XHTML 1.1 | CSS 2.1
strona główna | forum dyskusyjne | nagrody, wyróżnienia | strony zaprzyjaźnione | kontakt z Autorem | zostań Dobrodziejem
JAN I OLBRACHT
genealogia, heraldyka:
rodzice → drzewo genealogiczne:życie:
  • 27 XII 1459 (Kraków) - 17 VI 1501 (Toruń)
panowanie:
  • 1492 (koronacja 23 IX 1492) - 1501
małżeństwa (konkubinaty):
  1. ♥ 1498 - ?: Wąsówna, mieszczka krakowska *
    • * związek niepewny; wspomina o nim tylko Almanach nova Jana Stoefflera z 1507 roku

podpis Jana Olbrachta
"Pogoń" - herb Jagiellonów"Podwójny Krzyż" - herb Jagiellonów
'Jan Olbracht' Jana Matejki
charakterystyka:
Był wysokiego wzrostu, oczu piwnych, na twarzy z pewnym wyrzutem i wysiękiem. Tęgi, kościsty i silny, około piersi, rąk i nóg gęstszym, na głowie rzadkim włosem okryty. W ruchach szybki, często u boku z mieczykiem przypasanym występował, namiętnościom i chuciom jako człowiek wojskowy folgował.
Chronica Polonorum Macieja Miechowity
sfragistyka:
pieczęć większa koronna (1492)
+S IOHANNS ALBERUS D'I GRACIA REX POLONIE SUPREMUS DUX LITUANIE RUSSIE PRUSSIE Z HERES
pieczęć mniejsza koronna (1493)
+IOANNES ALBERTVS DEI GRA REX POLONIE SVPREMVS DUX LITHWANIE ZC
pieczęć sygnetowa (1500)
S R
pieczęć sygnetowa (1493)

1467

-(1 X) Jan Olbracht (wraz z braćmi) rozpoczyna edukację pod kierunkiem kanonika krakowskiego Jana Długosza.

1472-1474

-Edukacja pod kierunkiem Filipo Buonaccorsi (Kallimacha), wybitnego włoskiego humanisty.

1476

-(25 IV) Zjazd w Malborku.

1478

-(III) Sejm litewski w Brześciu.
  • Szlachta litewska żąda powierzenia zarządu Wielkiego Księstwa Litewskiego jednemu z synów Kazimierza.

1479

-(9 X) Hołd Wielkiego Mistrza Krzyżackiego, Marcina Truchsessa w Nowym Korczynie.

1481

-(15 IV) Kazimierz udaremnia spisek opozycji antyjagiellońskiej na Litwie (zmierzający do królobójstwa).

1485

-(6 III-19 IV) Sejm ziem pruskich w Toruniu.
-(18 VI) Kazimierz (z Janem Olbrachtem i Aleksandrem) wyprawia się do Mołdawii.
  • (15 X) Hołd lenny hospodara mołdawskiego, Stefana Wielkiego w Kołomyi.

1486

-Objęcie stanowiska namiestnika królewskiego na Rusi.

1487

-(8 IX) Jan Olbracht w bitwie pod Kopystrzynem rozbija wojska tatarskie.

1489

-(VII) Wyprawa przeciwko Tatarom.

1490

-(6 IV) Śmierć króla Węgier, Macieja Korwina.
  • (7 VI) Elekcja Jana Olbrachta na tron węgierski.
  • (21 VI) Jan Olbracht (przy wsparciu Kazimierza) wyrusza na Węgry.
    • (29 IX/6 X) Zajęcie Preszowa.
    • (10 X-20 II 1491) Nieudane oblężenie Koszyc.
  • Unieważnienie aktu elekcji przez Stefana Batorego, wojewodę siedmiogrodzkiego.
    • (15 VII) Elekcja Władysława Jagiellończyka na tron węgierski.
    • (21 IX) Władysław Jagiellończyk koronuje się w Székesfehérvár.

1491

-(20 II) Zjazd pokojowy w Koszycach.
  • Władysław Jagiellończyk utrzymuje koronę węgierską.
  • (11 IV) Objęcie księstwa głogowskiego.
-Jan Olbracht zrywa umowę koszycką.
  • (20 VII-8 IX) Zdobycie Stropkova (po oblężeniu).

1492

-(1 I) Wojska Jana Olbrachta zostają rozbite pod Preszowem przez Stefana Zapolyę.
-(6 I) Utrata Preszowa.
-Jan Olbracht powraca do Polski.
-(7 VI) Śmierć Kazimierza Jagiellończyka.
-(20 VII) Sejm litewski w Wilnie.-(15-27 VIII) Sejm w Piotrkowie.
  • (27 VIII) Elekcja Jana Olbrachta na tron polski.
-(23 IX) Jan Olbracht zostaje koronowany w katedrze wawelskiej.
-(5 XII) Zawarcie (w Budzie) przymierza z Władysławem Jagiellończykiem.

1493

-(28 I-4 III) Sejm w Piotrkowie.-(29 V) Wielki Mistrz Krzyżacki, Jan von Tieffen składa hołd w Poznaniu.
-Krwawe stłumienie buntu w Głogowie.
-(2 X) Brat Fryderyk zostaje arcybiskupem gnieźnieńskim (i jednocześnie Prymasem Polski).

1494

-Przedłużenie rozejmu z Turcją (o 3 lata).
-(17 IV-6 V) Zjazd Jagiellonów w Lewoczy.
  • (5 V) Jan Olbracht zawiera traktat przyjaźni i pokoju z Władysławem Jagiellończykiem.
-(10 IX) Zjazd senatorów w Radomiu.
  • (21 IX) Jan Olbracht odkupuje księstwo zatorskie od Jana V zatorskiego (za cenę 80000 złotych węgierskich) i przekazuje mu je w dożywocie.
-(31 X/XII) Zatwierdzenie przywilejów pruskich w Toruniu.

1495

-(16 II) Śmierć Janusza II, księcia płockiego.
  • Konrad III Rudy wkracza zbrojnie do Płocka.
  • (VII) Zwołanie pospolitego ruszenia województwa inowrocławskiego, brzeskiego i ziemi dobrzyńskiej.
  • (VIII) Wojska mazowieckie wycofują z księstwa płockiego.
  • (13 VIII) Włączenie księstwa płockiego do Korony.
-Jan Olbracht proponuje Aleksandrowi, aby nadał Kijowszczyznę Zygmuntowi.

1496

-(II) Litewski sejm odrzuca propozycję nadania Zygmuntowi Kijowa.
-(4 III-2 V) Sejm w Piotrkowie.
  • (20 IV) Jan Olbracht przekazuje w lenno Mazowsze Konradowi III Rudemu.
    • Konrad zobowiązuje się do złożenia hołdu królowi polskiemu w Lublinie do dnia 6 stycznia 1497 roku.
    • Król Polski - gwarantem praw i opiekunem szlachty mazowieckiej.
  • (26 IV) Przywilej piotrkowski.
-(26 XI-XII) Zjazd z Aleksandrem i Zygmuntem w Parczewie.

1497

-(VI) Wyprawa w celu odbicia Kilii i Białogrodu z rąk tureckich.
  • (16-17 VIII) Hospodar mołdawski, Stefan Wielki zrywa związek lenny z Polską i uznaje się za lennika tureckiego.
  • (24 IX-18 X) Nieudane oblężenie Suczawy.
  • Jan Olbracht zawiera rozejm ze Stefanem Wielkim.
    • (26 X) Wycofujące się wojska zostają pobite pod Koźminem (w lasach Bukowiny) przez Turków i Mołdawian.

1498

-(18 I-17 II) Sejm w Piotkowie.
  • Uchwalenie (po raz pierwszy w historii) podatku pogłównego (na obronę przed Turcją i Tatarami).
-(V) Pierwszy najazd turecki (z udziałem Tatarów i Mołdawian) na Polskę.
  • (13 V) Udana obrona Lwowa.
  • Turcy pustoszą województwo ruskie i krakowskie.
-(12 VII) Zawarcie w Krakowie układu z Węgrami o przyjaźni i współpracy.
-(VII) Najazd tatarski na Podole i Ruś Czerwoną.
-(XI) Ponowny najazd turecki na Polskę.
  • Turcy wycofują się z powodu złej pogody.

1499

-(II) Wielki Mistrz Krzyżacki, Fryderyk saski odmawia złożenia hołdu i zatwierdzenia pokoju z Janem Olbrachtem.
-(15 IV) Zjazd w Krakowie.
  • Jan Olbracht potwierdza układ polsko-węgierski.
-(12 VII) Zawarcie układu pokojowego z Mołdawią.
-(24 VII) Unia wileńska.
-(20 XI) Jan Olbracht zwraca księstwo głogowskie Czechom.

1500

-(1 III) Rozejm z Turcją.
-(VI) Najazd tatarski na Polskę.
-(VII) Jan Olbracht przystępuje do antyhabsburskiego przymierza węgiersko-francuskiego.
-(IX) Najazd tatarski na Polskę i Litwę.

1501

-(11 I) Antymoskiewskie przymierze (w Krakowie) z Tatarami zawołżańskimi.
-(II/III) Sejm w Piotrkowie.
  • Wyznaczenie Fryderykowi saskiemu terminu (8 V) do złożenia hołdu.
  • Zwołanie pospolitego ruszenia z Prus.
-(8 V) Jan Olbracht przybywa do Torunia (celem przymuszenia Fryderyka saskiego do hołdu).
-(17 VI) Śmierć Jana I Olbrachta w Toruniu.
-(19 VII) Sułtan Bajazyd II zatwierdza układ pokojowy z Polską.
1498-
1499
barbakan (Rondel) w Krakowie
  • Andrzej Chwalba, Kalendarium dziejów Polski: od prahistorii do 1998, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999
  • Friedrich August Vossberg, Siegel des Mittelalters von Polen, Lithauen, Schlesien, Pommern und Preussen, Berlin 1854
  • Fryderyk Papée, Jan Olbracht, TAiWPN Universitas, Kraków 1999
  • Henryk Łowmiański, Polityka Jagiellonów, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1999
  • Janusz Pajewski, Buńczuk i koncerz: z dziejów wojen polsko-tureckich, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1997
  • Jerzy Besala, Małżeństwa królewskie: Jagiellonowie, Dom Wydawniczy Bellona i Wydawnictwo Muza, Warszawa 2006
  • Małgorzata Duczmal, Jagiellonowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1996
  • Marcin Spórna, Piotr Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003
  • Mariusz Trąba, Lech Bielski, Poczet królów i książąt polskich, Wydawnictwo Park, Bielsko Biała 2003
  • Stanisław Rosik, Jan Olbracht i jego czasy, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2003
  • Stanisław Rosik, Kazimierz Jagiellończyk i jego czasy, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2003
  • Stefan K. Kuczyński, Księga królów i książąt polskich, Świat Książki, Warszawa 1999
  • Zygmunt Wdowiszewski, Genealogia Jagiellonów i Domu Wazów w Polsce, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2005