genealogia, heraldyka:

"wspinający się lew" - herb Przemysła II do 1289 roku

rodzice → drzewo genealogiczne:

Przemysł I
Elżbieta, córka Henryka II Pobożnego

życie:

14 X 1257 (Poznań) - 8 II 1296 (Rogoźno)

panowanie:

KRAKÓW: 1290 - 1291
1295 ( 26 VI 1295) - 1296

małżeństwa:

OO 1273 - 1283: Ludgarda, córka Henryka I Pielgrzyma, księcia Meklemburgii
OO 1285 - przed 1293: Ryksa, córka Waldemara, króla Szwecji
OO 1293 - 1296: Małgorzata, córka Albrechta III, margrabiego brandenburskiego

potomstwo → drzewo genealogiczne:

Ryksa Elżbieta (1 IX 1288 - 19 X 1335)

charakterystyka:

Był mężem, którego polski naród przez wszystkie następne pokolenia i wieki powinien sławić i wynosić w największych pochwałach jako tego, który ten naród wyniszczony i bezsilny podniósł i uczynił panem sąsiednich krajów.
Kronika Jana Długosza

sfragistyka:

(pieczęć ojca Przemysła I) +SIGILLVM PREMISLONIS DEI GRA DVCIS POLONIE	+S PREMIZLONIS DEI GRA DVCIS POLONIE	+SIGILLVM PREMISLONIS SECVNDI DEI GRA DVCIS POLONIE
+SIGILLVM PREMISLONIS SECVNDI DEI GRA DVCIS POLONIE ET CRA	+S' PREMISLII DEI GRACIA REGIS POLONIE DOMINI POMERANIE	+REDDIDIT IPSE POTENS VICTRICIA SIGNA POLONIS
II PREMIZL

1272

-Konflikt z Bolesławem Pobożnym.

Przemysł zostaje uwięziony w Gnieźnie.
Ucieczka Przemysła z niewoli.
Pojednanie z Bolesławem Pobożnym.

-(27 V) Przemysł wyprawia się przeciwko Brandenburgii.

Odzyskanie Drezdenka i Strzelców.

1273

-(lato) Konflikt z Bolesławem Pobożnym.

Przemysł potajemnie opuszcza dwór gnieźnieński i obejmuje samodzielne rządy w Poznaniu (dzięki pomocy wójta gnieźnieńskiego Piotra Winiarczyka).
Zawarcie sojuszu z Henrykiem IV.
- Bolesław uznaje panowanie Przemysła w Poznaniu w zamian za rezygnację z przymierza z Henrykiem IV.

-(VII) Małżeństwo (zawarte w Szczecinie) z Ludgardą, córką Henryka I Pielgrzyma, księcia Meklemburgii.

Początek sojuszu wielkopolsko-zachodniopomorskiego przeciwko Brandenburgii.

-(X-XI) Prawdopodobny udział (w orszaku stryja Bolesława) w wyprawie przeciwko Władysławowi opolskiemu.

Bolesław książę Krakowa i Sandomierza, Bolesław książę Polski, Konrad książę Mazowsza, Leszek książę Sieradza, wkroczywszy na ziemie Władysława księcia Opola zniszczyli ją i zupełnie łupiąc i podkładając ogień aż do Opola i do Koźla, i aż po Odrę, i wielu ludzi wytracili tamże. - Rocznik Traski

1274

-Najazd brandenburski na Wielkopolskę.

Brandenburczycy palą Poznań.

1277

-(18 II) Henryk IV zostaje porwany przez Bolesława Rogatkę i uwięziony na zamku we Wleniu.

Odwetowa wyprawa Henryka Głogowskiego, Konrada II, Przemka i Przemysła na rzecz porwanego.
- (24 IV) Zwycięstwo wojsk legnickich (dowodzonych przez Henryka Brzuchatego) pod Stolcem.
  - Przemysł zostaje pojmany przez Bolesława Rogatkę.

-(VII) Zjazd pokojowy we Wrocławiu.

(22 VII) Bolesław Rogatka uwalnia Henryka IV i Przemysła.

1278

-(6 I) Zjazd w Pobiedziskach z Bolesławem Pobożnym.
-(24 VIII) Zjazd w Lądzie.

(Dzięki mediacji Przemysła) Leszek Czarny restytuuje brata Siemomysła w Inowrocławiu i Bydgoszczy.
- Siemomysł zobowiązuje się do odstąpienia od popierania rycerzy niemieckich i Zakonu Krzyżackiego.

1279

-(13/14 IV) Śmierć Bolesława Pobożnego.

Przemysł obejmuje księstwo kalisko-gnieźnieńskie.

1280

-Lokacja Rogoźna na prawie magdeburskim.

1281

-(II) Zjazd książąt w Baryczy.

(9 II) Uwięzienie Przemysła przez Henryka IV.
Przekazanie kasztelanii rudzkiej Henrykowi IV.
- Przemysł zostaje uwolniony.

-Negocjacje z Mściwojem II gdańskim w Lubiniu.

1282

-(15 II) Umowa w Kępnie z Mściwojem II.

Przemysł zapewnienia sobie sukcesję Pomorza Gdańskiego po śmierci Mściwoja II.

-(6 VI) Przemysł zezwala na powstanie pierwszego szpitala w Kaliszu.
-(11 VI) Odnowienie lokacji Kalisza na prawie średzkim.

1283

-(XII) Śmierć Ludgardy.

1283-1284

-Walki z Henrykiem IV.

Odzyskanie ziemi rudzkiej.

1284

-(19 II) Zjazd w Sieradzu z Leszkiem Czarnym.
-(1 VIII) Przemysł zatwierdza wszystkie przywileje Kościoła gnieźnieńskiego i zezwala arcybiskupowi na bicie własnej monety.
-(13 IX) Wiec wielkopolsko-pomorski w Nakle.

Szlachta pomorska składa przysięgę wierności Przemysłowi.

-(28 IX/13 X) Spisek rodu Zarembów przeciwko Przemysłowi.

Spiskowcy wydają Kalisz i Rudę w ręce Henryka IV.
Nieudana próba odbicia Kalisza przez Przemysła (wskutek zdrady swych rycerzy).

-Pertraktacje pokojowe z Henrykiem IV.

Henryk IV zwraca Kalisz Przemysłowi, w zamian za grody w Ołoboku i Rudzie.

1285

-(2 II) Wiec książęcy w Poznaniu.
-(15 VIII) Zjazd z Władysławem Łokietkiem i Siemomysłem Inowrocławskim w Sulejowie.
-(11 X) Małżeństwo z Ryksą, córką Waldemara, króla Szwecji (zawarte per procuram).

1287

-Przemysł nadaje przywilej immunitetowy biskupstwu lubuskiemu.
-(14 VI) Wielkopolanie odbijają gród w Ołoboku z rąk Henryka IV.
-(23 XI) Zjazd z Mściwojem II i Bogusławem IV pomorskim w Słupsku.

Zawarcie antybrandenburskiego przymierza.

ok. 1288

-Odzyskanie przez Przemysła kasztelanii rudzkiej.

1288

-(16 VII) Zjazd z Leszkiem Czarnym w Krakowie.
-(26 VIII) Uczestnictwo w ślubie Mściwoja II z Sulisławą w Słupsku.

1290

-Henryk IV zapisuje (na wypadek śmierci) ziemię krakowską Przemysłowi.
-(23 VI) Śmierć Henryka IV Probusa.

Przemysł zajmuje Kraków.

-Potwierdzenie lokacji Wieliczki na prawie magdeburskim.
-(IX) Przemysł opuszcza Wawel i wywozi insygnia koronacyjne.
-(X) Zjazd międzydzielnicowy w Gnieźnie (połączony w synodem polskiej prowincji kościelnej).

(23 X) Spotkanie z Mściwojem II.

-(jesień) Zapisanie Henrykowi Głogowskiemu całej Wielkopolski, na wypadek bezpotomnej śmierci.

Przekazanie Wschowy Henrykowi Głogowskiemu.

1291

-(I) Przemysł wycofuje się z walki o Małopolskę.

(10 IV) Opanowanie Krakowa przez Wacława II.

-(1/18 VIII) Zjazd z Mściwojem II i Bogusławem IV pomorskim w Nakle.

Potwierdzenie ustaleń zjazdu słupskiego z 1287 roku.

przed 1293

-Śmierć Ryksy.

1293

-(7-12 I) Zjazd w Kaliszu.

Antyczeski sojusz z Władysławem Łokietkiem, Kazimierzem II łęczyckim i arcybiskupem Jakubem Świnką.

-(wiosna) Małżeństwo z Małgorzatą, córką Albrechta III, margrabiego brandenburskiego.

1294

-(wiosna) Zjazd z Mściwojem II (w Wielkopolsce).
-Rozpoczęcie starań w Rzymie o koronę królewską (?).
-(15 VI) Spotkanie z Mściwojem II w Słupsku.
-(25 XII) Śmierć Mściwoja II.

Przemysł przyłącza Pomorze Gdańskie.

1295

-(26 VI) Koronacja Przemysła II w katedrze gnieźnieńskiej.
-(25-28 XII) Spotkanie z Władysławem Łokietkiem w Gnieźnie.

1296

-(8 II) Śmierć Przemysła II w Rogoźnie.

ciekawostka

Jan Długosz w swej kronice oskarżył Przemysła o to, iż z jego polecenia zamordowano Ludgardę. Powodem miała być jej bezpłodność. Nie można wykluczyć takiej możliwości, jednak małżeństwo z Ludgardą było Przemysłowi potrzebne - umacniało jego związek z Pomorzem Zachodnim i Meklemburgią przeciwko Brandenburgii. Zabójstwo żony byłoby więc niewskazane zarówno z moralnego jak i politycznego punktu widzenia.

ważniejsze fundacje

1279	klasztor Dominikanów we Wronkach
przed 1282	szpital Św. Ducha w Kaliszu
25 I 1296	klasztor Dominikanek w Poznaniu

przyczyna śmierci

'Zabójstwo Przemysława II w Rogoźnie' Wojciecha Gersona (fragment)
ZASZTYLETOWANY przez Pomorzanina Jakuba Kaszubę (Przemysł miał zostać porwany do Brandenburgii, ale skromne straże królewskie wdały się w walkę z napastnikami. W walce tej ciężko raniono Przemysła, po czym uprowadzono go. Z powodu rozległej rany i upływu krwi, nie mógł utrzymać się w siodle i opóźniał ucieczkę. Napastnicy dobili go i porzucili ciało we wsi Sierniki).

miejsce pochówku

KATEDRA W POZNANIU (w kaplicy Św. Stanisława Męczennika).