliską. Wrogo na nią napadłszy pustoszył ją bez miłosierdzia. [...][Bolesław] dopadł wojska Kazimierza i odważnie rzucił się na niego między Kłonią i Opatowem, wsią arcybiskupa, w pewnym Borze, który nazywa się Solec. [...] choć było ich niewielu, zawrócił do ucieczki Kazimierza i liczne jego wojsko. Zabiwszy wielu, zraniwszy i wziąwszy do niewoli odzyskał zgarniętą przez tamtych zdobycz i zdobył trzysta ich wierzchowych koni. - Kronika wielkopolska-(16 III) Kazimierz wkracza na ziemię kaliską.
- Porażka w starciu pod Opatówkiem.
- (10 V) Papież Aleksander IV nakazuje Zakonowi Krzyżackiemu podjęcie akcji zbrojnej przeciwko Kazimierzowi.
- Obłożenie Kazimierza klątwą przez biskupa Wolimira.
★
[Kazimierz] na jednym wiecu, który sam podstępnie zwołał, pojmał Herkebolda, wojewodę gnieźnieńskiego, brata jego Szymona, tamtejszego kasztelana, Mikołaja, wojewodę kaliskiego oraz wielu innych rycerzy. - Kronika wielkopolska-(wiosna/lato) Kazimierz pojmuje możnowładców wielkopolskich zwabionych na wiec (zapewne pod pozorem rozmów pokojowych).★
[...] książę Kazimierz z pomocą zdradzieckiego księcia Świętopełka zbudował gród w Pakości, w dzielnicy księcia Wielkopolski Bolesława i na jego szkodę. - Kronika wielkopolska-(lato) Najazd (wraz ze Świętopełkiem gdańskim) na Wielkopolskę.- Kazimierz buduje gród w Pakości.
★
[...] Bolesław [książę] Wielkopolski, Bolesław Wstydliwy [książę] krakowski i sandomierski i Siemowit [książę] Mazowsza, nadto Roman, syn Daniela króla Rusi, który przybył na pomoc wspomnianemu księciu Siemowitowi przeciw księciu Kazimierzowi, przyrodniemu [rodzonemu - przyp. wł.] bratu jego, zszedłszy się na ziemi łęczyckiej doszczętnie ją złupili i ogniem zniszczyli. - Kronika wielkopolska-(29 IX-6 X) Odwetowa wyprawa Bolesława Pobożnego, Bolesława Wstydliwego, Siemowita oraz Romana halickiego na ziemię łęczycką.- (30 XI) Zawarcie porozumienia pokojowego.
- Kazimierz zwraca resztę kasztelanii lądzkiej oraz gród Pakość Bolesławowi Pobożnemu i uwalnia możnowładców wielkopolskich.
1260
-(wiosna) Układ z Bolesławem Pobożnym.- Objęcie części kasztelanii lądzkiej.
-(12 XII) Zjazd w Przedborzu.
- Porozumienie pokojowe z Siemowitem (dzięki mediacji Bolesława).
1261
-Lokacja Włocławka na prawie magdeburskim.★
[...] bracia Lestko i Ziemomysł, synowie księcia Kujaw Kazimierza, oskarżywszy swą macochę, że chciała ich otruć i odstąpiwszy od ojca zajęli Łęczycę i Sieradz wraz z wszystkimi ich przyległościami. Ludność miejscowa wzgardziwszy ich ojcem całym sercem przylgnęła do nich. [...][...] Bolesław Pobożony [...] tuż przez uroczystością Św. Bartłomieja zebrał zebrał silne wojsko, aby wkroczyć na ziemie księcia Kujaw Kazimierza dla spustoszenia i zniszczenia ich przez pożogę i grabież za to, że wspomniany Kazimierz wbrew obietnicy nie starał się oddać Bolesławowi połowy kasztelanii lędzkiej. Kazimierz widząc, że nie dorówna potędze Bolesława, za pośrednictwem Wolimira, biskupa włocławskiego, zwrócił Bolesławowi pozostałą połowę kasztelani lędziej wraz z zamkiem, który w niej niegdyś zbudował. - Kronika wielkopolska-(VIII) Bunt Leszka Czarnego i Siemomysła przeciwko Kazimierzowi.
- Leszek zdobywa ziemię łęczycko-sieradzką.
★
[Bolesław] tuż przez uroczystością Św. Bartłomieja zebrał zebrał silne wojsko, aby wkroczyć na ziemie księcia Kujaw Kazimierza dla spustoszenia i zniszczenia ich przez pożogę i grabież za to, że wspomniany Kazimierz wbrew obietnicy nie starał się oddać Bolesławowi połowy kasztelanii lędzkiej. Kazimierz widząc, że nie dorówna potędze Bolesława, za pośrednictwem Wolimira, biskupa włocławskiego, zwrócił Bolesławowi pozostałą połowę kasztelani lędziej wraz z zamkiem, który w niej niegdyś zbudował. - Kronika wielkopolska-(/24 VIII) Bolesław Pobożny wyprawia się (albo przygotowuje wyprawę) na Kujawy.- Całkowita utrata kasztelanii lądzkiej.
1262
-(13 VI) Zakończenie konfliktu z biskupem kujawskim Wolimirem.-(4 X/zima) Porozumienie pokojowe z synami.
- Leszek zwraca ziemię łęczycką i otrzymuje potwierdzenie swej samodzielnej władzy w ziemi sieradzkiej.
1262-1263
-Walki z Zakonem Krzyżackim.- (II 1263) Kazimierz zawiera ugodę z Krzyżakami.
przed 1267
-Lokacja Łęczycy na prawie magdeburskim.1267
-(14 XII) Śmierć Kazimierza I Konradowica.
Kazimierz Konradowic
heraldyka:
sfragistyka:
 +SIGILLVM KAZIMIRI DEI GRACIA DVCIS CVIAVIE |  +SIGILLVM KAZIMIRI DVCIS CVIAVIE |
 +S KAZIMIRI DVCIS CVYAVIE |  +SIGILL' KAZIMIRI DVCIS CVIAVIE |
 +S KAZIMIRI DEI GRACIA DVCIS LACICIE ET CVIAUIE |  +S KAZIMIRI DEI GRACIA DVCIS LUCICIE 7 CVAVIE |
ciekawostka:
Część badaczy genealogii piastowskiej uznaje, iż książę Kazimierz miał z żoną Konstancją jeszcze jedną córkę - Adelajdę (ur. przed 7 IV 1249 - zm. 8 XII 1291). Miała być ona mniszką w klasztorze dominikańskim w Sandomierzu. Powodem takiego wnioskowania jest XIV-wieczna płyta nagrobna z kościoła Św. Jakuba w Sandomierzu, która przedstawia Adelajdę jako córkę księcia Kazimierza i fundatorkę klasztoru (!). Podany jest też rok śmierci księżniczki - 1211 (MCCXI).
Zapis ten jest z pewnością błędny, gdyż zakon dominikanów powstał w roku 1215, natomiast początki klasztoru dominikańskiego w Sandomierzu przypadają na rok 1226. Przeciwko ojcostwu Kazimierza Konradowica przemawiają jednak następujące elementy:
- Adelajda nie mogłaby zostać mniszką w klasztorze męskim.
- Genealogia Św. Jadwigi, źródło dobrze poinformowane o dzieciach Kazimierza Konradowica i Konstacji, nie wymienia córki Adelajdy.
- Jan Długosz w swej kronice wprost nazywa Adelajdę "pobożną i oddaną służbie Bożej dziewczyną, córką zmarłego księcia krakowskiego i sandomierskiego Kazimierza [Sprawiedliwego]".
- Brak większego uzasadnienia dla nadania córce przez Kazimierza Konradowica imienia Adelajda. Imię to jednak nosiła babka Kazimierza Sprawiedliwego.
Adelajda była fundatorką kościoła Św. Jakuba, który od roku 1228 pełnił rolę kościoła dominikańskiego (przyklasztornego). Stąd też zapewne pomyłka twórcy płyty nagrobnej. Adelajdę należy zatem uznać za córkę Kazimierza Sprawiedliwego.
ważniejsze fundacje:
| 1236-1238 | klasztor franciszkanów w Inowrocławiu |
|---|---|
| przed 1267 | szpital Zakonu Krzyżowców z Czerwoną Gwiazdą w Inowrocławiu |
przyczyna śmierci:
| 14 XII 1267 | prawdopodobnie choroba (Jan Długosz zanotował, iż książę zmarł udręczony bardziej chorobą niż wiekiem) |
|---|
pochówek:
| 1267 | katedra we Włocławku (zgodnie z informacją przekazaną przez Jana Długosza) |
|---|---|
| kościół Św. Trójcy i NMP w Strzelnie (obecnie jako bazylika; zgodnie z notatką sporządzoną przez biskupa włocławskiego Józefa Ignacego Rybińskiego w 1779 roku, w której zawarto informację o nagrobku Kazimierza kujawskiego w tejże świątyni) | |
| zdjęcie kościoła Św. Trójcy i NMP w Strzelnie | |
źródła:
- August Bielowski, Monumenta Poloniae Historica, Lwów, Kraków 1864-1893, [tłum. wł.]
- Jana Długosza kanonika krakowskiego Dziejów polskich ksiąg dwanaście, oprac. i tłum.: Karol Mecherzyński, t. I-V, Kraków 1867-1870
- Kronika oliwska - źródło do dziejów Pomorza Wschodniego z połowy XIV wieku, oprac. Błażej Śliwiński, tłum. Dominika Pietkiewicz, Muzeum Zamkowe w Malborku, Malbork 2008
- Kronika Wielkopolska, oprac.: Brygida Kürbis, tłum.: Kazimierz Abgarowicz, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1965
- Anna Pawlaczyk, Jacek Wiesiołowski, Roczniki wielkopolskie, w: Nasi Piastowie, "Kronika Miasta Poznania", nr 2, Poznań 1995
literatura:
- Oswald Balzer, Genealogia Piastów, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2005
- Zygmunt Boras, Książęta piastowscy Wielkopolski, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1983
- Mikołaj Gładysz, Zapomniani krzyżowcy: Polska wobec ruchu krucjatowego w XII-XIII wieku, Wydawnictwo DiG, Warszawa 2002
- Marcin Hlebionek, Bolesław Pobożny i Wielkopolska jego czasów, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2010
- Kazimierz Jasiński, Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich, Wydawnictwo Historyczne, Poznań - Wrocław 2001
- Kazimierz Jasiński, Rodowód Piastów śląskich, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2007
- Andrzej Jureczko, Testament Krzywoustego, Krajowa Agencja Wydawnicza, Kraków 1988
- Franciszek Piekosiński, Uwagi nad ustawodawstwem wiślicko-piotrkowskim króla Kazimierza Wielkiego, Kraków 1891
- Marcin Spórna, Piotr Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003
- Stanisław Szczur, Krzysztof Ożóg, Piastowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999
- Jan Szymczak, Walki o kasztelanię lędzką w połowie XIII w., "Rocznik Kaliski", t. VII, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1974
- Błażej Śliwiński, Leszek książę inowrocławski (1274/1275 - po 27 kwietnia 1339), Wydawnictwo Avalon, Kraków 2010
- Jerzy Wyrozumski, Pierścień Kingi, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1999
- Paweł Żmudzki, Studium podzielonego Królestwa - Książę Leszek Czarny, Wydawnictwo Neriton, Warszawa 2000
ilustracje:
- Franciszek Piekosiński, Pieczęcie polskie wieków średnich: doba piastowska, Kraków 1899
- Alexander Przezdziecki, Edward Rastawiecki, Wzory sztuki średniowiecznej i z epoki Odrodzenia po koniec wieku XVIII, Zakład Chromolitograficzny M. Fajansa - Drukarnia Józefa Unger, Warszawa 1853-1855
- Kazimierz Stronczyński, Pobieżny przegląd pieczęci Piastów polskich, Warszawa 1881
- Kazimierz Stronczyński, Pomniki książęce Piastów, lenników dawnej Polski w pieczęciach, budowlach, grobowcach i innych starożytnościach zebrane i objaśnione, Piotrków 1888