Władysław Salzburski (Henrykowic)
genealogia:
| rodzice ⇒ drzewo genealogiczne | |
|---|---|
| Henryk II Pobożny | Anna, córka Przemysła Ottokara I, króla czeskiego |
| życie | |
| 10 XI 1235/1237 - 27 IV 1270 (Salzburg) | |
| panowanie | |
| 1248-1266: Wrocław (współrządy) 1266-1270: Wrocław (część księstwa) 1266-1270: Wrocław (część księstwa, regencja) | |
| godności kościelne | |
| /1256-1265: prepozyt kolegiaty w Wyszehradzie 1256-1265: kanonik bamberski, kapelan papieski 1262-1265: scholastyk wrocławski 1257/1258: biskup bamberski (nie zatwierdzony przez papieża) 1265: biskup pasawski (nie objęte) 1265-1270: ♝arcybiskup salzburski1268-1270: administrator biskupstwa wrocławskiego | |
kalendarium:
1241
-(9 IV) Śmierć Henryka II Pobożnego.- Władysław zostaje wysłany na studia do Padwy i przeznaczony do stanu duchownego.
1248
-(lato) Objęcie rządów w dzielnicy wrocławskiej, wspólnie z bratem Henrykiem.1250
-Zjazd w Nysie z braćmi Bolesławem, Henrykiem III i biskupem praskim Brunonem z Ołomuńca.1251
-Władysław zostaje klerykiem.1253
-(26 II) Zjazd we Wrocławiu.- Synowie Henryka Pobożnego decydują o utrzymaniu neutralności w wojnie czesko-węgierskiej.
przed 1256
-Władysław obejmuje stanowisko prepozyta kolegiaty w Wyszehradzie (oraz związany z tym urząd kanclerza Królestwa Czeskiego), dzięki popaciu króla Czech, Przemysła Ottokara II.1256
-(zima/wiosna) Interwencja Henryka, Bolesława, Konrada i Władysława w kurii papieskiej przeciwko książętom wielkopolskim.- (23 III) Papież Aleksander IV bierze w opiekę książąt śląskich oraz nakazuje biskupom ołomunieckiemu i lubuskiemu rozpatrzenie ich skargi.
- (I 1257) Zatwierdzenie przez papieża Aleksandra IV (poprzez wydanie odpisu bulli Grzegorza IX z 26 VI 1235) układu granicznego śląsko-wielkopolskiego z 22 IX 1234 roku, w którym Władysław Odonic zrzekł się ziemi kaliskiej, rudzkiej, Śremu i Santoka na rzecz Henryka Brodatego.
1257/1258
-(IX 1257/XII 1258) Elekcja Władysława na biskupa w Bambergu.- Papież Aleksander IV nie potwierdza nominacji kapituły bamberskiej.
1260
-(22 VII) Zjazd synów Henryka Pobożnego w Głogowie.1262
-Władysław zostaje scholastykiem wrocławskim.1265
-(25 IV) Kapituła pasawska wybiera Władysława na biskupa.- Władysław odrzuca nominację.
- (zima) Najazd Henryka, księcia bawarskiego na ziemie arcybiskupstwa salzburskiego, spowodowany niechęcią do Władysława jako stronnika czeskiego.
- Władysław wysyła skargę na książąt bawarskich do kurii rzymskiej.
1266
-(25 VIII/16 IX) Podział księstwa wrocławskiego z bratem Henrykiem.★
Rządził księstem wrocławskim, którego [drugą - przyp. wł.] połowę otrzymał po śmierci brata swego Henryka III. - Kronika wielkopolska-(3 XII) Śmierć Henryka III.- Władysław przejmuje władzę w części księstwa wrocławskiego po zmarłym bracie, w imieniu małoletniego bratanka Henryka IV.
- Wysłanie Henryka na dwór czeski w Pradze.
1267
-(11 VI) Władysław otrzymuje święcenia kapłańskie.- (12 VI) Konsekracja Władysława na arcybiskupa salzburskiego.
★
Byli tu: znamienity król Czechów Ottokar, książę Śląska Władysław, biskup Salzburga i jego bracia książęta śląscy, wnukowie świętej i wielu książąt opolskich, poszczególni ze swoim rycerstwem według godności swego stanu i dostojeństwa świeckiego [...] - Legenda o Świętej Jadwidze Śląskiej-(26 VIII) Udział w uroczystościach kanonizacyjnych Św. Jadwigi w Trzebnicy.1268
-(30 V) Śmierć Tomasza I, biskupa wrocławskiego.- Władysław zostaje administratorem biskupstwa wrocławskiego (z prawem korzystania z dochodów biskupich) z nadania papieża Klemensa IV.
1270
-(27 IV) Śmierć Władysława Henrykowica w Salzburgu.
Władysław Salzburski - podobizna
z Rękopisu hornigowskiego
sfragistyka:
 +S WLODIZLAI DI GRA ECCE SALZEBVRGEN EŁTI |  +S WLODIZLAI DI GRA ECCE SALZEBVRGEN ARCHIEPI APŁICE SEDIS LEGATI |
 +S VLODIZLAI DVCIS SLEZIE |  SECRETVM WLODISLAI DVCIS SLEZIE |
 +S WLADISLAI PPTIWISSEGRADEN ET CANCELLARII |
ciekawostka:
Władysław studiował na słynnym uniwersytecie w Padwie. W tamtym czasie, pewien ubogi Padewczyk podsunął mu swoją piękną córkę, w nadziei, iż zamożny książę hojnie wynagrodzi ją jako swoją nałożnicę. Władysław zlitował się nad jej losem, a choć się brzydził haniebnym postępkiem wspomógł ubogiego ojca i nie tykając dziewczyny, dał jej nawet posag. Za ten postępek wśród wszystkich scholarów Padwy cieszył się niezwykłym uznaniem.
ważniejsze fundacje:
| 26 II 1253 | szpital Św. Elżbiety we Wrocławiu (współfundacja wraz z braćmi i matką Anną) |
|---|---|
| przed 1267 | kaplica (gotycka) w klasztorze cysterek w Trzebnicy |
przyczyna śmierci:
| 27 IV 1270 | prawdopodobnie otrucie (Kronika wielkopolska podaje następującą informację: swoi Ślązacy niegodziwie, jak powiadają, utruli go; Jan Długosz twierdzi, iż książę zmarł wyczerpany długotrwałą chorobą: podejrzewano bowiem niektórych rycerzy wrocławskich, że podali mu truciznę w jedzeniu) |
|---|
pochówek:
| 1270 | katedra w Salzburgu (Austria) |
|---|
źródła:
- Jana Długosza kanonika krakowskiego Dziejów polskich ksiąg dwanaście, oprac. i tłum.: Karol Mecherzyński, t. I-V, Kraków 1867-1870
- Kronika Wielkopolska, oprac.: Brygida Kürbis, tłum.: Kazimierz Abgarowicz, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1965
literatura:
- Kazimierz Jasiński, Rodowód Piastów śląskich, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2007
- Andrzej Jureczko, Henryk III Biały: książę wrocławski (1247-1266), Wydawnictwo Avalon, Kraków 2007
- Tomasz Sadowski, Poczet książąt Wrocławia, Wydawnictwo Rzeka, Wrocław 1999
- Marcin Spórna, Piotr Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003
- Stanisław Szczur, Krzysztof Ożóg, Piastowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999
ilustracje:
- Antonius Hornig, [Legende der hl. Hedwig], 1451
- Paul Pfotenhauer, Die Schlesischen Siegel von 1250 bis 1300, Josef Max & Komp., Breslau (Wrocław) 1879