Mieszko I
Mieszko nie odważył się nigdy wejść w kożuchu do domu, w którym wiedział, że znajduje się Hodo, ani siedzieć gdy on się podniósł z miejsca.
Kronika Thietmara
Kronika Thietmara
genealogia:
| rodzice ⇒ drzewo genealogiczne | |
|---|---|
| Siemomysł, legendarny książę Polan | nieznana z imienia
|
| życie | panowanie |
| ok.935 - 25 V 992 | ok.960 - 992 |
| małżeństwa (konkubinaty) | |
| |
| potomstwo ⇒ drzewo genealogiczne | |
| |
kalendarium:
ok. 960
-Władzę w państwie Polan przejmuje Mieszko.-Wzniesienie nowych umocnień wokół głównych grodów Polan w Wielkopolsce.
ok. 963
★
Margrabia Marchii Wschodniej Gero podporządkował zwierzchnictwu cesarza Łużyczan, Słupian, a także Mieszka wraz z jego poddanymi. - Kronika Thietmara-Porozumienie (być może zawarte po przegranej wojnie) z margrabią Marchii Wschodniej Geronem.- Mieszko uznaje się trybutariuszem Cesarstwa w stosunku do części ziem (aż po rzekę Wartę).
964/965
★
Tak więc komes Gero dobrze pamiętając przysięgi Wichmana, gdy widział że został on oskarżony odesłał go do barbarzyńców od których go [przedtem] odebrał. Przez nich chętnie przyjęty, natarł w częstych walkach na dalej w głębi mieszkających barbarzyńców. Króla Mieszka, którego władzy podlegają Słowianie, zwani Licicaviki, pokonał za dwoma nawrotami, jego brata zabił, wielką zdobycz mu zabrał. - Dzieje saskie Widukinda z Korbei-Klęski w walkach z Wieletami współdziałającymi z saskim banitą Wichmanem.- Śmierć nieznanego z imienia brata Mieszka.
965
★
W czeskiej krainie pojął on za żonę szlachetną siostrę Bolesława Starszego, która okazała się w rzeczywistości taką, jak brzmiało jej imię. - Kronika Thietmara-Małżeństwo z Dobrawą (Dąbrówką), córką księcia Czech, Bolesława I Srogiego.- Mieszko zawiera sojusz z Czechami.
966
★
Mieszko książę Polski przyjmuje chrzest. - Rocznik kapituły krakowskiej-(14 IV) Mieszko przyjmuje chrzest w obrządku rzymskim.- Początek chrystianizacji państwa polańskiego.
967
★
I ów [Mieszko] posłał do Bolesława, króla czeskiego - był bowiem jego zięciem - i otrzymał od niego dwa hufce konnicy. I gdy Wichman wyprowadził przeciw niemu wojsko, najpierw [Mieszko] nasłał na niego piechotę. A gdy ci na polecenie swego księcia z wolna uciekali przed Wichmanem, zostął on dość daleko odciągnięty od obozu, wtedy nasławszy na niego od tyłu konnicę, na dany znak wezwał uciekających do przeciwnatarcia na wroga. - Dzieje saskie Widukinda z Korbei-(21-22 IX) Zwycięstwo nad Wichmanem i Wolinianami.- (22 IX) Śmierć Wichmana.
ok. 967/972
-Walki z Wolinianami o ujście Odry.- Mieszkowi udaje się opanować (albo zhołdować) część Pomorza Zachodniego, prawdopodobnie bez Wolina i Szczecina.
968
★
Roku Pańskiego 968 ordynowany jest pierwszy biskup w Polsce [...] - Spominki gnieźnieńskie-Biskup Jordan zostaje pierwszym biskupem w Polsce (prawodopodobnie było to biskupstwo misyjne - zapewne z siedzibą w Poznaniu - zależne bezpośrednio od Stolicy Apostolskiej).ok. 970
-Początki polskiego rocznikarstwa.972
★
Tymczasem dostojny margrabia Hodo, zebrawszy wojsko, napadł z nim na Mieszka, który był wierny cesarzowi i płacił trybut aż po rzekę Wartę. Na pomoc margrabiemu pospieszył wraz ze swoimi tylko mój ojciec, graf Zygfryd, podówczas młodzieniec i jeszcze nieżonaty. Kiedy w dzień Św. Jana Chrzciciela starli się z Mieszkiem, odnieśli zrazu zwycięstwo, lecz potem w miejscowości zwanej Cedynią brat jego Czcibor zadał im klęskę kładąc trupem wszystkich najlepszych rycerzy z wyjątkiem wspomnianych grafów. Cesarz poruszony do żywego wieścią o tej klęsce, wysłał czym prędzej gońców, nakazując Hodonowi i Mieszkowi, aby pod rygorem utraty jego łaski zachowali pokój do czasu, gdy przybędzie na miejsce i osobiście zbada sprawę. - Kronika Thietmara---
Prowadzono wojnę z Polanami; książę ich, Mieszko, zwyciężył podstępem; upokorzona pycha Teutonów musiała ziemię lizać, wojowniczy margrabia Hodo z poszarpanymi proporcami rzucił się do ucieczki. - Żywot Św. Wojciecha Brunona z Kwerfurtu-Najazd margrabiego Marchii Wschodniej, Hodona i Zygfryda z Walbeck na ziemie Mieszka I.
- (24 VI) Zwycięstwo pod Cedynią.
- Cesarz nakazuje zaprzestanie walk.
973
★
Miszego, książę polański, nastraszony, przysłał syna jako zakładnika. - Roczniki altajskie-(23 III) Zjazd w Kwedlinburgu.- Zażegnanie konfliktu z margrabią Hodonem.
- Mieszko pozostawia syna Bolesława jako zakładnika na dworze cesarskim (?).
974
★
Książę Bawarów, Henryk i Abraham, biskup z Freisingen, weszli w spisek z [książętami] Bolesławem [II czeskim] i Mieszkiem, jakim sposobem zniszczyliby cesarzowi jego państwo [...] - Roczniki altajskie-Układ z księciem bawarskim Henrykiem Kłótnikiem, biskupem Fryzyngi Abrahamem oraz Bolesławem II czeskim.- Poparcie Henryka Kłótnika w walce o tron królewski i cesarski w Niemczech (przeciwko Ottonowi II).
977
★
Zmarła Dąbrówka, która ponieważ była nad miarę bezwstydna, kiedy poślubiała księcia polskiego będąc już kobietą podeszłego wieku, zdjęła ze swej głowy zawój i nałożyła panieński wianek, co było wielkim głupstwem tej kobiety. - Kronika Czechów Kosmasa z Pragi-Śmierć Dobrawy.- Załamuje się sojusz polsko-czeski.
979
★
Albowiem cesarz oddalony od granic swego państwa przebywał wśród Słowian, których poszedł zwalczać [...] Już zaiste przy zapadających krótkością dniach i zimowych śnieżycach, cesarz, powściągnąwszy dłoń od wojny, wrócił do Pöhlde, własnej siedziby, na Nowy Rok. - Dzieje biskupów kambryjskich-(XI-XII) Wyprawa cesarza Ottona II przeciwko Słowianom (prawdopodobnie na Polskę).ok. 979
★
Kiedy matka Bolesława umarła, jego ojciec poślubił bez zezwolenia Kościoła mniszkę z klasztoru Kalbe, która była córką margrabiego Teodoryka. Oda - było jej imię i wielką była jej przewina. Albowiem wzgardziła Boskim oblubieńcem dając pierwszeństwo przed nim człowiekowi wojny, co spotkało się z potępieniem ze strony wszystkich dostojników Kościoła, a w szczególności jej czcigodnego biskupa Hildiwarda. Z uwagi jednak na dobro ojczyzny i konieczność zapewnienia jej pokoju nie przyszło z tego powodu do zerwania stosunków, lecz znaleziono właściwy sposób przywrócenia zgody. Albowiem dzięki Odzie powiększył się zastęp wyznawców Chrystusa, powróciło do ojczyzny wielu jeńców, zdjęto skutym okowy, otwarto bramy więzień przestępcom. - Kronika Thietmara-Małżeństwo z Odą, córką margrabiego Marchii Północnej, Dytryka.981
★
Poszedł Włodzimierz ku Lachom i zajął grody ich: Przemyśl, Czerwień i inne grody, które do dziś dnia są pod Rusią. - Powieść Minionych Lat-Zajęcie Grodów Czerwieńskich przez księcia kijowskiego Włodzimierza Wielkiego.983
-(7 XII) Śmierć Ottona II.984
★
Przybyli tam także wśród wielu innych książąt Mieszko, Mściwój [obodrycki] i Bolesław [II czeski] i przyrzekli mu [Henrykowi] pod przysięgą poparcie jako królowi i władcy. - Kronika Thietmara-(28 III) Układ z Henrykiem Kłótnikiem w Kwedlinburgu.- Mieszko gwarantuje popieranie kandydatury Henryka na tron niemiecki królewski i cesarski (przeciwko Ottonowi III).
985
★
W tym roku Sasi najechali Słowiańszczyznę [Połabską], a przyszedł im z pomocą Mieszko z wielkim wojskiem; pustoszyli oni całą tę ziemię pożarami i rzezią. - Roczniki hildesheimskie-Mieszko przyłącza się do saskiej wyprawy na Słowian połabskich.★
Król Szwedów, Eryk, zawarł sojusz z przepotężnym królem Polan, Bolesławem [raczej Mieszkiem - przyp. wł.]. Bolesław dał Erykowi [za żonę] córkę lub siostrę. Dzięki temu sojuszowi Duńczycy do cna zostali pobici przez Słowian i Szwedów - Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum Adama z Bremy-Układ sojuszniczy z królem Szwecji Erykiem Zwycięskim (wzmocniony poprzez małżeństwo córki Świętosławy z Erykiem).986
★
W owych dniach Mieszko podporządkował się królowi i wśród wielu innych darów ofiarował mu wielbłąda, następnie towarzyszył mu w dwóch wyprawach wojennych. - Kronika Thietmara-(4 IV) Zjazd w Kwedlinburgu.- Oficjalne podporządkowanie się cesarzowi Ottonowi III.
- Przywrócenie dobrych stosunków z niemieckim domem panującym.
987/990
★
Albowiem polski książę Mieszko, nad którego nie było podstępniejszego człowieka, wnet zabrał podstępem miasto Kraków, zabiwszy mieczem wszystkich Czechów, których tam znalazł. - Kronika Czechów Kosmasa z Pragi-Zdobycie Małopolski (z Krakowem).988-990
★
W tym czasie [990 roku - przyp. wł.] Mieszko i Bolesław popadli w spór i wielce na się wzajem nastawali. Bolesław przyzwał na pomoc Luciców, którzy zawsze byli wierni zarówno jemu jak jego przodkom, Mieszko zaś zwrócił się o pomoc do rzeczonej cesarzowej [Teofano - przy. wł.]. - Kronika Thietmara---
W tym samym roku [990 - przyp. wł.] również Niemcza została stracona. - kronika Mnicha Sazawskiego-Wojna z Czechami.
- (990) Przyłączenie Śląska.
ok. 991
-Wydanie aktu Dagome Iudex.- Oddanie państwa pod opiekę Stolicy Apostolskiej.
- (/1105) Mieszko (albo dopiero jego syn Bolesław) rozpoczyna płacenie świętopietrza.
992
-(25 V) Śmierć Mieszka I.★
Mieszko, sędziwy już wiekiem i gorączką zmożony, przeniósł się z tego miejsca wygnania do wiekuistej ojczyzny, pozostawiając swoje państwo do podziału między kilku książąt. Z lisią chytrością złączył je potem w jedną całość syn jego Bolesław, wypędziwszy macochę i braci oraz oślepiwszy swoich zaufanych Odylena i Przybywoja. - Kronika Thietmara
Mieczysław I
Jana Matejki
ciekawostka:
Żywot Św. Udalryka, biskupa augsburskiego (Vita sancti Uodalrici) informuje, iż Mieszko, podczas bitwy, został zraniony zatrutą strzałą w ramię i miał przyjść do zdrowia po gorących modlitwach do tego świętego. Jako wotum dziękczynne Mieszko przesłał do grobu Św. Udalryka ramię wykonane ze srebra.
ważniejsze fundacje:
| ok. 968 | katedra w Poznaniu (przedromańska) |
|---|---|
| 970-977 | katedra w Gnieźnie (przedromańska) |
przyczyna śmierci:
| 25 V 992 | prawdopodobnie czynniki naturalne (kronikarz Thietmar zanotował, że książę zmarł sędziwy wiekiem i gorączką zmożony) |
|---|
pochówek:
| 992 | katedra w Poznaniu (od połowy XIX wieku prochy Mieszka znajdują się w symbolicznym sarkofagu w Złotej Kaplicy) |
|---|---|
| zdjęcie katedry w Poznaniu | |
| zdjęcie grobowca Mieszka I | |
źródła:
- August Bielowski, Monumenta Poloniae Historica, Lwów, Kraków 1864-1893, [tłum. wł.]
- Kosmasa Kronika Czechów, oprac. i tłum.: Maria Wojciechowska, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1968
- Kronika polska: Anonim tzw. Gall, oprac.: Marian Plezia, tłum.: Roman Grodecki, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1965
- Kronika Thietmara, oprac. i tłum.: Marian Zygmunt Jedlicki, Instytut Zachodni, Poznań 1953
- Kronikarze czescy: Kanonik Wyszehradzki, Mnich Sazawski, oprac. i tłum.: Maria Wojciechowska, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1978
- Powieść minionych lat: charakterystyka historycznoliteracka, oprac.: Marian Jakóbiec, Wiktor Jakubowski, tłum. Franciszek Sielicki, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1968
literatura:
- Oswald Balzer, Genealogia Piastów, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2005
- Ks. Tadeusz Gromnicki, Świętopietrze w Polsce, Kraków 1908
- Kazimierz Jasiński, Rodowód pierwszych Piastów, Oficyna Wydawnicza VOLUMEN, Warszawa 1993
- Gerard Labuda, Mieszko I, Zakład Narodowy im. Ossolińskich - Wydawnictwo, Wrocław 2002
- Karol Olejnik, Cedynia, Niemcza, Głogów, Krzyszków, Krajowa Agencja Wydawnicza, Kraków 1988
- Joanna Aleksandra Sobiesiak, Bolesław II Przemyślida († 999), Wydawnictwo Avalon, Kraków 2006
- Marcin Spórna, Piotr Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003
- Jerzy Strzelczyk, Bolesław Chrobry, Wydawnictwo WBP, Poznań 2003
- Jerzy Strzelczyk, Mieszko Pierwszy, Wydawnictwo WBP, Poznań 1999
- Stanisław Szczur, Krzysztof Ożóg, Piastowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999
- Stanisław Zakrzewski, Mieszko I jako budowniczy Państwa Polskiego, TAiWPN Universitas, Kraków 2006
ilustracje:
- Stanisław Smolka, August Sokołowski, Królowie i książęta: rysunki Jana Matejki, Nakład Maurycego Perlesa, Wiedeń [ok. 1893]
- Fotografie miejsc historycznych, http://foto.poczet.com