Siemowit IV Młodszy (płocki)
genealogia:
| rodzice ⇒ drzewo genealogiczne | |
|---|---|
| Siemowit III Starszy | Eufemia, córka Mikołaja II, księcia opawskiego |
| życie | |
| ok.1353/1356 - I 1426 (Gostynin) | |
| małżeństwa (konkubinaty) | |
| |
| potomstwo (naturalne) ⇒ drzewo genealogiczne | |
| |
| panowanie | |
| 1373/74-1379: Czersk, Rawa 1379: Rawa 1379-1382, 1402-1407, 1411-1426: Gostynin, Płock, Płońsk, Rawa, Sochaczew, Wizna, Zawkrze 1382-1384, 1399-1402: Gostynin, Płock, Płońsk, Rawa, Sochaczew, Zawkrze 1383-1398: Kujawy 1388-1426: Bełz (lenno) 1384-1399: Gostynin, Płock, Rawa, Sochaczew 1407-1411: Gostynin, Płock, Płońsk, Rawa, Sochaczew, Wizna | |
kalendarium:
1373/74
-Objęcie ziemi czerskiej i rawskiej z nadania ojca.1379
-(25 II) Siemowit III dzieli księstwo mazowieckie.- Siemowit otrzymuje ziemię rawską.
- Objęcie ziemi płockiej, gostynińskiej, sochaczewskiej, wiskiej i Płońska.
1381
-(16 VI) Śmierć Siemowita III.- Siemowit obejmuje samodzielne rządy w swojej dzielnicy.
1382
★
Ziemowit książę mazowiecki i płocki, skoro mu tylko doniesiono o śmierci Jana arcybiskupa gnieźnieńskiego, powoławszy rycerstwo i lud wiejski do broni, bynajmniej nie zaczepiony, w drugie święto Wielkiejnocy obiegł zamek arcybiskupi Łowicz, dzierżony wówczas przez Dzierżka kasztelana gnieźnieńskiego, i dobra kościoła gnieźnieńskiego szarpać i prześladować począł. - Kronika Jana Długosza-(5 IV) Śmierć arcybiskupa gnieźnieńskiego Janusza Suchywilka.- (8 IV) Siemowit rozpoczyna oblężenie Łowicza (i obiecuje jego zakończenie po wyborze nowego arcybiskupa i przekazaniu zamku w zarząd członkowi kapituły).
- (16 IV) Kapituła wybiera nowego arcybiskupa-elekta (Dobrogosta) i przekazuje zarząd nad zamkiem łowickim Bogusławowi, scholastykowi łęczyckiemu.
- Wycofanie się Siemowita spod Łowicza.
- Zdobycie i splądrowanie Podlasia (Drohiczyna, Mielnika) i okolic Brześcia Litewskiego.
1383
-(16-28 III) Zjazd w Sieradzu.- Arcybiskup Bodzęta podejmuje nieudaną (wobec sprzeciwu możnych małopolskich oraz Władysława Opolczyka) próbę osadzenia na tronie polskim Siemowita i oddania mu za żonę Jadwigi.
- (10 V) Wycofanie się Siemowita, wobec wrogiej postawy Małopolan.
- Jadwiga (wraz z matką Elżbietą) nie przybywa do Polski z powodu powodzi (oraz zagrożenia ze strony Siemowita).
★
Tegoż Roku Pańskiego 1385 [1383] w dzień Św. Jana Chrzciciela książę śląski Konrad spalił Poniec i po nieprzyjacielsku go zniszczył. - Spominki gnieźnieńskie-Wojna z panami małopolskimi (przy wsparciu Konrada II oleśnickiego).- Wojska mazowieckie niszczą Książ.
- (22 V-VI) Zajęcie Kujaw.
- (16 VI) Siemowit zwołuje zjazd szlachecki w Sieradzu.
- Arcybiskup Bodzęta i część szlachty obwołują (w kościele dominikanów) Siemowita królem polskim.
- (19 VI-VI) Nieudane oblężenie Kalisza.
- (24 VI) Wojska mazowiecko-oleśnickie zdobywają i palą warownię w Poniecu.
- (26 VII) Zawarcie (w Krakowie) układu rozejmowego (do 29 IX).
- (14 VIII) Siemowit nakazuje Bartoszowi z Odolanowa zakończenie oblężenia Kalisza, prowadzonego pomimo zawarcia układu rozejmowego.
- Niszczycielski najazd Małopolan i Węgrów na Mazowsze i Kujawy.
- (25 IX-6 X) Oblężenie Brześcia Kujawskiego.
- (6 X) Zawarcie układu rozejmowego (do 10 IV).
- Siemowit rezygnuje z walki o koronę polską.
1384
-Siemowit otrzymuje od Krzyżaków pożyczkę pod zastaw ziemi płońskiej i zawkrzańskiej.-(XII) Złożenie (w Wilnie) hołdu lennego Jogaile.
- Siemowit uzyskuje w lenno Bełz, Lubaczów, Busk i Horodło.
1385
-(12 XII) Układ pokojowy z Jadwigą.- Siemowit zobowiązuje się do zwrotu wszystkich okupowanych przez siebie ziem Królestwa, w zamian za 10000 kop groszy praskich.
1386-1387
-(jesień 1386-wiosna 1387) Udział w wyprawie chrystianizacyjnej Władysława Jagiełły na Litwie.1387
-(zima) Małżeństwo z Aleksandrą, córką Olgierda, wielkiego księcia litewskiego, siostrą Władysława Jagiełły.1388
-Objęcie lenna w postaci ziemi bełskiej z nadania Władysława Jagiełły.1389
-(26 XII 1388/28 I 1389) Jan Kropidło, bratanek Władysława Opolczyka zostaje nominowany arcybiskupem gnieźnieńskim przez papieża Urbana VI.- (14 V) Objęcie biskupstwa kujawskiego przez Henryka VIII, księcia legnickiego.
- Interwencja zbrojna Siemowita (z ramienia Władysława Jagiełły) w dobrach raciąskich biskupstwa kujawskiego.
- Siemowit zostaje ekskomunikowany, a Kujawy brzeskie obłożone interdyktem.
1390
-(18 III) Papież nominuje biskupem płockim (dzięki staraniom Siemowita i Janusza) Henryka, przyrodniego brata książąt mazowieckich.(17 V) Ugoda z biskupem kujawskim, Henrykiem.
- Zdjęcie klątwy z Siemowita i Kujaw brzeskich.
1398
-(V) Ostateczne wykupienie Włocławka i Kujaw brzeskich przez Królestwo Polskie.1399
-(15 I) Wykupienie Płońska i Zawkrza z rąk krzyżackich.1401
-(30 XII) Siemowit zastawia (w Błoniach) ziemię wiską Januszowi (za sumę 4545 kop groszy praskich).1402
-(29 I) Zjazd z wielkim mistrzem krzyżackim w Toruniu.- Siemowit wykupuje ziemię wiską z rąk krzyżackich.
- Duchowieństwo i mieszkańcy miast i wsi kościelnych zostają wyjęci spod jurysdykcji książęcej.
1407
-Uzyskanie od Krzyżaków pożyczki pod zastaw Zawkrza.1409-1411
-Siemowit wspiera Władysława Jagiełłę w wojnie z Zakonem Krzyżackim.- (6 X 1409) Udział wojsk mazowieckich w odbiciu Bydgoszczy z rąk krzyżackich.
- (1410) Wysłanie oddziału zbrojnego pod dowództwem syna Siemowita.
- (15 VII 1410) Bitwa pod Grunwaldem.
- (1 II 1411) Układ pokojowy z Krzyżakami w Toruniu.
- Objęcie ziemi zawkrzańskiej (bez potrzeby spłaty długu).
1411
-Siemowit najeżdża dobra łowickie arcybiskupstwa gnieźnieńskiego.1412
-(15 III) Udział w pokojowym zjeździe polsko-węgierskim w Lubowli na Spiszu.1414
-(29 VI) Wybucha wojna Polski z Zakonem Krzyżackim (tzw. wojna głodowa).- Oblężenie Brodnicy (przy udziale wojsk mazowieckich).
- (7 X) Rozejm w Brodnicy.
1419
-(VII) Antykrzyżacki sojusz z królem państw skandynawskich Erykiem i książętami pomorskimi.1423
-(30 III) Udział (u boku Władysława Jagiełły) w zjeździe z Zygmuntem Luksemburskim w Kieżmarku.1424
-(27 XI) Zatwierdzenie przywilejów biskupstwa płockiego.1425
-(VII) Zjazd w Łęczycy z Władysławem Jagiełłą i Januszem.- Kanclerz Siemowita, Stanisław Pawłowski neguje zależność lenną Mazowsza od Korony.
- Wybucha konflikt z Władysławem Jagiełłą.
- (14 XI) Hołd lenny Siemowita V i Kazimierza II.
1426
-(I) Śmierć Siemowita IV Młodszego w Gostyninie.
Chrzest Litwy. R.P. 1387
Jana Matejki (fragment)
heraldyka:
sfragistyka:
Ø 21 mm  +S DVCIS CIRNENSIS | Ø ok. 78 mm  ...VITI DEI GRA DVCIS... |
Ø 22 mm  S SEMOVITI DVCIS PLOCENSIS | Ø 78 mm  S +SEMOVITI DEI GRACIA DVCIS MAZOVIE DOMINI ...IS ET VISNENSIS |
Ø 16 mm  +S SEMOVITI ... |
ciekawostka:
W roku 1435, na sejmie w Preszburgu, Jadwiga, córka Siemowita, wdowa po magnacie węgierskim Janie z Gary, została oskarżona o cudzołóstwo (miała zdradzać męża z jego krewnym), o otrucie męża, a także o zmuszanie swej córki Katarzyny do nierządu z pewnym Niemcem.
Prawdziwość tych zarzutów potwierdzili liczni świadkowie wywodzący się z węgierskiej elity magnackiej. W związku z powyższym, cesarz Zygmunt Luksemburski w dniu 15 marca 1435 roku wydał wyrok karny: Jadwiga została skazana na konfiskatę majątku i dożywotnie uwięzienie w jednym z zamków Władysława z Gary, bratanka otrutego męża. Już do końca życia pozostała w więzieniu...
ważniejsze fundacje:
| zamek w Gostyninie (możliwa fundacja Siemowita III) |
| zamek w Rawie (możliwa fundacja Siemowita III) |
przyczyna śmierci:
| I 1426 | prawdopodobnie czynniki naturalne (na co wskazuje podeszły wiek księcia; kilka lat wcześniej całkowicie utracił wzrok) |
|---|
pochówek:
| 1426 | katedra w Płocku (ciało Siemowita na rozkaz księżnej Aleksandry złożono do grobu w drogocennej pościeli, a zmarły miał na sobie cenne szaty, pas rycerski, srebrny łańcuch, złociste ostrogi; biskup płocki Stanisław Pawłowski uznał to jednak za relikt pogańskich zabobonów: gdy więc po skończonym pogrzebie wszyscy odeszli, kazał z grobu wyjąć złoto, srebro, szaty, nakrycia i inne ozdoby i rozdał je na chwałę Bogu i ludzkie użytki) |
|---|---|
| zdjęcie katedry w Płocku | |
źródła:
- August Bielowski, Monumenta Poloniae Historica, Lwów, Kraków 1864-1893, [tłum. wł.]
- Jana Długosza kanonika krakowskiego Dziejów polskich ksiąg dwanaście, oprac. i tłum.: Karol Mecherzyński, t. I-V, Kraków 1867-1870
literatura:
- Oswald Balzer, Genealogia Piastów, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2005
- Kazimierz Jasiński, Rodowód Piastów mazowieckich, Wydawnictwo Historyczne, Poznań - Wrocław 1998
- Marcin Spórna, Piotr Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003
- Stanisław Szczur, Krzysztof Ożóg, Piastowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999
- Jan Tęgowski, Władcy śląscy w polityce małżeńskiej króla Władysława Jagiełły (1386-1412), [w:] red. Antoni Barciak, Piastowie śląscy w kulturze i europejskich dziejach, Instytut Górnośląski, Katowice 2007
- Małgorzata Wilska, Książę Janusz Starszy, Zamek Królewski w Warszawie, Warszawa 1986
ilustracje:
- Stefan Krzysztof Kuczyński, Pieczęcie książąt mazowieckich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 1978
- Kazimierz Stronczyński, Pomniki książęce Piastów, lenników dawnej Polski w pieczęciach, budowlach, grobowcach i innych starożytnościach zebrane i objaśnione, Piotrków 1888
- Friedrich August Vossberg, Siegel des Mittelalters von Polen, Lithauen, Schlesien, Pommern und Preussen, Berlin 1854
- Fotografie miejsc historycznych, http://foto.poczet.com