Wacław III Czeski (Przemyślida)

genealogia:

rodzice → drzewo genealogiczne
Wacław II Czeski	Guta, córka Rudolfa II Habsburga, króla rzymskiego
życie	panowanie
6 X 1289 (Praga) - 4 VIII 1306 (Ołomuniec)	1305 - 1306 CZECHY: 1305 - 1306 WĘGRY: 1301 (27 VIII 1301) - 1305
małżeństwa
OO1305 - 1306: Wiola Elżbieta, córka Mieszka I cieszyńskiego

kalendarium:

1301

Ale Wacław król, zważając że już był starcem sędziwym i zgonu bliskim, wolał wszystkiego odstąpić raczej synowi; zaczem Wacława jedynaka swego, urodzonego z pierwszej żony, Jutty, dwanaście lat mającego, na prośbę posłów węgierskich, którzy w imieniu wszystkich chętnie się na to zgodzili, posłał do Węgier z silnym wojska zastępem. Ten od przychylnych sobie prałatów i baronów węgierskich z wielką radością przyjęty, odprowadzony został do Białogrodu (Alba Regalis) i zwykłym obyczajem przez Jana arcybiskupa Koloceńskiego (Strygońska bowiem stolica na ów czas była opróżnioną) koronowany; po czym niektóre zamki i prowincje objął w posiadanie. - Kronika Jana Długosza

• Część możnowładców węgierskich zaprasza Wacława II do objęcia tronu w Budzie.
  • Wacław II wyprawia się na Węgry i osadza na tronie swojego syna Wacława.
    • (27 VIII) Koronacja Wacława III na króla Węgier (przyjmuje imię Władysław V) w Székesfehérvár.
    • Początek konfliktu z Karolem Robertem Andegaweńskim o tron węgierski.

1303

1304

[Wacław] uniesiony i zapalony gniewem, zebrawszy z królestw i państw swoich liczne wojsko, wkroczył do Węgier, i kazał je żołnierzom swoim łupić i pustoszyć. Najechawszy także miasto Gran (Strigonium), wziął je przemocą i wojsku wydał na łupiestwo. Stąd zwrócił się ku Budzie, i syna będącego raczej w niebezpieczeństwie życia niżeli w nadziei pozyskania tronu, wyrwał z przygody, a nawiedziwszy Węgry wieloma dotkliwymi klęskami, wrócił do Czech, i koronę węgierską ze sobą uwiózł. - Kronika Jana Długosza

• Ustąpienie Przemyślidów z Węgier.

1305

• Powołanie Wacława do objęcia władzy w Czechach i Polsce.
• Utrata ziemi sandomierskiej na rzecz Władysława Łokietka.

• Wacław wzywa Zakon Krzyżacki na pomoc.

1306

Tymczasem zebrawszy tak ze swoich, jak i posiłkowych zaciągów dosyć znaczne wojsko, ruszył król Wacław ku Krakowu. A kiedy dla obliczenia swych sił wojennych zatrzymał się w Ołomuńcu, gdzie do niego wiele przychylnej mu szlachty polskiej ściągnęło, i w domu dziekana ołomunieckiego w południe dla gorąca w jednej tylko koszuli używał wczasu, od pewnego rycerza, który z dawna na to czatował, napadnięty i mnogimi ugodzony ciosy, z morderczej ręki zginął. - Kronika Jana Długosza

• (4 VIII) Śmierć Wacława III Czeskiego w Ołomuńcu.

Wacław III - podobizna
z Kroniki zbrasławskiej

heraldyka:

sfragistyka:

+WENCEZLAVS TERCIVS REX BOEMIAE ET POLONIAE

przyczyna śmierci:

ZASZTYLETOWANY (Jan Długosz podaje 3 wersje):
1. Mordercą miał być rycerz Konrad z Dotensteinu rodem z Turyngii, którego widziano jak z dworca królewskiego i domu dziekana ołomunieckiego wybiegł i niósł w ręku miecz krwią, zbroczony.
2. Twierdzą niektórzy, że Albert król rzymski nasłał na dwór Wacława króla czeskiego trzech rycerzy Szwabów, którzy tego zabójstwa dokonali.
3. Utrzymują także niektórzy, że pomieniony król Wacław zgładzony był przez sprzysiężonych przeciw niemu własnych rycerzy.

miejsce pochówku:

BAZYLIKA ŚW. JAKUBA W ZBRASŁAWIU (od roku 1991; pierwotnie pochowany w katedrze w Ołomuńcu, następnie szczątki przeniesione przez siostrę Elżbietę w 1326 roku do klasztoru cysterskiego w Zbrasławiu).

literatura:

• Marcin Spórna, Piotr Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003
• Przemysław Wiszewski, Henryk III Głogowski, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2002
• Przemysław Wiszewski, Władysław Łokietek i jego czasy, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2002
• Stanisław Rosik, Wacław II i jego czasy, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2002
• Tomasz Jurek, Dziedzic Królestwa Polskiego książę głogowski Henryk (1274-1309), Wydawnictwo Avalon, Kraków 2006