1026

-Mieszko II wysyła Kazimierza do klasztoru.

[...] w pacholęcym wieku oddany został przez rodziców do klasztoru, gdzie otrzymał gruntowne wykształcenie w świętych pismach. - Kronika polska Galla Anonima

1034

-(10/11 V) Śmierć Mieszka II.

Kazimierz przejmuje władzę.

1034/1038

-Bunt poddanych połączony z reakcją pogańską.

[...] niewolnicy powstali na panów, wyzwoleńcy przeciw szlachetnie urodzonym, sami się do rządów wynosząc, i jednych z nich na odwrót zatrzymali u siebie w niewoli, drugich pozabijali, a żony ich pobrali sobie w sprośny sposób i zbrodniczo rozdrapali dostojeństwa. Nadto jeszcze, porzucając wiarę katolicką - czego nie możemy wypowiedzieć bez płaczu i lamentu - podnieśli bunt przeciw biskupom i kapłanom Bożym i niektórych z nich, jakoby w zaszczytniejszy sposób, mieczem zgładzili, a innych, jakoby rzekomo godnych lichszej śmierci, ukamienowali. - Kronika polska Galla Anonima

Były cześnik Mieszka II, Miecław tworzy odrębne państwo na Mazowszu.
Był bowiem pewien człowiek, imieniem Miecław, cześnik i sługa [...] Mieszka, a po śmierci tegoż we własnym przekonaniu książę i naczelnik Mazowszan. - Kronika polska Galla Anonima
(/15 VIII 1038) Ucieczka Kazimierza na Węgry.
[...] niegodziwcy z obawy, by nie mścił się za krzywdy matki, powstali przeciw niemu i zmusili go do udania się na Węgry. - Kronika polska Galla Anonima
- Uwięzienie Kazimierza przez króla Węgier, Stefana I Świętego.
- (15 VIII 1038) Śmierć Stefana I Świętego.
  - Na tron węgierski wstępuje Piotr I Orseolo (Wenecjanin).
    - Uwolnienie Kazimierza.
    - Kazimierz otrzymuje militarne wsparcie od Węgrów i wyrusza do Saksonii.
      [Piotr Orseolo] dał Kazimierzowi sto koni i tyluż rycerzy, którzy za nim poszli, i z honorami wypuścił go, zaopatrzywszy w oręż i szaty, i nie wzbraniał mu udać się, dokądkolwiek by zechciał. Kazimierz zaś, podziękowawszy mu za to, ruszył w drogę i niebawem dotarł do ziemi niemieckiej, gdzie przez pewien czas - nie wiem jak długi - bawił u matki i u cesarza [...] - Kronika polska Galla Anonima

1038

-(lato/23 VIII) Najazd księcia czeskiego Brzetysława na Polskę.

[Brzetysław] wtargnął do polskiej ziemi owdowiałej po swoim księciu i nieprzyjacielsko ją napadł, i jak niezmierna burza szaleje, sroży się, wszystko zwala - tak wsie rzeziami, rabunkami, pożarami pustoszył, obronne miejsca siłą zdobywał. Wtargnąwszy zaś do ich stolicy Krakowa zniszczył [ją] zupełnie i wziął łupy; ponadto i stare skarby przez dawnych książąt w skarbcu ukryte zrabował, to jest nieskończoną ilość złota i srebra; podobnie i inne miasta ogniem spalił i aż do gruntu zniszczył. - Kronika Czechów Kosmasa z Pragi

Zajęcie Śląska i ziemi krakowskiej przez Czechów.
Brzetysław wywozi relikwie Św. Wojciecha, arcybiskupa Radzima Gaudentego i Pięciu Braci Męczenników do Czech.
Wtedy to Czesi zniszczyli Gniezno i Poznań i zabrali ciało Św. Wojciecha. [...] A wspomniane miasta tak długo pozostały w opuszczeniu, że w kościele Św. Wojciecha męczennika i Św. Piotra apostoła dzikie zwierzęta założyły swe legowiska. - Kronika polska Galla Anonima

1039

-Powrót Kazimierza do Polski ze zbrojnym poparciem króla niemieckiego i Węgrów.

I zabrawszy z sobą 500 rycerzy, wkroczył w granice Polski, a postępując dalej naprzód zajął oddany mu przez swoich [zwolenników] pewien gród, z którego powoli, zarówno męstwem, jak podstępem uwolnił całą Polskę, zajętą przez Pomorzan, Czechów i inne sąsiednie ludy i poddał ją pod swoje władztwo. - Kronika polska Galla Anonima

Początek stopniowej rekonstrukcji państwa.
Kruszwica - tymczasową siedzibą książęcą.

1040

-Opanowanie Wielkopolski przez wojska Kazimierza.
-Zawarcie antymazowieckiego przymierza z Jarosławem Mądrym, księciem kijowskim.

ok. 1041

-Małżeństwo z Dobroniegą Marią, córką Włodzimierza I Wielkiego, wielkiego księcia kijowskiego.

[...] Jarosław wydał siostrę za Kazimierza, i dał mu Kazimierz, za wiano, ośmiuset ruskich więźniów pojmanych przez Bolesława [Chrobrego] kiedy ten pokonał Jarosława. - Powieść Minionych Lat

1041

-Wyprawa Miecława przeciwko Kazimierzowi.

Rozbicie wojsk mazowieckich w bitwie pod Pobiedziskami (dzięki wsparciu oddziałów ruskich Jarosława Mądrego).
I poszedł Jarosław na Mazowszan w łodziach. - Powieść Minionych Lat
Zawarcie rozejmu z Miecławem.

-(jesień) Król niemiecki Henryk III uznaje Śląsk za posiadłość czeską (na zjeździe z Brzetysławem czeskim w Ratyzbonie).

ok. 1041/1045

-Kazimierz udziela gościny Andrzejowi, Beli i Lewencie, książętom węgierskim.

Andrzej, Bela i Lewenta przeszedłszy z Czech do Polski, zostali przyjaźnie przyjęci przez księcia Polaków Mieszka [raczej Kazimierza - przyp. wł.], gdzie po zwyciężeniu w pojedynku księcia Pomorzan, została Beli oddana córka Mieszki za żonę. - kronika Szymona z Kezy

ok. 1042

-Zbrojne odebranie ziemi krakowskiej (z Krakowem) Czechom.

1042

-(lato) Odmowa wzięcia udziału w niemieckiej wyprawie na Węgry.
-(lato) Wyprawa na Pomorze.

Zdobycie Gdańska.

1043

-Zażegnanie konfliktu polsko-niemieckiego.

1044

-Bunt Miecława.
-Zmuszenie Pomorzan do płacenia trybutu na rzecz Polski.
-Kazimierz sprowadza Benedyktynów do Polski.

ok. 1046

-Kazimierz wyprawia się na Śląsk.

Antypolski sojusz czesko-pomorski.

1046

-Zjazd w Miśni.

Pogodzenie Kazimierza z księciem pomorskim Siemomysłem.
Uzyskanie faktycznej niezależności przez Pomorze za cenę trybutu na rzecz Polski.
Porozumienie pokojowe z Czechami.

-Restytuowanie biskupstwa we Wrocławiu.
-Kraków - siedzibą książęcą i tymczasową stolicą arcybiskupią.

1047

-Wojna z Miecławem.

Kazimierz [...] zebrał nieliczną wprawdzie, lecz zaprawioną w walkach garść wojowników i stoczył zbrojnie bitwę, w której Miecław poległ, a on tryumfalnie zdobył zwycięstwo, pokój i cały kraj. Miała tam nastąpić ogromna rzeź Mazowszan, jak na to dotychczas wskazuje miejsce walki i urwisty brzeg rzeki. Sam też Kazimierz, osobiście siekąc mieczem, niezmiernie się utrudził, ramiona, całą pierś i twarz ubroczywszy rozlaną krwią, i tak zapamiętale ścigał sam jeden uciekających wrogów, że byłby musiał zginąć, nie znajdując pomocy ze strony swoich [...] - Kronika polska Galla Anonima

Rozbicie wojsk Miecława przez siły polsko-ruskie w bitwie nad Bugiem.
I poszedł Jarosław na Mazowszan, i pokonał ich i zabił ich księcia Moisława, i poddał ich Kazimierzowi. - Powieść Minionych Lat
- Śmierć Miecława.
Kazimierz zwycięża Pomorzan.
[...] Kazimierz z nieliczną garstką pospieszył bez wahania, by zajść drogę wojsku Pomorzan, które przybywało na pomoc Miecławowi. Uprzednio bowiem doniesiono mu o tym i z góry wiedział, że przybywają na pomoc [jego] wrogom [...] Tym razem bowiem Pomorzanie wyprowadzili do boju cztery legiony rycerzy, Kazimierzowe zaś rycerstwo nie stanowiło nawet połowy jednego [legionu]. [...] [Kazimierz] z pomocą Bożą rozpoczął walkę i wielkie odniósł zwycięstwo. - Kronika polska Galla Anonima
Opanowanie Mazowsza.
Zajęcie wschodniego Mazowsza (z Brześciem i Drohiczynem) przez Jarosława Mądrego.
Kazimierz opanowuje całość Pomorza Gdańskiego.

1050

-Kazimierz wyprawia się na Śląsk.

Całkowite odebranie Śląska Czechom.

-(25 XI) Zjazd w Goslarze.

Zażegnanie groźby interwencji niemieckiej.

1051

-Udzielenie wsparcia cesarzowi niemieckiemu w wojnie z królem węgierskim Andrzejem I.

1054

-Zjazd w Kwedlinburgu.

(22 V) Uznanie przynależności Śląska do Polski za cenę corocznego trybutu na rzecz Czech (w wysokości 500 grzywien srebra i 30 grzywien złota).

1058

-(19 III) Śmierć Kazimierza I Odnowiciela w Poznaniu.