Kazimierz I Konradowic (Kujawski)

Miał zwyczaj rabować i zagarniać cudze mienie.
Kronika Jana Długosza

genealogia:

rodzice → drzewo genealogiczne
Konrad I MazowieckiAgafia, córka Światosława Igorewica, księcia nowogrodzko-siewierskiego i przemyskiego
życie
1211/1213 - 14 XII 1267
małżeństwa
  1. OO1230/33 - 1231/34: Jadwiga, córka Władysława Odonica Plwacza
    • pochodzenie niepewne
  2. OO1239 - 1253/57: Konstancja, córka Henryka II Pobożnego
  3. OO1257 - 1267: Eufrozyna, córka Kazimierza I opolskiego
potomstwo → drzewo genealogiczne
  1. Leszek (1240/42 - 30 IX 1288)
    Siemomysł (1245/50 - X/24 XII 1287)
  2. Władysław (3 II 1260/19 I 1261 - 2 III 1333)
    Kazimierz (1262/65 - 10 VI 1294)
    Siemowit (ok.1265 - 1312)
    Eufemia (1258/68 - 18 III 1308)
panowanie
1233-1242: Kujawy
1242-1247: Kujawy, Wyszogród
1247-1248: Kujawy, Łęczyca, Sieradz, Wyszogród
1248-1261: Dobrzyń, Kujawy, Łęczyca, Sieradz, Wyszogród
1261-1262: Dobrzyń, Kujawy, Wyszogród
1262-1267: Dobrzyń, Kujawy, Łęczyca, Wyszogród

kalendarium:

1231/1233

-Małżeństwo z Jadwigą, córką Władysława Odonica (?).

1231/1234

-(8 I) Śmierć Jadwigi.

1233

-Objęcie Kujaw z nadania ojca Konrada.

1235

-(23 I/26 II) Wyprawa krzyżowa na Prusów.
  • Zwycięstwo w bitwie nad Dzierzgonią.

1236

-(2 VII) Wiec w Dankowie.
  • Konrad ostatecznie rozgranicza dzielnice Bolesława i Kazimierza.

1238

-(30 VI) Wiec w Dankowie.

1239

-Małżeństwo z Konstancją, córką Henryka Pobożnego.

1242-1243

[...] brodaci krzyżacy połączywszy się z polskimi książętami zdobyli Wyszogród i Sartawicę, grody wspomnianego Świętopełka. Także gród Nakło pozostający pod władzą młodzieńców Przemysła i Bolesława, który tenże Świętopełk krótko przedtem podstępnie zajął, odebrali z rąk jego i zwrócili księciu Przemysłowi oraz bratu jego [...] - Kronika wielkopolska-(20 IX) Zawarcie sojuszu z Zakonem Krzyżackim przeciwko Świętopełkowi, księciu gdańskiemu.
  • Początek walk ze Świętopełkiem gdańskim (przy współudziale wojsk wielkopolskich Przemysła i Bolesława).
    • Koalicjanci zdobywają Sartowice (3/4 XII 1242), Wyszogród (XII 1242) i Nakło (I 1243).

1243

-(II) Zawarcie rozejmu ze Świętopełkiem gdańskim.
Wezwawszy więc na pomoc księcia opolskiego Mieczysława [...], po uzyskaniu posiłków od księcia poznańskiego Przemysła, Litwinów i Jaćwingów wymieniony książę Mazowsza Konrad i jego syn Kazimierz najeżdżają zbrojnie ziemię sandomierską. - Kronika Jana Długosza
---
Bolesław, [...] bratanek jego [Konrada], spotkawszy się z nim w Suchodole, stoczył bitwę i powaliwszy wielu Mazowszan wypędził swego stryja z kraju. - Kronika wielkopolska
-(25 V) Rozbicie wojsk Konrada i Kazimierza (wspomaganych przez oddziały opolskie Mieszka, wielkopolskie Przemysła, Litwinów i Jaćwięgów) przez stronników Bolesława Wstydliwego w bitwie pod Suchodołem.
-(VI) Ponowny wybuch walk z Pomorzanami.

1244

[Świętopełk] połączywszy się z wielką liczbą Prusów wkroczył na Kujawy i wielu chrześcijan niegodziwie zabił, a innych uprowadził w niewolę. Również ziemię kujawską wrogo zniszczył pożarem, a dwóch braci z zakonu Braci Mniejszych wojsko jego zabiło. - Kronika wielkopolska-(zima/wiosna) Najazd Świętopełka gdańskiego na Kujawy.
-(19 V) Bulla protekcyjna papieża Innocentego IV.
-(jesień) Nieudany atak wojsk kujawsko-krzyżackich na Świecie.

1245

-Zjazd pokojowy w Łęczycy (z Bolesławem Wstydliwym).

1245-1246

-(XII 1246/II 1247) Wsparcie krzyżackiej wyprawy przeciwko Prusom i Świętopełkowi gdańskiemu.

1246

[...] książę mazowiecki Konrad z przykrością znosząc to, że w innym czasie został pod Suchodołem pokonany przez bratanka, i nie mogąc dopuścić, aby tak haniebne zawstydzenie minęło bez pomsty, wolał raczej obrazić Boga przez splamienie sumienia niż zaniechać zemsty. I zebrawszy mnóstwo Litwinów [Konrad] wtargnął do ziemi swego bratanka łupiąc [ją]. Gdy Bolesław zabiegł mu drogę pod Zaryszowem, stoczyli ze sobą wielką bitwę. Lecz gdy Bolesław został - niestety - zmuszony do ucieczki, Litwini i Mazowszanie zabili bardzo wielu sandomierzan i krakowian, wielu z nich biorąc do niewoli. - Kronika wielkopolska
---
Po upływie też niedługiego czasu - wiedział bowiem, że siły księcia Bolesława zostały przez niego złamane - ze swoimi tylko wojskami, ze swym synem, księciem Kujaw i Łęczycy Kazimierzem oraz swym zięciem, księciem opolskim Mieczysławem wkroczył do ziemi krakowskiej. Nie chcąc tracić czasu na zdobywanie zamków i miast, gdy i mieszczanie krakowscy z pogardą odrzucili wezwanie do poddania się, do trzech miejscowości wprowadza załogi. Najpierw zdobywa gród położony naprzeciw zamku i miasta Krakowa tam, gdzie Rudawa wpada do Wisły oraz drugi na brzegu [Wisły] w pobliżu klasztoru tynieckiego. Te dwa zamki obsadza załogą ze swoich żołnierzy. Trzeci buduje w Lelowie i oddaje go w dzierżawę swemu zięciowi, księciu opolskiemu Mieczysławowi. - Kronika Jana Długosza
-Wsparcie Konrada Mazowieckiego podczas jego najazdu na Małopolskę.
  • Konrad (wsparty m.in. wojskami litewskimi oraz opolskimi) zwycięża nad Bolesławem Wstydliwym pod Zaryszowem.
  • Nieudana próba zdobycia zamku krakowskiego.
    • Konrad tymczasowo umacnia się w ziemi krakowskiej.

1247

-(8 II) Zakon Krzyżacki nadaje Kazimierzowi 1/6 ziemi lubawskiej.
[...] książę kaliski Bolesław, brat Przemysła, odzyskał [dla Cystersów - przyp. wł.] gród lędzki, który Kazimierz, książę Kujaw i Łęczycy [...] zatwierdził ongi w posiadaniu mnichów lędzkich, a potem zatrzymał w swym ręku. - Kronika wielkopolska-Zajęcie grodu w Lądzie, należącego do klasztora Cystersów.[...] Kazimierz po pogrzebie ojca znienacka zajął Łęczycę, Spicymierz i Rozprzę, podczas gdy jego brat Siemowit i matka ich bawili przy ojcowskich obrzędach żałobnych. - Kronika wielkopolska-(30/31 VIII) Śmierć Konrada Mazowieckiego.
  • Kazimierz zagarnia ziemię łęczycko-sieradzką.

1248

-(25 II/) Śmierć brata Bolesława Konradowica.
  • Przejęcie ziemi dobrzyńskiej i 1/3 ziemi lubawskiej.
-Kazimierz roztacza opiekę nad Albrechtem Suerbeerem, legatem papieskim i arcybiskupem Prus.
  • Misja chrystianizacyjna Albrechta Suerbeera (i jego towarzysza Henryka) wśród pruskich plemion Bartów i Galindów, pod patronatem Kazimierza.
    • Krzyżacy wypędzają Albrechta Suerbeera.
    • Początek konfliktu (wojny celnej) z Zakonem Krzyżackim.
    • Wstrzymanie darowizny 1/6 ziemi lubawskiej przez Zakon Krzyżacki.

1249

[Władysław] usiłował rzeczony gród [Rudę] zabezpieczyć księciu Kazimierzowi, synowi zmarłego księcia mazowieckiego Konrada, za 500 grzywien srebrnych. Lecz gdy wysłańcy Kazimierza marudzili z odebraniem wspomnianego grodu Rudy, książę wielkopolski Przemysł przepędziwszy wysłanników wspomnianych książąt przyszedł do wspomnianego grodu Rudy i zajął go, ofiarowany mu przez grodzian. - Kronika wielkopolska-Nieudana próba odkupienia ziemi rudzkiej od Władysława opolskiego (za cenę 500 grzywien srebra), w związku z akcją militarną Przemysła.

przed 1250

-Lokacja Brześcia Kujawskiego na prawie magdeburskim.

1250

-(X) Negocjacje (w Sieradzu) z biskupem kujawskim Michałem (przy arbitrażu arcybiskupa Pełki i biskupa wrocławskiego Tomasza).
  • (6 X) Przywilej immunitetowy dla biskupstwa włocławskiego.

1252

-(25 VII) Ugoda z Zakonem Krzyżackim.
  • Zakończenie wojny celnej.
-Kazimierz zwalnia od ciężarów prawa książęcego posiadłości biskupstwa płockiego (w obrębie swego dziedzictwa).

1253

-(19 V) Uzyskanie od papieża Innocentego IV prawa do opieki nad nawróconymi Galindami i Jaćwięgami.

1253/1257

-(21 albo 23 II) Śmierć Konstancji.

1254

-(8 V) Uroczystości w Krakowie ku czci Św. Stanisława, połączone ze zjazdem książąt piastowskich.
-(24 XI) Układ brata Siemowita i Daniela halickiego z Krzyżakami w Raciążu w sprawie współpracy w podboju Jaćwięgów.
  • Zakon Krzyżacki uzyskuje prawo do 2/3 ziem zdobytych na Jaćwięgach.
[Kazimierz] pojmał rodzonego brata swego Siemowita, księcia Mazowsza, oraz żonę jego i zatrzymał ich w niewoli. - Kronika wielkopolska-(XII) Uwięzienie brata Siemowita i jego żony.
-(XII) Zjazd w Inowrocławiu z wielkim mistrzem krzyżackim, Popponem von Ostern.
  • Kazimierz zrzeka się pretensji do Galindii i Jaćwieży, w zamian za potwierdzenie swego panowania w 1/3 ziemi lubawskiej i otrzymanie obiecanej (w 1247 roku) darowizny 1/6 ziemi lubawskiej.

1255

[...] książę Kujaw Kazimierz wypuścił na wolność brata swego Siemowita, księcia Mazowsza, i pojednał się z nim po bratersku. - Kronika wielkopolska-(IV) Kazimierz uwalnia Siemowita (dzięki zabiegom Bolesława i legata papieskiego Opizona).
-Lokacja Warty na prawie magdeburskim.
[Mściwój] zajął skutkiem zdrady pewnego kusznika gród Nakło należący do księcia Przemysła. [...] Przemysł zaś zebrawszy wojsko swoje i swego brata Bolesława [Pobożnego], wespół z Kazimierzem, księciem Kujaw, zewsząd obwałował wspomniany gród. Bolesław Wstydliwy, książę Krakowa, przysłał mu na pomoc tysiąc, a Siemowit Konradowic, książę Mazowsza, ośmiuset zbrojnych. Przemysł zaś i Kazimierz widząc, że gród jest silny i nie można łatwo go zdobyć, zbudowali innych gród naprzeciw dawnego grodu w kierunku zachodnim. - Kronika wielkopolska-(29 IX) Mściwój, syn Świętopełka pomorskiego zdobywa Nakło (władztwo Przemysła).

1255-1257

-Zabiegi w Stolicy Apostolskiej o organizację krucjaty przeciwko pogańskim Bałtom (przy wsparciu króla czeskiego Przemysła Ottokara II, Bolesława Wstydliwego i zakonu Franciszkanów).
  • (6, 7 VIII 1255) Papież Aleksander IV proklamuje wyprawę krzyżową przeciwko Litwinom i Jaćwięgom, nakazując głoszenie krucjaty zakonowi Franciszkanów.
  • (11 III 1256) Papież Aleksander IV zleca Dominikanom głoszenie wyprawy krzyżowej na pomoc Krzyżakom.
  • (5 I 1257) Bulla protekcyjna dla Kazimierza i innych rycerzy-krzyżowców.
  • (4 VIII 1257) Układ Kazimierza i Siemowita z Krzyżakami we Włocławku.
    • Rezygnacja z pretensji do krzyżackich zdobyczy terytorialnych w Prusach.
  • (6 VIII 1257) Papież Aleksander IV zakazuje prowadzenia konkurencyjnych, w stosunku do krzyżackich, krucjat na terenie Czech, Polski, Pomorza i Moraw.

1256

[...] książę Przemysł z wojskami swoimi i brata swego Bolesława oraz książę Kujaw Kazimierz zeszli się koło grodu Nakła i po naradzie ruszyli na zdobycie grodu Raciąża. [...] Gdy wspomniani książęta przyszli pod ten gród, podłożyli ze wszystkich stron ogień i zaczęli oblegać go. Grodzianie nie mogli stawić im oporu wobec wysoko buchających płomieni, a chcieli uniknąć śmierci od ognia, [więc] ci, którzy zdołali wyjść, wkroczyli na placówki nieprzyjaciół i dobrowolnie oddali się z niewolę. Wielu jednak nie mogło wyjść i ci, zagarnieci ogniem, okrutnie spłonęłi wraz z grodem i znajdującym się tam dobytkiem. - Kronika wielkopolska-(I/III) Wsparcie militarne Przemysła w wyprawie przeciwko Pomorzanom.
  • Spalenie grodu w Raciążu.

1257

-(III) Zjazd w Korczynie z Bolesławem Wstydliwym.
-(wiosna) Małżeństwo z Eufrozyną, córką Kazimierza I opolskiego.
-(16 VIII) Przekazanie ziemi lubawskiej biskupstwu chełmińskiemu.

1258

Bolesław zebrawszy z Wielkopolski całe swoje wojsko potężnie naszedł na całą ziemię Kujaw. I poszedłszy pod Inowrocław, i rozstawiwszy wokół niego placówki, odważnie do niego szturmował. Na pomoc przybył mu Warcisław, książę Pomorza, z sześciuset zbrojnymi. Kazimierz nie mogąc sprostać ich potędze zwrócił środkową część kasztelanii lędzkiej, spaliwszy gród lędzki, który niegdyś zbudował. - Kronika wielkopolska-Wyprawa Bolesława Pobożnego i Warcisława pomorskiego na Kujawy.
  • Utrata środkowej części kasztelanii lądzkiej.

1259

[...] Kazimierz, książę Kujaw, Łęczycy i Sieradza, zebrawszy wojsko w liczbie aż dwóch tysięcy wojów, [...] potajemnie wkroczył na ziemię kaliską. Wrogo na nią napadłszy pustoszył ją bez miłosierdzia. [...]
[Bolesław] dopadł wojska Kazimierza i odważnie rzucił się na niego między Kłonią i Opatowem, wsią arcybiskupa, w pewnym Borze, który nazywa się Solec. [...] choć było ich niewielu, zawrócił do ucieczki Kazimierza i liczne jego wojsko. Zabiwszy wielu, zraniwszy i wziąwszy do niewoli odzyskał zgarniętą przez tamtych zdobycz i zddobył trzysta ich wierzchowych koni. - Kronika wielkopolska
-(16 III) Kazimierz wkracza na ziemię kaliską.
  • Porażka w starciu pod Opatówkiem.
-(wiosna) Wygnanie biskupa kujawskiego, Wolimira.
  • (10 V) Papież Aleksander IV nakazuje Zakonowi Krzyżackiemu podjęcie akcji zbrojnej przeciwko Kazimierzowi.
  • Obłożenie Kazimierza klątwą przez biskupa Wolimira.
[Kazimierz] na jednym wiecu, który sam podstępnie zwołał, pojmał Herkebolda, wojewodę gnieźnieńskiego, brata jego Szymona, tamtejszego kasztelana, Mikołaja, wojewodę kaliskiego oraz wielu innych rycerzy. - Kronika wielkopolska-(wiosna/lato) Kazimierz pojmuje możnowładców wielkopolskich zwabionych na wiec (zapewne pod pozorem rozmów pokojowych).
[...] książę Kazimierz z pomocą zdradzieckiego księcia Świętopełka zbudował gród w Pakości, w dzielnicy księcia Wielkopolski Bolesława i na jego szkodę. - Kronika wielkopolska-(lato) Najazd (wraz ze Świętopełkiem gdańskim) na Wielkopolskę.
  • Kazimierz buduje gród w Pakości.
[...] Bolesław [książę] Wielkopolski, Bolesław Wstydliwy [książę] krakowski i sandomierski i Siemowit [książę] Mazowsza, nadto Roman, syn Daniela króla Rusi, który przybył na pomoc wspomnianemu księciu Siemowitowi przeciw księciu Kazimierzowi, przyrodniemu [rodzonemu - przyp. wł.] bratu jego, zszedłszy się na ziemi łęczyckiej doszczętnie ją złupili i ogniem zniszczyli. - Kronika wielkopolska-(29 IX-6 X) Odwetowa wyprawa Bolesława Pobożnego, Bolesława Wstydliwego, Siemowita oraz Romana halickiego na ziemię łęczycką.
  • (30 XI) Zawarcie porozumienia pokojowego.
    • Kazimierz zwraca resztę kasztelanii lądzkiej oraz gród Pakość Bolesławowi Pobożnemu i uwalnia możnowładców wielkopolskich.

1260

-(wiosna) Układ z Bolesławem Pobożnym.
  • Objęcie części kasztelanii lądzkiej.
-Odbicie grodu w Lelowie od Bolesława Wstydliwego.
-(12 XII) Zjazd w Przedborzu.

1261

-Lokacja Włocławka na prawie magdeburskim.
[...] bracia Lestko i Ziemomysł, synowie księcia Kujaw Kazimierza, oskarżywszy swą macochę, że chciała ich otruć i odstąpiwszy od ojca zajęli Łęczycę i Sieradz wraz z wszystkimi ich przyległościami. Ludność miejscowa wzgardziwszy ich ojcem całym sercem przylgnęła do nich. [...]
[Bolesław] zebrał silne wojsko, aby wkroczyć na ziemie księcia Kujaw Kazimierza dla spustoszenia i zniszczenia ich przez pożogę i grabież za to, że wspomniany Kazimierz wbrew obietnicy nie starał się oddać Bolesławowi połowy kasztelanii lędzkiej. Kazimierz widząc, że nie dorówna potędze Bolesława, za pośrednictwem Wolimira, biskupa włocławskiego, zwrócił Bolesławowi pozostałą połowę kasztelani lędziej wraz z zamkiem, który w niej niegdyś zbudował. - Kronika wielkopolska
-(VIII) Bunt Leszka Czarnego i Siemomysła przeciwko Kazimierzowi.
  • Leszek zdobywa ziemię łęczycko-sieradzką.
  • (/24 VIII) Bolesław Pobożny wyprawia się na ziemię łęczycką.
    • Całkowita utrata kasztelanii lądzkiej.

1262

-(13 VI) Zakończenie konfliktu z biskupem kujawskim Wolimirem.
-(4 X/zima) Porozumienie pokojowe z synami.
  • Leszek zwraca ziemię łęczycką i otrzymuje potwierdzenie swej samodzielnej władzy w ziemi sieradzkiej.

1262-1263

-Walki z Zakonem Krzyżackim.
  • (II 1263) Kazimierz zawiera ugodę z Krzyżakami.

przed 1267

-Lokacja Łęczycy na prawie magdeburskim.

1267

-(14 XII) Śmierć Kazimierza I Konradowica.
© Copyright 1999-2010 Michał Szuster. Wszystkie prawa zastrzeżone.

Wszelkie materiały (m.in. treści, elementy graficzne oraz kod strony) zawarte na tej witrynie nie mogą być zamieszczane na innych stronach, rozpowszechniane i wprowadzane do systemów gromadzenia danych bez uprzedniej zgody Autora.