Konrad II 'der Groe Hirre' (oleśnicki, Siwy)
genealogia:
| rodzice ⇒ drzewo genealogiczne | |
|---|---|
| Konrad I oleśnicki | Eufemia, córka Władysława bytomskiego |
| życie | |
| 25 III 1338/1340 - 10/11 VI 1403 (Trzebnica) | |
| małżeństwa | |
| |
| potomstwo ⇒ drzewo genealogiczne | |
| |
| panowanie | |
| 1366-1370: 1/2 Bytomia, Koźle, Oleśnica 1370-1397: 1/2 Bytomia, część Gliwic, Koźle, Oleśnica 1397-1403: 1/2 Bytomia, część Gliwic, 1/2 Góry, Koźle, Oleśnica, 1/2 Ścinawy 1374-ok.1375: Retz (książę zastawny) | |
kalendarium:
1352/1354
-(1352/23 II 1354) Małżeństwo z Agnieszką, córką Kazimierza I cieszyńskiego.1366
-(22 lub 27 XII) Śmierć Konrada I oleśnickiego.- Konrad II przejmuje władzę w księstwie oleśnicko-kozielskim (wraz z połową Bytomia).
1367
-(23 II) Konrad składa (w Pradze) hołd lenny cesarzowi Karolowi IV Luksemburskiemu.1366-1369
Spór z Przemysłem Noszakiem o podział księstwa bytomskiego.- (26 I 1369) Ostateczny podział (w drodze losowania; dzięki mediacji Jana Scholastyka).
- Konrad obejmuje północną część miasta i północno-zachodnią część księstwa.
1368
-Włączenie Prusic do księstwa oleśnicko-kozielskiego.1369
-Konrad uzyskuje poparcie kilkudziesięciu rycerzy z pogranicza śląsko-wielkopolskiego dla swojej kandydatury na tron polski po śmierci Kazimierza Wielkiego.1370
-(26 III) Zawarcie układu (w Ziębicach) z Bolkiem III ziębickim.- Konrad nabywa (za kwotę 1500 grzywien) południową część Gliwic (z cytadelą) od księżnej Eufemii, żony Bolka III i córki Bolesława - ostatniego księcia kozielsko-bytomskiego.
- (24 V) Bolko III ziębicki i Eufemia oficjalnie zrzekają się (przed Karolem IV Luksemburskim) praw do Gliwic na rzecz Konrada.
- Konrad nie podejmuje żadnych kroków w celu objęcia tronu polskiego (zapewne w związku z energicznymi działaniami Ludwika Andegaweńskiego i jego stronników).
1371
-(6 II/27 IV) Śmierć Agnieszki.1372
-(27 III) Zawarcie przymierza z Władysławem Opolczykiem.1373
-Spór graniczny z Przemysławem Noszakiem (zażegnany dzięki mediacji Ludwika I Brzeskiego).1374-ok. 1375
-(24 VI 1374) Bertold IV, hrabia Retz przekazuje swoje ziemie Konradowi (pod zastaw 3000 grzywien groszy miary polskiej).1377
★
[...] najjaśniejszy król Ludwik ze swymi Węgrami obległ zamek Bełz, krakowianie zaś, sandomierzanie i sieradzanie ze swej strony obiegli zamek Chełm, po zdobyciu którego podążyli do króla pana do Bełza. Pomimo, że Bełz był zamkiem mocno obwarowanym i trudnym do zdobycia, załoga jego straciła nadzieję utrzymania się, i książę bełzki Jerzy, za pośrednictwem księcia litewskiego Kiejstuta z Trok, zdał się na łaskę króla pana i zamek Bełz jemu odstąpił, od króla zaś, z łaski jego i szczodrobliwości, otrzymał inny zamek Lubaczów i sto grzywien dochodu z żup (solnych) w Bochni. - Kronika Janka z Czarnkowa-(VII-IX) Konrad (wraz z Władysławem Opolczykiem i Bolesławem III, księciem strzeleckim) bierze udział w polsko-węgierskiej wyprawie przeciwko Litwie.- Odbicie Chełma, Horodła, Grabowca, Sewołoża i Bełzu (26 VII/9 IX) z rąk litewskich.
1378
-Spór z Janem III, opatem klasztoru cysterskiego w Lubiążu.- Konrad najeżdża na dobra klasztorne.
- Księstwo oleśnicko-kozielskie zostaje obłożone interdyktem przez legata papieskiego, kardynała Piotra.
1379
-(27 XII) Odkupienie Kątów (Wrocławskich) od Bolka III ziębickiego, za kwotę 4000 grzywien.1383
-(20 I/II) Wezwanie Konrada do Kalisza przez kasztelana gnieźnieńskiego, Dzierżka z Iwna (którego brat Domarat, starosta wielkopolski broni miasta przed wojskami Wincentego z Kępy, wojewody poznańskiego).- Konrad wkracza zbrojnie (z oddziałem 300 kopijników) do Wielkopolski.
- Nieudana próba opanowania Kalisza (Domarat nie wpuszcza wojsk oleśnickich do zamku i zostają one następnie odparte przez Wincentego z Kępy).
★
Tegoż Roku Pańskiego 1385 [1383 - przyp. wł.] w dzień Św. Jana Chrzciciela książę śląski Konrad spalił Poniec i po nieprzyjacielsku go zniszczył. - Spominki gnieźnieńskie---
W tym samym czasie książę Konrad z niewielką ilością ludzi przybył pod Poniec, który to zamek Tomisław Wyszota, przełożony jego, oczywiście na mocy zawartej potajemnie umowy, oddał mu niezwłocznie bez żadnego oporu. Za to też Tomisław i brat jego byli przez starostę wielkopolskiego uwięzieni. - Kronika Janka z Czarnkowa-Udzielenie militarnego wsparcia Siemowitowi IV w jego wyprawie na Wielkopolskę.
- (19 VI-VI) Nieudane oblężenie Kalisza.
- (24 VI) Zdobycie i spalenie warowni w Poniecu.
1385
-(4 IV) Nabycie (w zastaw) miast i zamków Hulczyn, Głubczyce i Zuckmantel (Zlaté Hory) od książąt opawskich Przemka i Mikołaja III, za kwotę 2500 grzywien.1386-1387
-(jesień 1386-wiosna 1387) Udział w wyprawie chrystianizacyjnej Władysława Jagiełły na Litwie.1387
-Misja dyplomatyczna w Malborku.- Konrad, w imieniu Władysława Jagiełły, negocjuje z Konradem III Zöllner, wielkim mistrzem krzyżackim, kwestię całkowitego zaprzestania krzyżackich najazdów na Litwę.
1390-1391
-Konflikt Władysława Jagiełły z Konradem i Henrykiem VII Średnim Rumpoldem, księciem głogowskim.- (jesień 1390) Bartosz z Odolanowa, wojewoda poznański najeżdża księstwo oleśnickie.
- (1391) Konrad i Henryk VII głogowski podejmują (nieudaną) próbę zajęcia Wschowy.
- (7 VIII 1391) Układ rozejmowy (zawarty w Miliczu).
- (18 X 1391) Przedłużenie rozejmu (do 2 VI 1392) układem w Olsztynie pod Częstochową.
1397
-(14 III) Śmierć Henryka VIII Młodszego Wróbla, księcia głogowsko-żagańskiego.- Przejęcie połowy Ścinawy i połowy Góry.
- Układ w sprawie zwalczania rozbójnictwa na pograniczu.
1402
-(17 VII) Zjazd książąt śląskich we Wrocławiu.- Konrad (wraz z synem Konradem) zobowiązuje się do wystawiania 10 rycerzy i 10 pachołków mających na celu zwalczanie rozbojów.
1403
-(10/11 VI) Śmierć Konrada II der Groe Hirre w Trzebnicy.
Konrad II oleśnicki - podobizna
z pieczęci pieszej
heraldyka:
sfragistyka:
 +S CONRADI DEI GRACIA ...LESIE ET HEREDIS GLOGOVIE DOMINI OLSNICZENSIS ET KOSLENSIS | Ø 33 mm  S DVCIS CONRADI OLSNICIEN SECVNDI |
 +S' DVCIS CONRADI SECVNDI |  |
ciekawostka:
Książę Konrad posiadał niezwykle zagadkowy niemiecki przydomek - der Groe Hirre. Nie można ustalić jego dokładnego znaczenia. Część historyków tłumaczy ten przydomek jako der grosse Herr (Wielki Pan, Wielki), natomiast inne źródła uznają, iż prawidłowy zapis brzmi der graue Herr (Siwy Pan, Siwy). Możliwa również forma der Grauhaarige (Siwowłosy). Sam Konrad nie używał przydomka i nazywał się w dokumentach secundus (drugi).
ważniejsze fundacje:
| 1376 | kaplica Św. Krzyża i NMP w kościele Św. Jerzego w Oleśnicy (współfundacja wraz z matką Eufemią) |
|---|---|
| 1380 | kościół i klasztor (Bożego Ciała) benedyktynów słowiańskich w Oleśnicy |
przyczyna śmierci:
| 10/11 VI 1403 | nieznana |
|---|
pochówek:
| 1403 | kościół cysterek w Trzebnicy (obecnie jako bazylika Św. Jadwigi i Św. Bartłomieja) |
|---|---|
| zdjęcie kościoła w Trzebnicy | |
źródła:
- August Bielowski, Monumenta Poloniae Historica, Lwów, Kraków 1864-1893, [tłum. wł.]
- Kronika Jana z Czarnkowa, oprac.: Marek D. Kowalski, tłum.: Józef Żerbiłło, TAiWPN Universitas, Kraków 1996
- Anna Pawlaczyk, Jacek Wiesiołowski, Roczniki wielkopolskie, w: Nasi Piastowie, "Kronika Miasta Poznania", nr 2, Poznań 1995
literatura:
- Wilhelm Haeusler, Geschichte des Furstenthums Oels bis zum Aussterben der Piastischen Herzoglinie, Josef Max und Co., Breslau (Wrocław) 1883
- Jerzy Krzysztof Horwat, Księstwo bytomskie i jego podziały do końca XV wieku, Muzeum w Gliwicach, Gliwice 1993
- Kazimierz Jasiński, Rodowód Piastów śląskich, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2007
- Małgorzata Kaganiec, Ze studiów nad heraldyką Piastów śląskich - Piastowie oleśniccy, [w:] "Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka" 1981, nr 2
- Idzi Panic, Książę Cieszyński Przemysław Noszak (•ok. 1332/36 - †1410) Biografia polityczna, PTH Oddział w Cieszynie, Cieszyn 1996
- Andrzej Pudło, Kazimierz M. Pudło, http://www.oborniki-slaskie.pl/historia_opracowanie/wybrane_zdarzenia.htm, [22.01.2011]
- Jerzy Sperka, Wojny Władysława Jagiełły z księciem opolskim Władysławem (1391-1396), PTH O/Cieszyn, Cieszyn 2003
- Marcin Spórna, Piotr Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003
- Stanisław Szczur, Krzysztof Ożóg, Piastowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999
- Rościsław Żerelik, Konrad II oleśnicki panem zastawnym Retzu. Szczegół z działalności politycznej książąt oleśnickich w trzeciej ćwierci XIV wieku w świetle najstarszego kopiarza oleśnickiego, [w:] red. Antoni Barciak, Piastowie śląscy w kulturze i europejskich dziejach, Instytut Górnośląski, Katowice 2007
ilustracje:
- Sylwjusz Mikucki, Heraldyka Piastów śląskich do schyłku XIV wieku, Polska Akademia Umiejętności, Kraków 1935