Siemowit I Mazowiecki
Ojciec Konrad darząc większą miłością Siemowita, [jeszcze] za życia kazał mu zająć stolicę w Płocku i księstwo mazowieckie.
Kronika Jana Długosza
Kronika Jana Długosza
genealogia:
| rodzice ⇒ drzewo genealogiczne | |
|---|---|
| Konrad I Mazowiecki | Agafia, córka Światosława Igorewica, księcia nowogrodzko-siewierskiego i przemyskiego |
| życie | |
| ok.1215 - 23 VI 1262 (Jazdów) | |
| małżeństwa | |
| |
| potomstwo ⇒ drzewo genealogiczne | |
| |
| panowanie | |
| 1247-1248/49: Czersk 1248/49-1262: Mazowsze | |
kalendarium:
1239
-(9 VII) Zjazd w Przedborzu z Grzymisławą i Bolesławem.1241
★
1241. [...] Książę Konrad zajmuje Kraków. - Rocznik kapituły krakowskiej---
[Konrad] zebrawszy więc w miarę swoich możliwości jak najsilniejsze wojsko z rycerzy Mazowsza i Kujaw oraz z przysłanych mu przez księcia Pomorza Świętopełka rycerzy pomorskich i posiłków pruskich i litewskich, przybył i zajął obydwie dzielnice, a mianowicie: krakowską i sandomierską oraz wszystkie ich zamki i warownie, a wszyscy dobrowolnie poddawali się jego władzy i rządom, gdyż byli przekonani, że ich książę Bolesław Wstydliwy już nie wróci. - Kronika Jana Długosza-(9 IV) Śmierć Henryka Pobożnego.
- (10 VII) Konrad (przy wsparciu synów) zajmuje Kraków.
★
Książę Mazowsza Konrad [...] dobrawszy sobie trzech synów: Bolesława, Kazimierza i Siemowita i biskupa płockiego Andrzeja oraz wszystkich innych doradców i znaczniejszych panów ze swoich księstw, odbywa z tego powodu osobiste spotkanie z księciem Pomorza Świętopełkiem, prosząc go o pomoc przeciw Bolesławowi Łysemu i rycerstwu wrocławskiemu i krakowskiemu. - Kronika Jana Długosza-(18 IX) Udział w zjeździe Konrada ze Świętopełkiem gdańskim w miejscowości Pomuzow.1247
★
[...] Kazimierz po pogrzebie ojca znienacka zajął Łęczycę, Spicymierz i Rozprzę, podczas gdy jego brat Siemowit i matka ich bawili przy ojcowskich obrzędach żałobnych. - Kronika wielkopolska-(30/31 VIII) Śmierć Konrada Mazowieckiego.- Kazimierz zagarnia ziemię łęczycko-sieradzką.
- Przejęcie władzy w lewobrzeżnej części ziemi czerskiej (z Czerskiem).
1248/1249
★
Potem i syn jego [Konrada - przyp. wł.] umarł, Bolesław Mazowiecki, kniaź, i przekazał władzę nad Mazowszem bratu swojemu Siemowitowi, słuchając [rady] kniazia Daniela, była bowiem jego bratanica za nim [Bolesławem], córka Aleksandra [księcia bełskiego], imieniem Anastazja, która wyszła potem [powtórnie] za bojarzyna węgierskiego imieniem Dymitr. Tegoż roku Siemowit objął stolec mazowiecki. - Latopis halicko-wołyński---
Za ojcem, księciem mazowieckim Konradem, idzie jego syn Bolesław i schodzi z tego świata. - Kronika Jana Długosza-(25 II 1248/7 IV 1249) Śmierć brata Bolesława.
- Kazimierz zagarnia ziemię dobrzyńską.
- Siemowit włącza ziemię płocką i liwską do swojego księstwa i obejmuje władzę na całym Mazowszem.
ok. 1248
-Ślub z Perejesławą, córką Daniela, księcia halickiego.1248-1249
-Nieudana wyprawa przeciwko Jaćwięgom.1254
-(8 V) Uroczystości w Krakowie ku czci Św. Stanisława, połączone ze zjazdem książąt piastowskich.-(24 XI) Układ Siemowita i Daniela halickiego z Krzyżakami w Raciążu w sprawie współpracy w podboju Jaćwięgów.
- Zakon Krzyżacki uzyskuje prawo do 2/3 ziem zdobytych na Jaćwięgach.
★
[Kazimierz] pojmał rodzonego brata swego Siemowita, księcia Mazowsza, oraz żonę jego i zatrzymał ich w niewoli. - Kronika wielkopolska-(XII) Siemowit z żoną zostają uwięzieni przez Kazimierza.1254-1255
-Wyprawy przeciwko Jaćwięgom.1255
★
[...] książę Kujaw Kazimierz wypuścił na wolność brata swego Siemowita, księcia Mazowsza, i pojednał się z nim po bratersku. - Kronika wielkopolska-(IV) Uwolnienie Siemowita (dzięki zabiegom Bolesława i legata papieskiego Opizona).★
[Mściwój] zajął skutkiem zdrady pewnego kusznika gród Nakło należący do księcia Przemysła. Przemysł zaś zebrawszy wojsko swoje i swego brata Bolesława [Pobożnego], wespół z Kazimierzem, księciem Kujaw, zewsząd obwałował wspomniany gród. Bolesław Wstydliwy, książę Krakowa, przysłał mu na pomoc tysiąc, a Siemowit Konradowic, książę Mazowsza, ośmiuset zbrojnych.- Kronika wielkopolska-(29 IX) Mściwój, syn Świętopełka pomorskiego zdobywa Nakło (władztwo Przemysła).- Przemysł i Kazimierz (wraz z posiłkami przysłanymi przez Bolesława Pobożnego, Bolesława Wstydliwego i Siemowita) ruszają na odsiecz Nakła.
1256
-(wiosna) Wyprawa przeciwko Pomorzanom.- Spalenie grodu w Raciążu.
- (21 V) Pomorzanie zwyciężają pod Nakłem.
1257
-(4 VIII) Układ Kazimierza i Siemowita z Krzyżakami we Włocławku.- Rezygnacja z pretensji do krzyżackich zdobyczy terytorialnych w Prusach.
1258
-Litewski najazd na Mazowsze.- Litwini (przejściowo) zajmują gród Ornymę pod Płockiem.
1259
★
[...] Bolesław [książę] Wielkopolski, Bolesław Wstydliwy [książę] krakowski i sandomierski i Siemowit [książę] Mazowsza, nadto Roman, syn Daniela króla Rusi, który przybył na pomoc wspomnianemu księciu Siemowitowi przeciw księciu Kazimierzowi, przyrodniemu [rodzonemu - przyp. wł.] bratu jego, zszedłszy się na ziemi łęczyckiej doszczętnie ją złupili i ogniem zniszczyli. - Kronika wielkopolska-(29 IX-6 X) Wyprawa Bolesława Pobożnego, Bolesława Wstydliwego, Siemowita oraz Romana halickiego na ziemię łęczycką.1260
-(15 VI) Układ sojuszniczy z Zakonem Krzyżackim w Troszynie.- Krzyżacy obiecują przekazać Siemowitowi 1/6 ziem zdobytych na Jaćwięgach w zamian na pomoc militarną.
- (13 VII) Porażka wojsk zakonnych (i mazowieckich ?) nad jeziorem Durbe.
- Porozumienie pokojowe z Kazimierzem (dzięki mediacji Bolesława).
1261
★
[...] wielka liczba chrześcijańskich Niemców, Polaków i innych wiernych ludów zebrawszy się razem wkroczyła na ziemie Litwinów i innych pogan pragnąc zawojować je i zniszczyć. - Kronika wielkopolska-Porażki wojsk zakonnych (i wspierających je oddziałów mazowieckich?) w starciach z Litwinami w Sambii (21 I) i pod Pokarvis (22 I).1262
★
[Mendog, król litewski] zebrawszy ze swoich Prusów, Litwinów i innych pogańskich ludów wielką gromadę wojowników w liczbie około trzydziestu tysięcy wkroczył na ziemię mazowiecką. Tam najpierw miasto Płock, a potem inne miasta i wsie całej ziemi płockiej w okrutny sposób mieczem i ogniem zupełnie spustoszył łupiąc i rabując. [...][...] Mazowszanie w pewnej posiadłości Długosiodło walczyli w starciu z Prusami [raczej Litwinami - przyp. wł.]. A Prusowie odniósłszy zwycięstwo radośnie wrócili do swego kraju. - Kronika wielkopolska
---
1262. Książę Siemowit Mazowiecki zabity i spalony przez Litwinów w Jazdowie, a syn jego Konrad wzięty do niewoli. - Rocznik Traski-(wiosna-lato) Odwetowa litewska wyprawa na Mazowsze.
- Płock zostaje spalony przez Litwinów.
- (23 VI) Śmierć Siemowita I Mazowieckiego w Jazdowie.
- (5 VIII) Rycerstwo mazowieckie ponosi klęskę pod Długosiodłem w bitwie z połączonymi siłami Jaćwięgów, Litwinów i Rusinów.
Siemowit I Mazowiecki - podobizna
z tzw. pateny płockiej
heraldyka:
sfragistyka:
Ø 50 mm  +S SEMOVITI DVCIS MAZOVIE 7 CHYRNEN | Ø ok. 50 mm  +S SEMOVITI DVCIS MAZOVIE 7 CIRNSC |
Ø 60 mm  +S SEMOVITI DEI GRA DVCIS MAZOVIE ET CIRNENSIS |
ciekawostka:
W 1258 oskarżono przed papieżem Aleksandrem IV Zakon Krzyżacki o uciskanie Prusów. Wówczas to książę Siemowit wysłał list do Stolicy Apostolskiej, w których bronił Zakon przed "bezpodstawnymi pomówieniami". Siemowit był zmuszony do takiego posunięcia, gdyż jego księstwo było w ciągłym zagrożeniu ze strony Jaćwięgów i Litwinów.
ważniejsze fundacje:
| 1255 | klasztor dominikanów w Warce |
|---|
przyczyna śmierci:
| 23 VI 1262 | zabójstwo dokonane przez ruskiego banitę Ostafija Konstantynowicza albo Szwarna, szwagra księcia (Kronika wielkopolska informuje, iż po nagłym rusko-litewskim najeździe na Jazdów, Siemowit wraz z synem Konradem zostali pojmani. Napastnicy pojmawszy ich obeszli się z nimi haniebnie. Szwarno zaś, syn siostry Daniela, króla Rusi, własnoręcznie uciął głowę wspomnianemu księciu Siemowitowi, w takich okolicznościach pojmanemu) |
|---|
pochówek:
| 1262 | brak (zgodnie z informacją podaną przez Rocznik Traski, zwłoki księcia zostały spalone) |
|---|
źródła:
- August Bielowski, Monumenta Poloniae Historica, Lwów, Kraków 1864-1893, [tłum. wł.]
- Jana Długosza kanonika krakowskiego Dziejów polskich ksiąg dwanaście, oprac. i tłum.: Karol Mecherzyński, t. I-V, Kraków 1867-1870
- Kronika Wielkopolska, oprac.: Brygida Kürbis, tłum.: Kazimierz Abgarowicz, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1965
literatura:
- Oswald Balzer, Genealogia Piastów, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2005
- Mikołaj Gładysz, Zapomniani krzyżowcy: Polska wobec ruchu krucjatowego w XII-XIII wieku, Wydawnictwo DiG, Warszawa 2002
- Kazimierz Jasiński, Rodowód Piastów mazowieckich, Wydawnictwo Historyczne, Poznań - Wrocław 1998
- Andrzej Jureczko, Testament Krzywoustego, Krajowa Agencja Wydawnicza, Kraków 1988
- Stefan Krzysztof Kuczyński, Pieczęcie książąt mazowieckich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 1978
- Marcin Spórna, Piotr Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003
- Stanisław Szczur, Krzysztof Ożóg, Piastowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999
- Paweł Żmudzki, Studium podzielonego Królestwa - Książę Leszek Czarny, Wydawnictwo Neriton, Warszawa 2000
ilustracje:
- Franciszek Piekosiński, Pieczęcie polskie wieków średnich: doba piastowska, Kraków 1899
- Alexander Przezdziecki, Edward Rastawiecki, Wzory sztuki średniowiecznej i z epoki Odrodzenia po koniec wieku XVIII, Zakład Chromolitograficzny M. Fajansa - Drukarnia Józefa Unger, Warszawa 1853-1855
- Friedrich August Vossberg, Siegel des Mittelalters von Polen, Lithauen, Schlesien, Pommern und Preussen, Berlin 1854