Stanisław Leszczyński

(właśc. Stanisław Bogusław Leszczyński h. Wieniawa)

genealogia:

rodzice
Rafał Leszczyński, wojewoda poznański	Anna, córka Stanisława Jana Jabłonowskiego, hetmana wielkiego koronnego
życie	panowanie
20 X 1677 (Lwów) - 23 II 1766 (Lunéville)	1704 - 1709, 1733 - 1736 ♔ 4 X 1705 - kolegiata Św. Jana Chrzciciela w Warszawie
małżeństwa (konkubinaty)
OO1698 - 1747: Katarzyna, córka Jana Karola Opalińskiego, kasztelana poznańskiego ♔ 4 X 1705 - kolegiata Św. Jana Chrzciciela w Warszawie ❤1725 - ?: Maria Anna Ossolińska, żona hrabiego Fryderyka de la Taillebourg ❤1734 - po 1736: Katarzyna Dorota z Jabłonowskich, żona podskarbiego wielkiego koronnego Franciszka Maksymiliana Ossolińskiego ❤ok.1741 - przed 1747: Charlotte Nicole - Francuzka, córka księcia Marka de Beauvau-Craon, żona markiza Leopolda Clementa de Bassompiere ❤przed 1747 - 1766: Marie Françoise Catherine - Francuzka, córka księcia Marka de Beauvau-Craon, żona markiza Ludwika Franciszka de Boufflers
potomstwo (naturalne)
Anna (25 V 1699 - 20 VI 1717) Maria Karolina (23 VI 1703 - 24 VI 1768)

kalendarium:

1695-1696

-Stanisław odbywa podróż po krajach Europy Zachodniej.

1696

-Objęcie starostwa odolanowskiego.

1697

-(IX) August II mianuje Stanisława podczaszym koronnym.

1698

-(V) Małżeństwo (zawarte w Krakowie) z Katarzyną, córką Jana Karola Opalińskiego, kasztelana poznańskiego.

1699

-(2 IV) Objęcie urzędu wojewody poznańskiego.

1704

-(30 I) Zawiązana zostaje w Warszawie konfederacja przeciwników Augusta II pod przywództwem prymasa Michała Radziejowskiego.

• (14 II) Konfederaci, dzięki wsparciu wojsk szwedzkich, pozbawiają Augusta II tronu i ogłaszają bezkrólewie.

-(28 II) Jakub i Konstanty Sobiescy - konfederaci warszawscy - zostają porwani (spod Oławy) przez oddziały saskie i osadzeni w twierdzy Königstein.
-(20 V) Konfederacja generalna sandomierska (pod przywództwem Stanisława Denhoffa) popierająca Augusta II.
-(VI) Stanisław przyrzeka iż koronę (której jeszcze nie otrzymał!) odda Jakubowi Sobieskiemu, gdy ten odzyska wolność.
-(2 VII) Elekcja Stanisława Leszczyńskiego.
-(4 IX) Konfederaci sandomierscy zajmują Warszawę.
-(6 IX) Zdobycie Lwowa przez siły szwedzkie.
-(jesień) Udana obrona oblężonego Poznania przed wojskami Augusta II.
-(jesień) Wojska saskie palą i pustoszą Leszno (posiadłość Stanisława).
-Ponowne przejęcie Warszawy przez wojska Karola XII.

1705

-(4 X) Koronacja Stanisława Leszczyńskiego w Warszawie.
-(28 XI) Stanisław zawiera (w Warszawie) traktat z Karolem XII.

• Formalne uzależnienie Rzeczypospolitej od Szwecji.

1706

-(13 II) Szwedzi i stronnicy Stanisława zwyciężają armię saską pod Wschową.
-(1 IX) Wkroczenie wojsk szwedzkich do Saksonii.

• (24 IX) Traktat w Altranstädt.
  • August II zrzeka się korony polskiej i zobowiązuje się do uwolnienia Jakuba i Konstantego Sobieskich.

-(29 X) Zwycięstwo wojsk sasko-rosyjsko-polskich pod Kaliszem nad Szwedami (i wspierającymi ich stronnikami Stanisława).

1707

-Tajny pakt o nieagresji między hetmanem kozackim Iwanem Mazepą a Szwecją i Stanisławem Leszczyńskim.

1708

-(28 X) Układ z Iwanem Mazepą w sprawie odbudowy obubrzeżnej Ukrainy pod polskim protektoratem.
-(2 XI) Zdobycie przez Rosjan Baturyna, kozackiej siedziby hetmańskiej.
-(28 XI) Porażka zwolenników Stanisława w bitwie z siłami polsko-litewskimi pod Koniecpolem.

1709

-(III) Sicz Zaporoska przechodzi na stronę Karola XII i Stanisława Leszczyńskiego.
-(V) Zdobycie i spalenie Siczy Zaporoskiej przez wojska rosyjskie.
-(8 VII) Klęska wojsk szwedzko-kozackich pod Połtawą.
-(19 VIII) Stanisław wydaje manifest opatowski.

• Ogłoszenie gotowości do dyskusji nad przyszłością Rzeczypospolitej (a także do abdykacji).

-(19 VIII) August II wycofuje się z umowy z Altranstädt, powraca do Rzeczypospolitej i nie przystępuje do rozmów ze Stanisławem.

• (VIII) Ucieczka Stanisława Leszczyńskiego.

1712

-(jesień) Stanisław wraz z wojskami szwedzkimi generała Magnusa Stenbocka ląduje na Pomorzu.

• Duńczycy niszczą szwedzką flotę inwazyjną.

-(5 XII) Tajny układ z Augustem II w Ribnitz.

• Stanisław zrzeka się pretensji do tronu polskiego i wydaje oryginał aktu zrzeczenia się korony polskiej przez Augusta II.
• August II zwraca majątek rodziny Leszczyńskich.

1713-1714

-Pobyt w Turcji.

• (zima 1713) Stanisław zostaje początkowo uwięziony w Jassach z rozkazu sułtana.
• (1713) Zabiegi o interwencję turecką i tatarską przeciwko Rosji.
• (1713) Stanisław zrywa układ z Ribnitz (za namową Karola XII).
• (1713) Nieudana wyprawa z Tatarami na Ukrainę, w celu wywołania buntu przeciwko Augustowi II (wobec wrogiej postawy Austrii i Rosji).
• (1714) Uznanie tytułu królewskiego Augusta II przez sułtana tureckiego Ahmeda III.

1714-1719

-Pobyt pod opieką szwedzką w Księstwie Dwóch Mostów.

• (15 VIII 1717) Nieudany zamach na życie Stanisława (zorganizowany z polecenia Augusta II).
• (11 II 1719) Stanisław wraz z rodziną opuszcza Księstwo i udaje się do Francji.
  • (III 1719) Osiedlenie w alzackim Wissemburgu.

1724

-Wykrycie i udaremnienie kolejnego sprzysiężenia (zainicjowanego z polecenia Augusta II) mającego na celu zabicie Stanisława.

1725

-(5 IX) Małżeństwo córki Marii Karoliny z królem Francji, Ludwikiem XV.

• Stanisław przeprowadza się do zamku Chambord.
• Ludwik XV nadaje Stanisławowi Order Św. Ducha.

1733

-(2 II) Śmierć Augusta II.
-(27 IV-23 V) Sejm konwokacyjny.

• Podjęcie uchwały o wyłączeniu z kandydowania cudzoziemców.
• Sejm pozbawia innowierców praw politycznych i dostępu do urzędów.

-(12 IX) Elekcja Stanisława Leszczyńskiego.
-(22 IX) Stanisław wyjeżdża do Gdańska (w nadziei na pomoc Francji).
-(10 X) Wybucha austriacko-francuska wojna o sukcesję polską (interwencja wojsk rosyjskich i saskich w interesie Fryderyka Augusta Wettina).

• Zwycięstwo Rosjan nad stronnikami Stanisława pod Wyszyczynem.
• (5 X) Elekcja Fryderyka Augusta Wettina.
• (5 X) Konfederacja warszawska popierająca Fryderyka Augusta Wettina.
• (3 XII) Zawiązuje się konfederacja w Opatowie popierająca Stanisława.
• Zdobycie Krakowa przez wojska saskie.
  • Fryderyk August Wettin przybywa do Krakowa.

1734

-(I-29 V) Oblężenie Gdańska przez wojska rosyjskie.

• Spalenie Gdyni (12 V) i Sopotu przez Rosjan.
• (27 V) Niedany atak korpusu francuskiego na pozycje rosyjskie.
• (29 V) Gdańsk kapituluje przed Rosjanami.
• (29 V) Stanisław ucieka (przebrany za chłopa) do Królewca.

-(16 I) Rosjanie zdobywają Toruń.
-(17 I) Koronacja Augusta III w katedrze wawelskiej.
-Zwycięstwo stronników Stanisława nad siłami saskimi pod Miechowem.
-(24 VI) Marszałek Ożarowski wydaje uniwersał wzywający szlachtę do obrony ojczyzny i praw Stanisława Leszczyńskiego.
-(5 XI) Zawiązanie konfederacji w Dzikowie (pod przywództwem Adama Tarły) popierającej Stanisława.

1735

-(3 X) Traktat pokojowy (w Wiedniu) między Francją i Austrią.

• Zakończenie wojny o sukcesję polską.
• Francja i Austria uznają elekcję Augusta III.

1736

-(27 I) Stanisław zrzeka się się tronu polskiego.
-Wyjazd Stanisława Leszczyńskiego do Francji.
-(25 VI-9 VII) Obrady sejmu pacyfikacyjnego.

• Pełne uznanie elekcji Augusta III.
• Ogłoszenie amnestii dla stronników Stanisława Leszczyńskiego.

1737

-(II) Stanisław przybywa do Lunéville w Lotaryngii.

1738

-Objęcie zarządu nad księstwem Lotaryngii i Baru.

1743

-Wydanie drukiem dzieła Głos wolny wolność ubezpieczający (z fałszywą datą wydania - 1733).

1747

-(19 III) Śmierć Katarzyny Opalińskiej.

1766

-(23 II) Śmierć Stanisława Leszczyńskiego w Lunéville.