Wacław I legnicki

genealogia:

kalendarium:

1329

1336-1337

1338

przed 1341

1342

• Początek współrządów Wacława i Ludwika.

1345

• Wacław obejmuje, w drodze losowania, północno-zachodnią część księstwa (z Chojnowem, Lubinem i Złotoryją).

1346

Po zniesieniu więc poprzedniej ugody, w nadziei, że z śmiercią Wacława niedługo obie dzielnice dostaną się Ludwikowi, nowy zrobiono układ, na tych warunkach: "aby książę Wacław objął księstwo legnickie, a Ludwik chojnowskie; po zejściu zaś Wacława, chociażby nawet potomstwo po sobie zostawił, aby Ludwik obydwa księstwa w dożywociu posiadał, i aby synowie Wacława za jego życia nie mieli prawa posiadania żadnej części: po śmierci dopiero Ludwika nowy między synami Wacława i Ludwika miał nastąpić podział". Z potwierdzeniem na piśmie i zaprzysiężeniem takiej ugody, książę Ludwik zszedł niemal do ubóstwa. Nie mając żadnego do pomieszkania zamku, przymuszony był za stolicę swego państwa obrad wioskę Buchwalth, a dom swój książęcy z czterechset grzywien stanowiących cały jego roczny dochód utrzymywać. - Kronika Jana Długosza

• Ludwik przekazuje bratu swoją część księstwa legnickiego w zamian za zagwarantowanie sobie niepodzielnego panowania po jego śmierci (działając w błędnym przekonaniu, że Wacław wkrótce umrze bezpotomnie).
• Przejęcie przez Ludwika przydziału rezydencji w Buczynce i rocznej renty w wysokości 400 grzywien srebra.

1347-1348

1348

1348/1349

1352

[Bolesław] począł usilnie starać się i przez synów swoich Wacława i Ludwika dopraszać, aby od kar kościelnych mógł być uwolnionym. Ci spowodowani prośbą ojcowską, przyrzekli wszelkich ku temu dołożyć usiłowań: a gdy młodszy syn Ludwik nie odstępował ojca dogorywającego na łożu śmiertelnem, starszy Wacław czynił starania u Przecława biskupa i kapituły Wrocławskiej, zobowiązując się uroczyście w swoim i brata Ludwika imieniu do zwrócenia ojcowskich zaborów, aby ojca swego Bolesława księcia brzeskiego uwolniono od kar, jakie nań w sprawach przez różne osoby wytoczonych szczegółowo zostały wymierzone. Wystani więc niebawem Jan dziekan i Piotr z Gustyny kanonicy wrocławscy spiesznie do Brzegu przybywają, i na mocy udzielonego sobie upoważnienia, Bolesława księcia uwalniają od klątwy i zdejmują interdykt. - Kronika Jana Długosza

• Dzielnica brzesko-oławska zostaje objęta w dożywocie przez księżną-wdowę Katarzynę Šubić.

1353

• Wybuch walk w księstwie legnickim.

1357

1358

Po śmierci Katarzyny księżnej, wdowy pozostałej po ich [Wacława i Ludwika - przyp. wł.] ojcu Bolesławie, gdy się między sobą podzielili księstwem brzeskim, Wacław książę legnicki, chcąc bratu swemu Ludwikowi ciągle szkodzić, część swoją księstwa brzeskiego Bolesławowi księciu świdnickiemu odsprzedał. Ten w ów czas księcia Ludwika nowymi trapić począł napaściami i wojnami, czego właśnie książę Wacław sobie życzył, aby Ludwik drugą dzielnicę księstwa brzeskiego sprawiać był przymuszony. - Kronika Jana Długosza

• Wacław i Ludwik przejmują dzielnicę brzesko-oławską.

• Ponowny wybuch walk między braćmi.

1359

• Zobowiązanie Wacława do wypłaty Ludwikowi odszkodowania (w wysokości 2500 grzywien) za sprzedaż połowy Brzegu i Oławy Bolkowi Małemu, przekazania Chojnowa, oraz wypłaty 2000 grzywien na wykup Byczyny i Kluczborka, w zamian za rezygnację Ludwika do następstwa na tronie legnickim.

1362/1363

1364

[...] Wacław książę legnicki długami i niedostatkiem ściśniony umarł i w kościele kolegiackim legnickim, który był sam założył i uposażył, pochowany został. Ludwik zaś książę brzeski, brat jego rodzony, wziąwszy synów Wacława w opiekę, do której zgodnie był obrany i uproszony, tak starannie, mądrze i sumiennie zarządzał ich księstwem, że w krótkim czasie znaczne bardzo przez brata Wacława zaciągnięte długi pospłacał, a księstwo legnickie przywiódł do tak kwitnącego stanu, że wielkie przynosiło dochody i korzyści. - Kronika Jana Długosza

• Rządy regencyjne w księstwie legnickim, w imieniu małoletnich synów Wacława, obejmuje Ludwik.

1365

Wacław I legnicki -
podobizna z nagrobka

heraldyka:

sfragistyka:

+ WENCESLAI DEI GRACIA DVCIS SLEZE ET DOMINI LEGNICENSIS	WEN DVX SLIE PRIM'
+ WENCESLAUS PRIMVS DEI GRACIA DUX SLEZIE ET DOMINVS LEGNICZENSIS	+ WENCESLAI DVCIS SLEZIE DOMINI LEGNICENSIS

ciekawostka:

Przez kilka lat swego panowania (po roku 1352) książę Wacław wybijał - dla podniesienia swego prestiżu - złotą monetę, wzorowaną na florenie. Wysokogatunkowy kruszec pochodził z kopalni na terenie księstwa legnickiego (Mikołajowice, Złotoryja). Na awersie monety przedstawiono gotycką lilię i napis WENCESLAVS DVX P(rimus), a na rewersie widnieje postać Św. Jana Chrzciciela, patrona biskupstwa wrocławskiego. Emisja złotych monet trwała do lat 60. XIV wieku, kiedy to wyczerpały się całkowicie okoliczne złoża złota.

ważniejsze fundacje:

przyczyna śmierci:

NIEZNANA.

miejsce pochówku:

KOŚCIÓŁ ŚŚ. PIOTRA I PAWŁA W LEGNICY (obecnie jako katedra; w zdobionym grobowcu z piaskowca pochowany wraz z żoną; początkowo pochowany w kolegiacie Bożego Grobu w Legnicy, a po jej rozebraniu w latach 1531-37, szczątki księcia przeniesiono do kościoła Św. Jana w Legnicy; w kościele Śś. Piotra i Pawła od połowy XIX w.).

literatura:

• Jarosław M. Gruzla, Udział książąt śląskich w rejzach krzyżackich na Litwę w XIV wieku
• Kazimierz Jasiński, Rodowód Piastów śląskich, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2007
• Stanisław Szczur, Krzysztof Ożóg, Piastowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999
• Zygmunt Boras, Książęta piastowscy Śląska, Wydawnictwo Śląsk, Katowice 1978

ilustracje:

• Kazimierz Stronczyński, Pomniki książęce Piastów, lenników dawnej Polski w pieczęciach, budowlach, grobowcach i innych starożytnościach zebrane i objaśnione, Piotrków 1888
• Sylwjusz Mikucki, Heraldyka Piastów śląskich do schyłku XIV wieku, Polska Akademia Umiejętności, Kraków 1935
• Fotografie miejsc historycznych, http://foto.poczet.com