Mieszko II Otyły (Gruby)

genealogia:

kalendarium:

1229/1230

• Henryk Brodaty wraz z księżną Wiolą obejmują rządy opiekuńcze na Opolszczyźnie.

1233

• (23 XII) Papież poleca Wiolę z synami opiece arcybiskupa Pełki, biskupa wrocławskiego Tomasza i biskupa ołomunieckiego Roberta.

1234

1238

• Mieszko obejmuje samodzielne rządy w księstwie opolsko-raciborskim.
• Księżna Wiola (wraz z Władysławem) otrzymuje ziemię kaliską i rudzką od Henryka Pobożnego.

1238/1239

• (21 VI 1245) Papież Innocenty IV udziela dyspensy małżeńskiej (z powodu zachodzącego między Mieszkiem i Judytą czwartego stopnia pokrewieństwa).

1241

• (III) Sukcesy w walkach z Mongołami w pobliżu Raciborza (przy przeprawach przez Odrę).
• (9 IV) Porażka pod Legnicą (spowodowana głównie ucieczką Mieszka z pola bitwy).
• (IV) Mongołowie podejmują (krótkotrwałe i bezskuteczne) oblężenie Legnicy.

1243

Wezwawszy więc na pomoc księcia opolskiego Mieczysława [...], po uzyskaniu posiłków od księcia poznańskiego Przemysła, Litwinów i Jaćwingów wymieniony książę Mazowsza Konrad i jego syn Kazimierz najeżdżają zbrojnie ziemię sandomierską. - Kronika Jana Długosza
---
Bolesław, [...] bratanek jego [Konrada], spotkawszy się z nim w Suchodole, stoczył bitwę i powaliwszy wielu Mazowszan wypędził swego stryja z kraju. - Kronika wielkopolska

1243/1245

• Obietnica sukcesji brata Władysława na wypadek bezpotomnej śmierci.

1246

[...] książę mazowiecki Konrad z przykrością znosząc to, że w innym czasie został pod Suchodołem pokonany przez bratanka, i nie mogąc dopuścić, aby tak haniebne zawstydzenie minęło bez pomsty, wolał raczej obrazić Boga przez splamienie sumienia niż zaniechać zemsty. I zebrawszy mnóstwo Litwinów [Konrad] wtargnął do ziemi swego bratanka łupiąc [ją]. Gdy Bolesław zabiegł mu drogę pod Zaryszowem, stoczyli ze sobą wielką bitwę. Lecz gdy Bolesław został - niestety - zmuszony do ucieczki, Litwini i Mazowszanie zabili bardzo wielu sandomierzan i krakowian, wielu z nich biorąc do niewoli. - Kronika wielkopolska
---
Po upływie też niedługiego czasu - wiedział bowiem, że siły księcia Bolesława zostały przez niego złamane - ze swoimi tylko wojskami, ze swym synem, księciem Kujaw i Łęczycy Kazimierzem oraz swym zięciem, księciem opolskim Mieczysławem wkroczył do ziemi krakowskiej. Nie chcąc tracić czasu na zdobywanie zamków i miast, gdy i mieszczanie krakowscy z pogardą odrzucili wezwanie do poddania się, do trzech miejscowości wprowadza załogi. Najpierw zdobywa gród położony naprzeciw zamku i miasta Krakowa tam, gdzie Rudawa wpada do Wisły oraz drugi na brzegu [Wisły] w pobliżu klasztoru tynieckiego. Te dwa zamki obsadza załogą ze swoich żołnierzy. Trzeci buduje w Lelowie i oddaje go w dzierżawę swemu zięciowi, księciu opolskiemu Mieczysławowi. - Kronika Jana Długosza

• Konrad (wsparty m.in. wojskami litewskimi oraz opolskimi) zwycięża nad Bolesławem Wstydliwym pod Zaryszowem.
• Nieudana próba zdobycia zamku krakowskiego.
  • Konrad tymczasowo umacnia się w ziemi krakowskiej.
  • Mieszko obejmuje gród w Lelowie.

Kiedy rozeszła się wieść o jego śmierci [Mieszka], natychmiast zwrócono księciu krakowskiemu Bolesławowi Wstydliwemu zamek w Lelowie, który podlegał Mieczysławowi, i wszystkie wysiłki i knowania księcia mazowieckiego Konrada spełzły na niczym. - Kronika Jana Długosza

• Bolesław Wstydliwy przejmuje gród w Lelowie.

Mieszko II Otyły - podobizna
z Graduału raciborskiego

heraldyka:

sfragistyka:

+SIGILLVM MESECONIS DVCIS DE OPOL

+S MESECONIS DVCIS DE OPOL

ciekawostka:

Mieszko Otyły brał udział w bitwie z Mongołami na polach legnickich 9 kwietnia 1241 roku (dowodził tam lewym skrzydłem) i w znacznej mierze przyczynił się do porażki wojsk chrześcijańskich. W trakcie bitwy oddział jego wycofał się nagle i schronił w grodzie legnickim. Jan Długosz wytłumaczył ten fakt dywersją pewnego człowieka nie wiadomo czy ruskiego, czy tatarskiego pochodzenia. Człowiek ów biegając bardzo szybko tu i tam, między jednym a drugim wojskiem krzyczał okropnie, zwracając do obu wojsk sprzeczne ze sobą słowa zachęty. Wołał bowiem po polsku: "Biegajcie, biegajcie", to znaczy: "Uciekajcie, uciekajcie", wprawiając Polaków w przerażenie, po tatarsku zaś zachęcał Tatarów do walki i wytrwania. Tłumaczenie takie jest dość wątpliwe, zważywszy na fakt, iż wrzawa na polu walki uniemożliwiała usłyszenie jakichkolwiek słów...

ważniejsze fundacje:

przyczyna śmierci:

Młody wiek księcia, fakt sporządzenia testamentu i przydomek wskazują na znaczną (chorobliwą?) OTYŁOŚĆ, która mogła być przyczyną śmierci, bądź oznaką śmiertelnej choroby.

miejsce pochówku:

Prawdopodobnie (zgodnie z ostatnią wolą księcia) KOŚCIÓŁ DOMINIKANÓW W RACIBORZU (obecnie już nie należy do Dominikanów).

literatura:

• August Bielowski, Monumenta Poloniae Historica, Lwów, Kraków 1864-1893
• Benedykt Zientara, Henryk Brodaty i jego czasy, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1975
• Jerzy Horwat, Księstwo opolskie i jego podziały do 1532 r., Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów 2002
• Kazimierz Jasiński, Rodowód Piastów śląskich, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2007
• Marcin Spórna, Piotr Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003
• Stanisław Szczur, Krzysztof Ożóg, Piastowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999
• Tomasz Sadowski, Książęta opolscy i ich państwo, Wydawnictwo Rzeka, Wrocław 2001
• Witold Chrzanowski, Henryk II Pobożny: najazd mongolski na Polskę 1241 r., Oficyna Wydawnicza "Helicon", Kraków 2001
• Wojciech Dominiak, Ostatni władca Górnego Śląska - Władysław I, pan na Opolu i Raciborzu (1225-1281), Wydawnictwo i Agencja Informacyjna WAW Grzegorz Wawoczny, Racibórz 2009

ilustracje:

• Alwin Schultz, Die Schlesischen Siegel bis 1250, Josef Max & Komp., Breslau (Wrocław) 1871
• Kazimierz Stronczyński, Pomniki książęce Piastów, lenników dawnej Polski w pieczęciach, budowlach, grobowcach i innych starożytnościach zebrane i objaśnione, Piotrków 1888
• Fotografie miejsc historycznych, http://foto.poczet.com