genealogia, heraldyka:

"wspinający się lew" - herb Przemysła I od 1257 roku

rodzice → drzewo genealogiczne:

Władysław Odonic Plwacz
Jadwiga, księżniczka *
- * pochodzenie nieznane; XIII-wieczna Kronika Wielkopolska określa ją jako księżniczkę pomorską, córkę Mściwoja I gdańskiego; istnieje również hipoteza, iż była córką Świętopełka, księcia morawskiego

życie:

5 VI 1220/4 VI 1221 - 4 VI 1257 (Poznań)

małżeństwa:

OO 1244 - 1257: Elżbieta, córka Henryka II Pobożnego

potomstwo → drzewo genealogiczne:

Konstancja (1245/48 - 8 X 1281)
Eufrozyna (ok.1250 - 17 II 1298)
Anna (1253 - po 26 VI 1295)
Eufemia (1253 - 5 IX 1298)
Przemysł (14 X 1257 - 8 II 1296)

panowanie:

1239: Gniezno, Nakło, Poznań, Śrem
1239-1242: Gniezno, Poznań, Śrem
1242-1243: Gniezno, Międzyrzecz, Poznań, Śrem, Zbąszyń
1243-1244: Gniezno, Międzyrzecz, Nakło, Poznań, Śrem, Zbąszyń
1244-1246: Wielkopolska
1246-1247: Gniezno, Kalisz, Nakło, Poznań
1247-1249: Gniezno, Międzyrzecz, Nakło, Poznań, Santok, Zbąszyń
1249-1250: Kalisz, Międzyrzecz, Nakło, Poznań, Santok, Zbąszyń
1250-1253: Wielkopolska
1253-1255, 1256-1257: Poznań, Nakło
1255-1256: Poznań

charakterystyka:

Był człowiekiem najwstydliwszym wśród duchownych i świeckich. Nikt nie słyszał nigdy z ust jego słowa brzydkiego lub sprośnego. Wcale nie umiał gniewać się, a jeżeli niekiedy ktoś pobudzał go do gniewu, nigdy nie mógł nikt poznać po nim, czy się gniewa, a to z powodu pogodnego oblicza jego, które każdemu okazywał.
Kronika wielkopolska

sfragistyka:

S PREMISLONIS DEI GRA DVCIS POLONIE

S PREMISLONIS DI GRA DVCIS POLONIE*

+SIGILLVM PREMISLONIS DEI GRA DVCIS POLONIE

1239

-(5 VI) Śmierć Władysława Odonica.

Przejęcie władzę w dzielnicy poznańsko-gnieźnieńskiej.

-Świętopełk gdański zajmuje kasztelanię nakielską.

1240

-(21 VII) Wiec w Mącznikach.

1241

-Rozpoczęcie akcji rewindykacyjnej w sprawie ziem zagarniętych przez Henryka Brodatego i Henryka Pobożnego.

Przemysł (z bratem Bolesławem) zajmuje południową część Wielkopolski.

1242

-Zdobycie Międzyrzecza i Zbąszynia.

1242-1243

-Udzielenie militarnego wsparcia wojskom krzyżackim i kujawskim w walkach ze Świętopełkiem gdańskim.

Koalicjanci zdobywają Sartowice (3/4 XII 1242), Wyszogród (XII 1242) i Nakło (I 1243).

przed 1243

-Lokacja Gniezna na prawie magdeburskim.

1243

-(22 III) Traktat handlowy z Zakonem Krzyżackim (zawarty w Gnieźnie).

Zagwarantowanie swobody przejazdu kupcom krzyżackim przez terytorium Wielkopolski.

-(25 V) Porażka wojsk Konrada Mazowieckiego (wspomaganych przez oddziały opolskie Mieszka i wielkopolskie Przemysła) w bitwie ze stronnikami Bolesława Wstydliwego pod Suchodołem.

1244

-Zdobycie Santoka.
-Bunt możnych wielkopolskich przeciwko nadmiernemu uprzywilejowaniu biskupstwa poznańskiego.

Biskup Boguchwał II rezygnuje z niektórych przywilejów.

-Małżeństwo z Elżbietą, córką Henryka Pobożnego.
-Przemysł odbija Kalisz z rąk Władysława opolskiego.

1245

-Zakończenie buntu możnych.

Przemysł potwierdza immunitet biskupstwa poznańskiego i przywraca wszystkie przywileje Kościoła.

-(24 IV) Przemysł pasuje na rycerza brata Bolesława w katedrze poznańskiej.

1246

-(7 IV) Zjazd w Pobiedziskach.

Przemysł nadaje biskupstwu poznańskiemu pełny immunitet sądowy.

-Wyprawa Bolesława Rogatki na Wielkopolskę.

Utrata Santoka, Międzyrzecza i Zbąszynia.

1247

-Przemysł odzyskuje Santok, Międzyrzecz i Zbąszyń.
-Odparcie najazdu brandenburskiego na Santok.
-Odstąpienie ziemi kaliskiej i Przemętu Bolesławowi.

1248

-Uwięzienie przywódców stronnictwa prośląskiego (pochodzących głównie z rodu Nałęczów).

1249

-Podział Wielkopolski.

Odstąpienie dzielnicy gnieźnieńskiej Bolesławowi.
Przemysł przejmuje dzielnicę kaliską.

-Nieudana próba odkupienia ziemi rudzkiej od przez Kazimierza Konradowica od Władysława opolskiego (za cenę 500 grzywien srebra).

Odbicie Rudy przez Przemysła.

-(lato) Przemysł i Bolesław udzielają pomocy zbrojnej Konradowi w walce z Bolesławem Rogatką.

(24 VIII) Wiec książęcy w Zdunach.
Konrad zdobywa Bytom nad Odrą.
Pojmanie i uwięzienie Bolesława Rogatki.

1250

-(19 V) Pojmanie i uwięzienie Bolesława.

Przemysł przejmuje władzę w ziemi gnieźnieńskiej.

-Wiec książęcy w Szymanowicach.

1251

-(wiosna/lato) Odparcie najazdu brandenburskiego na Zbąszyń.
-Lokacja Kostrzyna na prawie magdeburskim.

1252

-Nadanie przywileju immunitetowego biskupstwu poznańskiemu.
-(V) Udział w wyprawie Konrada na księstwo wrocławskie.
-(V) Utrata Drezdenka na rzecz Barnima, księcia szczecińskiego.
-(VI) Odzyskanie Drezdenka.
-(2 VIII) Przemysł pasuje Konrada na rycerza w katedrze poznańskiej.

1253

-(20 IV) Uwolnienie brata Bolesława.

Tymczasowe przekazanie Kalisza Bolesławowi.

-(23 IV) Lokacja Poznania na prawie magdeburskim.
-Przywilej lokacyjny dla Śremu.
-(7-20 V) Wiec w Pogorzelicy (k. Giecza).

(20 V) Ostateczny podział Wielkopolski.
- Przemysł obejmuje władzę w księstwie poznańskim.

1254

-(II/III) Wyprawa na księstwo wrocławskie (spowodowana niewykupieniem z niewoli przez Henryka III - za kwotę 500 grzywien - kasztelana ryczyńskiego Mroczka z Pogorzeli).

Wojska wielkopolskie plądrują Oleśnicę.
(15 III) Legat papieski Opizon nakłada ekskomunikę na Przemysła (za najazd na Śląsk, podczas jego pobytu tamże).

-(31 III) Zdjęcie ekskomuniki z Przemysła I.
-(8 V) Uroczystości w Krakowie ku czci Św. Stanisława, połączone ze zjazdem książąt piastowskich.
-(IX) Ponowna wyprawa na księstwo wrocławskie (przy wsparciu Konrada i Bolesława Pobożnego).

Splądrowanie okolic Wrocławia, Trzebnicy, Cerekwicy i Leśnicy.

1255

-(29 IX) Mściwój, syn Świętopełka pomorskiego zdobywa Nakło.

Przemysł, Bolesław, Kazimierz i Siemowit (wraz z posiłkami przysłanymi przez Bolesława Wstydliwego) ruszają na odsiecz Nakła.
- Zbudowanie twierdzy naprzeciw grodu w Nakle.

1256

-(zima/wiosna) Interwencja Henryka III, Bolesława Rogatki, Władysława i Konrada w kurii papieskiej przeciwko książętom wielkopolskim.

(23 III) Papież Aleksander IV bierze w opiekę książąt śląskich oraz nakazuje biskupom ołomunieckiemu i lubuskiemu rozpatrzenie ich skargi.
(I 1257) Zatwierdzenie przez papieża Aleksandra IV (poprzez wydanie odpisu bulli Grzegorza IX z 26 VI 1235) układu granicznego śląsko-wielkopolskiego z 22 IX 1234 roku, w którym Władysław Odonic zrzekł się ziemi kaliskiej, rudzkiej, Śremu i Santoka na rzecz Henryka Brodatego.

-(wiosna) Wyprawa przeciwko Pomorzanom.

Spalenie grodu w Raciążu.
(21 V) Pomorzanie zwyciężają pod Nakłem.

-(25 VII) Przemysł zawiera układ pokojowy ze Świętopełkiem pomorskim.

Odzyskanie Nakła (za cenę 500 grzywien groszy).

1257

-(4 VI) Śmierć Przemysła I w Poznaniu.

ciekawostka

Zgodnie z informacjami przedstawionymi przez Godysława Baszkę w Roczniku kapituły poznańskiej, książę Przemysł był miłośnikiem śpiewu, nosił pod ubraniem włosiennicę, nocą siedząc ze świecą trzymał psałterz i czytał niektóre psalmy i modlitwy, które umiał lub mógł mieć pod ręką; a czynił to często i chętnie, unikał rozmów przy stole, zachowywał umiarkowanie w jedzeniu i piciu. W każdym Wielki Czwartek, gdziekolwiek był, kazał skrycie przyprowadzać nocą ubogich i umywał ich nogi, wycierając je ręcznikiem i całując; a ciała napojem pokrzepiał, dając im także kilka kawałków płótna na koszule.

ważniejsze fundacje

1244	klasztor Dominikanów w Poznaniu (współfundacja wraz z bratem Bolesławem i matką Jadwigą)
ok. 1249	klasztor Cysterek w Owińskach (współfundacja wraz z bratem Bolesławem)
ok. 1249	zamek w Poznaniu (gotycki)

przyczyna śmierci

NIEZNANA (prawdopodobnie choroba).

miejsce pochówku

KATEDRA W POZNANIU.