Władysław I opolski (kaliski)

genealogia:

kalendarium:

1229/1230

• Henryk Brodaty wraz z księżną Wiolą obejmują rządy opiekuńcze na Opolszczyźnie.

1233

• (23 XII) Papież poleca Wiolę z synami opiece arcybiskupa Pełki, biskupa wrocławskiego Tomasza i biskupa ołomunieckiego Roberta.

1238

• Księżna Wiola wraz z synami otrzymuje ziemię kaliską i rudzką od Henryka Pobożnego.

Wiola księżna kaliska i rudzka w roku 1238 na wiecu w Bobrownikach; pozwala wspólnie z synem księciem Władysławem, Klemensem kasztelanem krakowskim lokować wsie Łubnica i Konarzew na prawie średzkim [...] - Kodeks Dyplomatyczny Wielkopolski, nr 214

1243

1243/1245

• Obietnica sukcesji Władysława na wypadek bezpotomnej śmierci.

1244

[...] rycerstwo [wielko]polskie zajęło gród Kalisz i ofiarowało swemu księciu Przemysłowi. - Kronika wielkopolska

1244/1246

[...] książę pan Bolesław odbywał na polach pod Wrocławiem uroczysty generalny wiec. Na tym wiecu zasiadał także Władysław, książę Opola [wówczas jeszcze Rud - przyp. wł.] - Księga Henrykowska

1246

Kiedy rozeszła się wieść o jego śmierci [Mieszka], natychmiast zwrócono księciu krakowskiemu Bolesławowi Wstydliwemu zamek w Lelowie, który podlegał Mieczysławowi, i wszystkie wysiłki i knowania księcia mazowieckiego Konrada spełzły na niczym. Dział zaś księcia opolskiego Mieczysława przejął jego rodzony brat Władysław i zaczął panować nad całym księstwem opolskim. - Kronika Jana Długosza

• Gród w Lelowie zostaje przejęty przez Bolesława Wstydliwego.
• Objęcie księstwa opolskiego (bez okręgu cieszyńskiego który pozostał pod zarządem księżnej-wdowy Wioli).

1249

[Władysław] usiłował rzeczony gród [Rudę] zabezpieczyć księciu Kazimierzowi, synowi zmarłego księcia mazowieckiego Konrada, za 500 grzywien srebrnych. Lecz gdy wysłańcy Kazimierza marudzili z odebraniem wspomnianego grodu Rudy, książę wielkopolski Przemysł przepędziwszy wysłanników wspomnianych książąt przyszedł do wspomnianego grodu Rudy i zajął go, ofiarowany mu przez grodzian. - Kronika wielkopolska

• Przemysł niweczy projekt Władysława w sprawie sprzedaży ziemi rudzkiej Kazimierzowi Konradowicowi (za cenę 500 grzywien srebra).

Bruno z Ołomuńca nie dbając na godność kapłańską, z powodu jakichś nieporozumień i zawiści z księciem Raciborza Władysławem, oblega i zdobywa miasto Racibórz i pali zarówno kościoły, jak klasztory i miasto. Podsuwa też pod zamek raciborski machiny oblężnicze, ale odparty stąd, z hańbą się wycofał. Po różnych zaś obustronnych układach pokojowych książę Władysław odkupił miasto Racibórz od biskupa Brunona za trzy tysiące grzywien. - Kronika Jana Długosza

• Bruno zajmuje miasto, lecz zostaje odparty spod zamku.
• Układ pokojowy z Brunonem z Ołomuńca.
  • Władysław odkupuje miasto Racibórz za 3000 grzywien.

1251

[...] książę Wielkopolski Przemysł siostrę swą Eufemię wydał za mąż za księcia opolskiego Władysława, która była z nim spokrewniona w piątym i czwartym stoniu. - Kronika wielkopolska

• Władysław przejmuje władzę w ziemi cieszyńskiej.

1253

[...] książę krakowski Bolesław i opolski Władysław wraz ze swoimi wojskami, a także ruskimi, spustoszyli ogniem i mieczem ziemię opawską, którą przedtem zajął król Czech Przemysł, którego nazywano Ottokarem. - Kronika wielkopolska
---
Bolesław nie poszedł za rzekę, ale stanął na wzgórzu gotowy do boju. Władysław [opolski] poszedł i dotarł do pierwszej bramy [Opawy]. Paląc, poszedł do drugiej bramy. I wyjechali Czesi i kilku z nich zabili, a resztę odpędzili [...] - Latopis halicko-włodzimierski

• Nieudane oblężenie Opawy i Głubczyc.

1254

1255

1256/1260

ok. 1257

1259-1260

Ogromne wojsko tatarskie wkroczywszy z wielką szybkością do Polski po zdobyciu zamku i miasta Sandomierza morduje po barbarzyńsku wiele tysięcy napotkanych tam ludzi, mężczyzn i kobiet. Pozostałych, pędząc jak bydło do Wisły, potopiło, piękne i młode kobiety uprowadziło do niewoli. Pustoszą klasztor w Zawichoście i na Łysej Górze. Aż do Krakowa i Bytomia plądrują, szerząc grabież, mordy i uprowadzanie ludzi do niewoli. - Kronika Jana Długosza

1260

• (12 VII) Udział w zwycięskiej bitwie pod Kressenbrun.

1261

• Władysław bierze udział w koronacji królewskiej Przemysła II Ottokara.
• Regulacja przebiegu granicy między księstwem opolskim a Morawami.

1262

• Władysław podejmuje (nieudaną) próbę nakłonienia Bolesława Wstydliwego i Bolesława Pobożnego do poparcia Czech.

1265

[...] 7 dnia sierpnia, ruszył król [Przemysł II Ottokar] do Bawarii, z wielką ilością zbrojnych Czechów, Morawian, Polaków, Austriaków i Karyntyjczyków. - Kronika Franciszka Praskiego

1267

Byli tu: znamienity król Czechów Ottokar, książę Śląska Władysław, biskup Salzburga i jego bracia książęta śląscy, wnukowie świętej i wielu książąt opolskich, poszczególni ze swoim rycerstwem według godności swego stanu i dostojeństwa świeckiego [...] - Legenda o Świętej Jadwidze Śląskiej

ok. 1270

1272

ok. 1272

1273

[Buntownicy] poddają mu [Władysławowi opolskiemu] ziemię krakowską i sandomierską, prosząc go, aby nie odmówił ich przyjęcia, z wielu [bowiem] względów, z powodu sąsiedztwa i związku ziem i płynących stąd wielu korzyści, przyjmą życzliwiej za księcia i pana raczej jego, aniżeli Leszka Czarnego. Książę opolski Władysław dumny z tej gotowości poddania się przyjmuje ją bez zastanowienia w nadziei łatwego zdobycia władzy nad księstwami krakowskim i sandomierskim z powodu bezdzietności i podeszłego wieku Bolesława Wstydliwego, którego śmierci spodziewano się lada dzień. [...] - Kronika Jana Długosza

[Buntownicy i Opolanie] ruszyli w wielkiej liczbie i niemal ze wszystkimi swoimi siłami i ludźmi (obawiali się bowiem ataku ze strony Bolesława Wstydliwego, ponieważ sprawa była bardzo głośna). Przybyli aż do wsi klasztornej Boguszyna, gdzie w piątek drugiego czerwca dopędziło ich złożone z rycerstwa dworskiego i szlachty wojsko księcia Bolesława Wstydliwego [...] Dochodzi do ostrego starcia między jednymi i drugimi, a bój był tak zawzięty, że niemal nikt nie ustąpił z pola walki. Toteż wielu ludzi z obydwu stron zginęło, wszyscy padali od ciosów w piersi w miejscach, gdzie stali. [...] Zwycięstwo, aczkolwiek nie bez wielkiego przelewu krwi, przypadło rycerzom Bolesława. - Kronika Jana Długosza

• (2 VI) Bolesław zwycięża Władysława i buntowników w bitwie pod Bogucinem (k. Olkusza).
• Zajęcie zachodniej części ziemi krakowskiej (m.in. kasztelanii chrzanowskiej).

Bolesław książę Krakowa i Sandomierza, Bolesław książę Polski, Konrad książę Mazowsza, Leszek książę Sieradza, wkroczywszy na ziemie Władysława księcia Opola zniszczyli ją i zupełnie łupiąc i podkładając ogień aż do Opola i do Koźla, i aż po Odrę, i wielu ludzi wytracili tamże. - Rocznik Traski

1274

• Władysław rezygnuje (?) z pretensji do tronu krakowskiego.
• Zwrot kasztelanii chrzanowskiej Bolesławowi Wstydliwemu w zamian za potwierdzenie panowania w zachodniej części ziemi krakowskiej (między rzekami Skawą i Skawinką).

1275

1277

1277/1279

1280

• Zawarcie sojuszu z Henrykiem IV.

1281/1282

Władysław I opolski - podobizna z epitafium
z kościoła Cystersów w Rudach

heraldyka:

sfragistyka:

... SLAVI DVCIS DE CALI ...	+SIGILLVM DVCIS WLODIZLAI DE OPOL
+SIGILL WLADIZLAI DVCIS DE OPOL	+S WLADISLAI DEI GRA DVCIS OPOLIEN
+S DVCIS WLADIZLAVI	+S WLADISLAI DVC ... ...IEN

ciekawostka:

Jak podaje Wincenty z Kielczy w Żywocie większym Św. Stanisława (Vita maior) Władysław miał dostąpić cudu dzięki wstawiennictwu tego świętego: Gdy książę opolski Władysław udawał się z pośpiechem do księcia krakowskiego Bolesława na umówiony zjazd, w ciągu jednej nocy wyrósł na jego biodrze straszny wrzód, który kazał mu całkiem zwątpić o dokonaniu zamierzonej podróży. Gdy zaś zapadł w sen, usłyszał w widzeniu te słowa: "Wezwij Św. Stanisława, a otrzymasz łaskę upragnionego zdrowia". Uczynił to, a zbudziwszy się poznał, że jest całkiem uwolniony z choroby. Przez długi jednak czas później utrzymywała się na jego ciele blizna, czyli niebolesny ślad wrzodu.

ważniejsze fundacje:

przyczyna śmierci:

NIEZNANA (prawdopodobnie przyczyna naturalna).

miejsce pochówku:

KOŚCIÓŁ DOMINIKANÓW W RACIBORZU (obecnie już nie należy do Dominikanów).

literatura:

• August Bielowski, Monumenta Poloniae Historica, Lwów, Kraków 1864-1893
• Benedykt Zientara, Henryk Brodaty i jego czasy, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1975
• Jerzy Horwat, Księstwo opolskie i jego podziały do 1532 r., Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów 2002
• Jerzy Horwat, Piastowie górnośląscy, Rocznik Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu - Historia - zeszyt nr 8, Bytom 2007
• Marcin Spórna, Piotr Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003
• Stanisław Szczur, Krzysztof Ożóg, Piastowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999
• Tomasz Sadowski, Książęta opolscy i ich państwo, Wydawnictwo Rzeka, Wrocław 2001
• Wojciech Dominiak, Ostatni władca Górnego Śląska - Władysław I, pan na Opolu i Raciborzu (1225-1281), Wydawnictwo i Agencja Informacyjna WAW Grzegorz Wawoczny, Racibórz 2009

ilustracje:

• Alwin Schultz, Die Schlesischen Siegel bis 1250, Josef Max & Komp., Breslau (Wrocław) 1871
• Kazimierz Stronczyński, Pomniki książęce Piastów, lenników dawnej Polski w pieczęciach, budowlach, grobowcach i innych starożytnościach zebrane i objaśnione, Piotrków 1888
• Fotografie miejsc historycznych, http://foto.poczet.com