Jan I Olbracht
Był wysokiego wzrostu, oczu piwnych, na twarzy z pewnym wyrzutem i wysiękiem. Tęgi, kościsty i silny, około piersi, rąk i nóg gęstszym, na głowie rzadkim włosem okryty. W ruchach szybki, często u boku z mieczykiem przypasanym występował, namiętnościom i chuciom jako człowiek wojskowy folgował.
Chronica Polonorum Macieja Miechowity
Chronica Polonorum Macieja Miechowity
genealogia:
| rodzice → drzewo genealogiczne | |
|---|---|
| Kazimierz IV Jagiellończyk | Elżbieta, córka Albrechta Habsburga, króla rzymskiego, czeskiego i węgierskiego |
| życie | panowanie |
| 27 XII 1459 (Kraków) - 17 VI 1501 (Toruń) | 1492 ( |
| małżeństwa (konkubinaty) | |
| |
kalendarium:
1467
-(1 X) Jan Olbracht (wraz z braćmi) rozpoczyna edukację pod kierunkiem kanonika krakowskiego Jana Długosza.1472-1474
-Edukacja pod kierunkiem Filipo Buonaccorsi (Kallimacha), wybitnego włoskiego humanisty.1476
-(25 IV) Zjazd w Malborku.1478
-(III) Sejm litewski w Brześciu.- Szlachta litewska żąda powierzenia zarządu Wielkiego Księstwa Litewskiego jednemu z synów Kazimierza.
1479
-(9 X) Hołd Wielkiego Mistrza Krzyżackiego, Marcina Truchsessa w Nowym Korczynie.1481
-(15 IV) Kazimierz udaremnia spisek opozycji antyjagiellońskiej na Litwie (zmierzający do królobójstwa).1485
-(6 III-19 IV) Sejm ziem pruskich w Toruniu.-(18 VI) Kazimierz (z Janem Olbrachtem i Aleksandrem) wyprawia się do Mołdawii.
- (15 X) Hołd lenny hospodara mołdawskiego, Stefana Wielkiego w Kołomyi.
1486
-Objęcie stanowiska namiestnika królewskiego na Rusi.1487
-(8 IX) Jan Olbracht w bitwie pod Kopystrzynem rozbija wojska tatarskie.1489
-(VII) Wyprawa przeciwko Tatarom.1490
-(6 IV) Śmierć króla Węgier, Macieja Korwina.- (7 VI) Elekcja Jana Olbrachta na tron węgierski.
- (21 VI) Jan Olbracht (przy wsparciu Kazimierza) wyrusza na Węgry.
- (29 IX/6 X) Zajęcie Preszowa.
- (10 X-20 II 1491) Nieudane oblężenie Koszyc.
- Unieważnienie aktu elekcji przez Stefana Batorego, wojewodę siedmiogrodzkiego.
- (15 VII) Elekcja Władysława Jagiellończyka na tron węgierski.
- (21 IX) Władysław Jagiellończyk koronuje się w Székesfehérvár.
1491
-(20 II) Zjazd pokojowy w Koszycach.- Władysław Jagiellończyk utrzymuje koronę węgierską.
- (11 IV) Objęcie księstwa głogowskiego.
- (20 VII-8 IX) Zdobycie Stropkova (po oblężeniu).
1492
-(1 I) Wojska Jana Olbrachta zostają rozbite pod Preszowem przez Stefana Zapolyę.-(6 I) Utrata Preszowa.
-Jan Olbracht powraca do Polski.
-(7 VI) Śmierć Kazimierza Jagiellończyka.
-(20 VII) Sejm litewski w Wilnie.
- (20/28 VII) Elekcja Aleksandra Jagiellończyka na tron wielkoksiążęcy litewski.
- Zerwanie personalnej unii polsko-litewskiej.
- (27 VIII) Elekcja Jana Olbrachta na tron polski.
-(5 XII) Zawarcie (w Budzie) przymierza z Władysławem Jagiellończykiem.
1493
-(28 I-4 III) Sejm w Piotrkowie.- (21 II) Przywilej dla miasta Krakowa.
- (27 II) Przywilej piotrkowski.
-Krwawe stłumienie buntu w Głogowie.
-(2 X) Brat Fryderyk zostaje arcybiskupem gnieźnieńskim (i jednocześnie Prymasem Polski).
1494
-Przedłużenie rozejmu z Turcją (o 3 lata).-(17 IV-6 V) Zjazd Jagiellonów w Lewoczy.
- (5 V) Jan Olbracht zawiera traktat przyjaźni i pokoju z Władysławem Jagiellończykiem.
- (21 IX) Jan Olbracht odkupuje księstwo zatorskie od Jana V zatorskiego (za cenę 80000 złotych węgierskich) i przekazuje mu je w dożywocie.
1495
-(16 II) Śmierć Janusza II, księcia płockiego.- Konrad III Rudy wkracza zbrojnie do Płocka.
- (VII) Zwołanie pospolitego ruszenia województwa inowrocławskiego, brzeskiego i ziemi dobrzyńskiej.
- (VIII) Wojska mazowieckie wycofują z księstwa płockiego.
- (13 VIII) Włączenie księstwa płockiego do Korony.
1496
-(II) Litewski sejm odrzuca propozycję nadania Zygmuntowi Kijowa.-(4 III-2 V) Sejm w Piotrkowie.
- (20 IV) Jan Olbracht przekazuje w lenno Mazowsze Konradowi III Rudemu.
- Konrad zobowiązuje się do złożenia hołdu królowi polskiemu w Lublinie do dnia 6 stycznia 1497 roku.
- Król Polski - gwarantem praw i opiekunem szlachty mazowieckiej.
- (26 IV) Przywilej piotrkowski.
1497
-(VI) Wyprawa w celu odbicia Kilii i Białogrodu z rąk tureckich.- (16-17 VIII) Hospodar mołdawski, Stefan Wielki zrywa związek lenny z Polską i uznaje się za lennika tureckiego.
- (24 IX-18 X) Nieudane oblężenie Suczawy.
- Jan Olbracht zawiera rozejm ze Stefanem Wielkim.
- (26 X) Wycofujące się wojska zostają pobite pod Koźminem (w lasach Bukowiny) przez Turków i Mołdawian.
1498
-(18 I-17 II) Sejm w Piotkowie.- Uchwalenie (po raz pierwszy w historii) podatku pogłównego (na obronę przed Turcją i Tatarami).
- (13 V) Udana obrona Lwowa.
- Turcy pustoszą województwo ruskie i krakowskie.
-(VII) Najazd tatarski na Podole i Ruś Czerwoną.
-(XI) Ponowny najazd turecki na Polskę.
- Turcy wycofują się z powodu złej pogody.
1499
-(II) Wielki Mistrz Krzyżacki, Fryderyk saski odmawia złożenia hołdu i zatwierdzenia pokoju z Janem Olbrachtem.-(15 IV) Zjazd w Krakowie.
- Jan Olbracht potwierdza układ polsko-węgierski.
-(24 VII) Unia wileńska.
-(20 XI) Jan Olbracht zwraca księstwo głogowskie Czechom.
1500
-(1 III) Rozejm z Turcją.-(VI) Najazd tatarski na Polskę.
-(VII) Jan Olbracht przystępuje do antyhabsburskiego przymierza węgiersko-francuskiego.
-(IX) Najazd tatarski na Polskę i Litwę.
1501
-(11 I) Antymoskiewskie przymierze (w Krakowie) z Tatarami zawołżańskimi.-(II/III) Sejm w Piotrkowie.
- Wyznaczenie Fryderykowi saskiemu terminu (8 V) do złożenia hołdu.
- Zwołanie pospolitego ruszenia z Prus.
-(17 VI) Śmierć Jana I Olbrachta w Toruniu.
-(19 VII) Sułtan Bajazyd II zatwierdza układ pokojowy z Polską.

Jan Olbracht
Jana Matejki

heraldyka:


sfragistyka:
![]() +S IOHANNS ALBERUS D'I GRACIA REX POLONIE SUPREMUS DUX LITUANIE RUSSIE PRUSSIE Z HERES | ![]() +IOANNES ALBERTVS DEI GRA REX POLONIE SVPREMVS DUX LITHWANIE ZC |
![]() S R | ![]() |
ciekawostka:
22 lutego 1498 roku Jan Olbracht powrócił do Krakowa po nieudanej kampanii mołdawskiej i jakoby co dobrego sprawił, kolacje, biesiady, tańce strojąc, był wesół; powiadają, że raz w nocy tylko samotrzeć po mieście ceklował, a gdy się pijany na pijańców natrafił, powadził się z nimi, tamże go raniono, z której rany długo chorował. Król oddawał się też gorszącej jego otoczenie rozpuście. Wszystkie te zachowania należy tłumaczyć załamaniem nerwowym.
ważniejsze fundacje:
| 1498-1499 | barbakan (Rondel) w Krakowie |
|---|
przyczyna śmierci:
PARALIŻ (spowodowany przez nagły atak gorączki; powodem mogła być choroba weneryczna).
miejsce pochówku:

KATEDRA W KRAKOWIE (w kaplicy Bożego Ciała, w grobowcu z czerwonego marmuru; wnętrzności - w tym serce króla - zostały zamurowane w filarze katedry w Toruniu).
literatura:
- Fryderyk Papée, Jan Olbracht, TAiWPN Universitas, Kraków 1999
- Henryk Łowmiański, Polityka Jagiellonów, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1999
- Janusz Pajewski, Buńczuk i koncerz: z dziejów wojen polsko-tureckich, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1997
- Jerzy Besala, Małżeństwa królewskie: Jagiellonowie, Dom Wydawniczy Bellona i Wydawnictwo Muza, Warszawa 2006
- Małgorzata Duczmal, Jagiellonowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1996
- Marcin Spórna, Piotr Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003
- Mariusz Trąba, Lech Bielski, Poczet królów i książąt polskich, Wydawnictwo Park, Bielsko Biała 2003
- Stanisław Rosik, Jan Olbracht i jego czasy, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2003
- Stanisław Rosik, Kazimierz Jagiellończyk i jego czasy, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2003
- Zygmunt Wdowiszewski, Genealogia Jagiellonów i Domu Wazów w Polsce, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2005
ilustracje:
- Friedrich August Vossberg, Siegel des Mittelalters von Polen, Lithauen, Schlesien, Pommern und Preussen, Berlin 1854
- Stanisław Smolka, August Sokołowski, Królowie i książęta: rysunki Jana Matejki, Nakład Maurycego Perlesa, Wiedeń [ok. 1893]
- Fotografie miejsc historycznych, http://foto.poczet.com
© Copyright 1999-2010 Michał Szuster. Wszystkie prawa zastrzeżone.
Wszelkie materiały (m.in. treści, elementy graficzne oraz kod strony) zawarte na tej witrynie nie mogą być zamieszczane na innych stronach, rozpowszechniane i wprowadzane do systemów gromadzenia danych bez uprzedniej zgody Autora.
Wszelkie materiały (m.in. treści, elementy graficzne oraz kod strony) zawarte na tej witrynie nie mogą być zamieszczane na innych stronach, rozpowszechniane i wprowadzane do systemów gromadzenia danych bez uprzedniej zgody Autora.
partnerzy serwisu - ApisVideo.pl | Historia - Historia Polski | Niemiecki - Język Niemiecki | WOS - Wiedza o Społeczeństwie | Żegluga śródlądowa




