Bolesław I Chrobry (Wielki)
Był bowiem Bolesław wielki i ciężki, że i na koniu ledwo mógł siedzieć, lecz był roztropny.
Powieść Minionych Lat
| rodzice ⇒ drzewo genealogiczne |
|---|
| Mieszko I | Dobrawa (Dąbrówka), córka Bolesława I Srogiego, księcia czeskiego |
| życie |
|---|
| 966/967 - 17 VI 1025 |
| małżeństwa (konkubinaty) |
|---|
- ⚭ 984 - 985: nieznana z imienia Niemka, córka Rydygara, margrabiego Miśni
- ⚭ 986 - 987/89: nieznana z imienia Węgierka (być może Karolda, córka Gyuli Starszego, księcia siedmiogrodzkiego)
- ⚭ 987/89 - 1013/17: Emnilda, córka Dobromira, księcia słowiańskiego
- ⚭ 1018 - po 1018: Oda, córka Ekkeharda, margrabiego Miśni
- (
♔ 18 lub 23 IV 1025 ?) brak pewności co do dalszych losów Ody po roku 1018 - możliwa śmierć przed rokiem 1025, zatem przed koronacją królewską
- ❤1018 - ?: Przedsława, córka Włodzimierza I Wielkiego, wielkiego księcia kijowskiego
|
| potomstwo ⇒ drzewo genealogiczne |
|---|
- Bezprym (986 - zima/wiosna 1032)
- córka (988 - po 1013)
Regelinda (989/90 - 21 III ok. 1030)
Mieszko (990 - 10/11 V 1034)
córka (991/1001 - po 14 VIII 1018)
Otto (ok.1000 - 1033) - Matylda (1018/25 - po V 1036)
|
| terytorium | poprzednik (pokrewieństwo) | okres panowania | następca (pokrewieństwo) |
|---|
| Polska | Mieszko I (ojciec) | 992 - 1025 (♔ 18 lub 23 IV? 1025) | Mieszko II Lambert (syn) |
|
| Czechy | Bolesław III Rudy (brat stryjeczny) | 1003 - 1004 | Jaromir (brat stryjeczny) |
973
📖
Miszego, książę polański, nastraszony, przysłał syna jako zakładnika. - Roczniki altajskie-(23 III) Zjazd w Kwedlinburgu.
- Bolesław pozostaje na dworze cesarskim jako zakładnik (?).
984
📖
Roku 984 Bolesław Wielki pojął żonę. - Rocznik kamieniecki
---
Poślubił córę margrabiego Rykdaga, którą następnie odprawił. - Kronika Thietmara-Małżeństwo z nieznaną z imienia córką Rydygara, margrabiego Miśni.
985
-Rozwiązanie małżeństwa.
986
📖
Z kolei pojął za żonę Węgierkę, z którą miał syna Bezpryma, lecz i tę również przepędził. - Kronika Thietmara-Małżeństwo z nieznaną z imienia Węgierką, być może Karoldą, córką Gyuli Starszego, księcia siedmiogrodzkiego.
987/989
-Rozwiązanie małżeństwa z Węgierką.
📖
Trzecią była Emnilda, córa czcigodnego księcia Dobromira, która - Chrystusowi wierna - niestateczny umysł swego męża ku dobremu zawsze kierowała i nie ustawała w zabiegach, by przez wielką szczodrobliwość w jałmużnach i umartwienia odpokutować za grzechy ich obojga. - Kronika Thietmara-Małżeństwo z
Emnildą, córką Dobromira, księcia słowiańskiego.
992
📖
Mieszko, sędziwy już wiekiem i gorączką zmożony, przeniósł się z tego miejsca wygnania do wiekuistej ojczyzny, pozostawiając swoje państwo do podziału między kilku książąt. Z lisią chytrością złączył je potem w jedną całość syn jego Bolesław, wypędziwszy macochę i braci oraz oślepiwszy swoich zaufanych Odylena i Przybywoja. - Kronika Thietmara-(25 V) Śmierć
Mieszka I.
- Bolesław przejmuje samodzielną władzę.
- Wygnanie macochy Ody oraz braci przyrodnich: Mieszka i Lamberta (i być może Świętopełka).
- Oślepienie Przybywoja i Odylena, przywódców możnowładczej opozycji.
📖
992. Król Otton, wespół z mocnym zgrupowaniem swoich ludzi, doszedł do Brenny. Takoż, ku wsparciu króla, wespół z ogromną ciżbą ludzką, nadszedł książę Henryk, a także Bolesław, czeski książę. Bolesław, syn Mieszka, pozbawiony - z uwagi na srogą wojnę z Rusami - możliwości wsparcia pana - przejawił wielkie oddanie wyprawiając ze służbą swoich wojów. - Roczniki hildesheimskie-(lato) Wsparcie militarne Ottona III w jego wyprawie przeciwko Stodoranom (Bolesław wysyła posiłki zbrojne, pozostając jednak w kraju, wobec zagrożenia ze strony Rusi).
995
📖
Król Obodrytów ziemie pustoszył, biorąc osiedla i zameczki. W sukurs [królowi Ottonowi] przyszedł Bolesław, syn Mieszka z dużym wojskiem, tudzież Czesi na czele z synem innego Bolesława. - Roczniki hildesheimskie-(lato) Uczestnictwo w wyprawie niemieckiej na Słowian połabskich.
997
📖
[Prusowie] na okup ciało jego podali tym sposobem, aby im tak złota dano, jako ciało zaważy. Bolesław zebrawszy skarbów jako naprędziej mógł, potrzebę na odkupienie ciała posłał tam; a gdy ważono, nic nie zaważyło z Boskiej sprawy. Przywieziono tedy je do Trzemeszna naprzód klasztora, a potem do Gniezna przeniesione, o wielkich cudach przy grobie jego piszą. - Kronika Mistrzów Pruskich Marcina Murinusa-(23 IV) Śmierć biskupa Wojciecha w czasie jego akcji misyjnej w Prusach.
- Bolesław wykupuje z rąk Prusów ciało Wojciecha (za cenę złota o wadze równej wadze szczątków).
- (20 X) Wojciech zostaje pochowany w katedrze gnieźnieńskiej.
999
-(9 IV-XII) Synod rzymski pod przewodnictwem papieża Sylwestra II.
- (XII) Kanonizacja biskupa Wojciecha.
- (XII) Powołanie Arcybiskupstwa Św. Wojciecha w Gnieźnie.
- Radzim Gaudenty (brat Wojciecha) zostaje pierwszym polskim metropolitą.
1000
📖
Przeto [Otton III] z pokorną pobożnością skierował się do Słowiańszczyzny, do [relikwii] świętego Wojciecha, który niedawno został obdarzony koroną [męczeństwa] dla Chrystusa, aby usilnie prosić o jego wstawiennictwo. Tam z największym staraniem przyjął go słowiański książę-wojewoda Bolesław [Chrobry]. Obdarował usłużnie [Ottona III] różnorodnymi trybutami, które zebrał z rozmaitych krain, tych jednak [Otto] tym razem nie przyjął, ponieważ przybył tam nie po to, aby grabić ani brać, lecz aby dawać i modlić się. - Roczniki kwendlinburskie
---
[...] cesarz Otto Rudy przybył do [grobu] Św. Wojciecha dla modlitwy i pojednania, a zarazem w celu poznania sławnego Bolesława, jak o tym można dokładniej wyczytać w księdze o męczeństwie [tego] świętego. Bolesław przyjął go tak zaszczytnie i okazale, jak wypadło przyjąć króla, cesarza rzymskiego i dostojnego gościa. - Kronika Polska Galla Anonima
---
Następnie [cesarz] utworzył zaraz arcybiskupstwo, zgodnie z prawem, jak przypuszczam, lecz bez zgody wymienionego tylko co biskupa, którego diecezja obejmowała cały ten kraj. Arcybiskupstwo to powierzył bratu wspomnianego męczennika Radzimowi i podporządkował mu z wyjątkiem biskupa poznańskiego Ungera następujących biskupów: kołobrzeskiego Reinberna, krakowskiego Poppona i wrocławskiego Jana. - Kronika Thietmara-(8-15 III) Zjazd w Gnieźnie z cesarzem Ottonem III.
- (10 III) Bolesław zostaje zwolniony z obowiązku trybutarnego na rzecz cesarstwa.
- (10 III) Utworzenie metropolii gnieźnieńskiej, obejmującej arcybiskupstwo w Gnieźnie i biskupstwa w Kołobrzegu, Krakowie i Wrocławiu.
- Biskupstwo poznańskie utrzymuje niezależny status (z powodu sprzeciwu biskupa Ungera).
- Bolesław (i jego następcy) uzyskują prawo inwestytury biskupów.
- Nałożenie na ludność dziesięciny.
-(III-V) Bolesław (prawdopodobnie wraz z synem
Bezprymem) towarzyszy cesarzowi w drodze powrotnej do Niemiec.
- Uczestnictwo w obchodach Niedzieli Palmowej w Magdeburgu (24 III), Wielkanocy i synodu kościelnego w Kwedlinburgu (31 III-IV) oraz w Akwizgranie (V).
-(VII)
Bezprym bierze udział w cesarskiej wyprawie do Italii.
1001
📖
Romuald przeto wraz ze wspomnianym Tammusem i z bardzo sławnym mężem Bonifacym, którym jako swoim najszczęśliwszym męczennikiem szczyci się kościół, oraz innymi nawróconymi Teutonami przybył z Tivoli do położonego na górze Cassino klasztoru świętego Benedykta. Tam ciężko zachorował, ale szybko wyzdrowiał dzięki boskiemu miłosierdziu. Miał zaś od syna Bolesława, króla słowiańskiego, którego uczynił mnichem, dość znamienitego konia. Tego mąż święty z gorliwego dążenia do pokory zamienił i jako godny pochwały handlowiec wziął w ramach zyskownej wymiany osła. Z powodu niezmiernej tęsknoty za naszym Odkupicielem , który dosiadał grzbietu oślicy, mąż czcigodny chętniej jeździł na tym właśnie zwierzęciu. Tak więc ze wszystkimi wymienionymi wyżej Romuald wrócił do Pereum, gdzie dawniej mieszkał. - Żywot Św. Romualda Piotra Damianiego-(I/II) Za namową Romualda z Camaldoli,
Bezprym przystępuje do eremitów i udaje się do pustelni w Pereum
k. Rawenny.
📖
Tymczasem, gdy Romuald przebywał w Pereum, król Bolesław poprosił cesarza, by ten przysłał mu duchownych do nawracania jego ludu. Niebawem cesarz przybywa do Romualda i prosi by spośród swoich mnichów wyznaczył nadających się do tej misji. Ów zaś nie chciał im tego polecać na mocy swej godności przełożonego, lecz pozostawił wszystkim prawo wyboru, czy mają zostać, czy odejść. Wobec tak niepokojącego przedsięwzięcia nie miał obrazu woli Bożej i dlatego zostawiał to raczej ocenie braci niż swojej. Zatem wedle pytań i pokornych próśb królewskich znalazło się spośród wszystkich jedynie dwóch, którzy dobrowolnie i chętnie ofiarowali swoje usługi. Jeden z nich miał na imię Jan, a drugi Benedykt. - Żywot Św. Romualda Piotra Damianiego-(III/V) Bolesław wyprawia poselstwo do Ottona III z prośbą o przysłanie misjonarzy (prawdopodobnie mając na celu powrót
Bezpryma do kraju).
1002
📖
1002. Jednak na samym początku roku następnego, to jest 24 stycznia, prawie cały świat zapłakał, kiedy uwolnił się od udręki grzechów i od trudu ulotnego życia [Otto], zabrany z tego świata, niesiony na rękach aniołów, położony został na łonie wielkiego patriarchy Abrahama, aby tam spoczywał. - Roczniki kwendlinburskie-(23/24 I) Śmierć cesarza Ottona III.
📖
[Bolesław] zebrawszy wojsko zajął natychmiast całą marchię Gerona [II] z tej strony Łaby oraz gród Budziszyn wraz z przyległościami, dokąd wysłał naprzód oblężników. Następnie wtargnął do Strzały i próbował potajemnie przekupić pieniędzmi Miśnian. Ci, żądni zawsze zmiany, dowiedziawszy się pewnego dnia, że większa część załogi wyszła po paszę dla koni, wdarli się pod wodzą Guncelina z Kuckenburg przez wschodnią bramę, tam gdzie mieszkali ludzie służebni, zwani po słowiańsku wietnikami. Tu zabiwszy najpierw Becekona, wasala grafa Hermana, ruszyli wszyscy z bronią w ręku do jego domu, obrzucili okna ciężkimi kamieniami i domagali się wśród krzyków, by im wydano na śmierć dowódcę załogi, Ozera [...] Następnie przyzwali przez posłów Bolesława i przyjęli go, otwarłszy na oścież bramy [...] Bolesław, uniesiony tym powodzeniem, zajął i obsadził swoimi załogami cały ów kraj aż po rzekę Elsterę. - Kronika Thietmara
---
Wtedy, 30 kwietnia w Pöhlde, Zygfryd i Udo podstępnie zabili margrabiego Ekkeharda i wielu jego popleczników. - Roczniki kwendlinburskie-(30 IV) Śmierć (skrytobójcza) margrabiego miśnieńskiego Ekkeharda, pretendenta do tronu niemieckiego.
- Zajęcie Milska (z Budziszynem), Łużyc, Miśni oraz grodu Strzała przez Bolesława.
📖
Bolesław tymczasem zabiegał usilnie o nabycie grodu Miśni, choćby za największą sumę pieniędzy, ponieważ jednak nie leżało to w interesie państwa, nie mógł wskórać niczego u króla. [...]
[Henryk ze Schweinfurtu] towarzyszył mu [Bolesławowi] również, kiedy ten po odprawie królewskiej odjeżdżał z bogatymi darami. Wówczas to zauważył nagle nacierający na niego - Bogiem się świadczę, bez wiedzy i zgody króla - tłum zbrojnych ludzi. Kiedy starał się zbadać przyczyny tego tak niesłychanego gwałtu i uśmierzyć go, by większa stąd nie wynikła szkoda, ledwie mu się udało wyprowadzić bezpiecznie towarzysza przez wyważoną bramę zewnętrzną. Spośród wojowników, którzy za nim podążali, niektórzy padli ofiarą rabunku ze strony napierającego tłumu, inni zaś, ciężko poranieni, uniknęli śmierci tylko dzięki pomocy księcia [saskiego] Bernarda. - Kronika Thietmara
---
Okazało się też, że Bolesław, książę Polski, spotkał się z królem [Henrykiem II], prosił o jego łaskę i zobowiązał się do pokoju, lecz ten okazał się nietrwały. Po czym odjechał, bawiąc czas jakiś w grodach, tu czy i ówdzie, roztropnie zarządzając tym, co trzeba było zrobić, zgodnie z wymogami czasu i okoliczności. - Roczniki kwendlinburskie-(24 VII) Zjazd w Merseburgu z nowym królem niemieckim Henrykiem II.
- Bezskuteczne zabiegi polskie o odkupienie Miśni.
- Bolesław otrzymuje Milsko i Łużyce jako lenno.
- Wzburzony tłum atakuje orszak polski.
- Zerwanie stosunków polsko-niemieckich.
- Spalenie grodu Strzała i uprowadzenie jego ludności w niewolę.
📖
Ponieważ "władza współregenta i następcy lęk zawsze budzi", przeto książę czeski Bolesław pozbawił męskości swego brata Jaromira, a młodszego Udalryka usiłował zadusić w łaźni, następnie zaś zegnał ich obu z ojczyzny wraz z matką i "jako złośliwy królik rządząc samowładnie", gnębił lud w sposób trudny do opisania. Kiedy lud nie mógł znosić dłużej ciężaru krzywd sobie zadawanych, wezwał potajemnie z Polski Włodziwoja, którego imię oznacza władzę nad wojskiem. Tę żmiję jadowitą, traktującą swoich poddanych bez żadnego poszanowania prawa, wybrał on jednomyślnie z uwagi na pokrewieństwo oraz wielką sympatię i wypędziwszy owego królika, to znaczy Bolesława, posadził go na jego tronie. Z życia jego przytoczę tylko rys niewiarogodny i nie nadający się zgoła do naśladowania przez żadnego chrześcijanina, a mianowicie, że nie mógł on wytrzymać nawet jednej godziny bez picia. Tymczasem Bolesław, mając przed sobą tylko jedną drogę ucieczki, schronił się do swojego najbliższego sąsiada, margrabiego Henryka, który uwięził go z powodu przykrości, jakich poprzednio doznał był od niego. Później jednak, ponieważ przybył tam jako gość, znalazł się na wolności i, aby ratować życie, podążył do swojego imiennika, syna swej ciotki, który był mu równym w zbrodniach, nierównym pod względem potęgi. - Kronika Thietmara-Przybyły z terenu Polski (przy wsparciu Chrobrego?)
Władywoj zdobywa tron praski i doprowadza do wygnania dotychczasowego księcia czeskiego, Bolesława III Rudego.
- Bolesław Rudy udaje się do margrabiego Henryka ze Schweinfurtu, a następnie na dwór Bolesława Chrobrego.
1003
📖
Ponieważ w międzyczasie umarł książę Włodziwój, Czesi, skruchą zdjęci, odwołali z wygnania wspomnianych wyżej braci [Jaromira i Udalryka] wraz z matką. Lecz władca Polan Bolesław, zebrawszy zewsząd wojska, uderzył na nich i wypędził ich po raz wtóry. Następnie przywrócił do dawnej godności swojego wygnanego imiennika i skrywając głęboko swoje podstępne plany, odjechał do domu. Liczył bowiem na to, że jego krewniak będzie się mścił srogo na sprawcach swego wygnania i spodziewał się bardziej korzystnej okazji, która jemu samemu może otworzyć drogę do tronu. Co też się stało. - Kronika Thietmara-(I) Śmierć
Władywoja.
- Bolesław przywraca władzę Bolesławowi Rudemu i przepędza jego braci Jaromira i Udalryka.
📖
Bolesław czeski bowiem, widząc, jak jego naród oddaje się potępienia godnym praktykom pogańskim i w zupełnej pogrąża się obojętności religijnej, posunął swą niegodziwość w łamaniu zaprzysiężonego pokoju do tego stopnia, że zebrawszy u siebie w domu wszystkich możnych, zabił naprzód własnoręcznie uderzeniem miecza w głowę swojego zięcia, następnie zaś, przy pomocy współuczestników swej zbrodni, pozbawił życia pozostałych bezbronnych. [...]
Przerażona tym wielce reszta ludu czeskiego wysłała w tajemnicy posłów do polskiego Bolesława, aby mu przedstawić ogrom dokonanej zbrodni i błagać go na przyszłość o wybawienie z niebezpieczeństwa. Bolesław wysłuchał życzliwym uchem posłów i przez zaufanego gońca zaprosił natychmiast Bolesława czeskiego na spotkanie w pewnym grodzie, w towarzystwie kilku ludzi, rzekomo dla omówienia z nim pewnych koniecznych spraw, wspólnie ich obchodzących. Bolesław młodszy zgodził się ma to zaraz i przybył na umówione miejsce. Zrazu doznał serdecznego przyjęcia, lecz następnej nocy zausznicy Bolesława polskiego wyłupili mu oczy i w ten sposób unieszkodliwili go, by nie miał już sił dopuszczać się wobec swoich takich zbrodni, jak poprzednio, i by nie mógł tam więcej panować. Poza tym na długie został zesłany wygnanie. Za czym książę polski pospieszył następnego dnia do Pragi; jej mieszkańcy, radujący się zawsze z nowego panowania, wprowadzili go tutaj i obwołali jednomyślnie swoim władcą. - Kronika Thietmara-(9 II/) Możni czescy zwracają się do Bolesława z prośbą o interwencję wobec okrutnych rządów Bolesława Rudego.
- Bolesław Rudy zostaje zaproszony na spotkanie do pogranicznego grodu (Krakowa?), następnie pojmany i oślepiony.
- (II/III) Chrobry obejmuje władzę w Czechach i na Morawach (oraz - być może - na Słowacji).
📖
Kiedy król Henryk dowiedział się o tym z napływających pogłosek, przyjął to wszystko z pochwały godną powagą i cierpliwością, przypisując wyłącznie swoim grzechom wszelkie niepowodzenia, jakie się wydarzyły w państwie za jego czasów. Przeto, nie zwracając uwagi na wszystkie krzywdy Czechów, uznał za najkorzystniejsze dla siebie wysłać posłów do Bolesława z następującą propozycją: jeżeli zgodzi się dzierżyć zajętą świeżo ziemię z jego łaski, jak tego wymaga stare prawo, oraz służyć mu wiernie pod każdym względem, to on uzna jego wolę w tej sprawie, jeżeli zaś nie, to wystąpi przeciw niemu z siłą zbrojną. Bolesław odrzucił powyższą propozycję z oburzeniem, choć słuszną była i należycie uzasadnioną, i w ten sposób zasłużył sobie w pełni na karę w przyszłości. [...]
Wreszcie [Henryk] przyjął życzliwie posłów od Redarów i Luciców i przy pomocy miłych im darów oraz przyjaznych obietnic uspokoił tych dotychczasowych buntowników i z nieprzyjaciół uczynił ich największymi przyjaciółmi. Po tych wypadkach król spędził w Merseburgu dni krzyżowe, których wszyscy wierni winni zawsze przestrzegać. Tu doniesiono mu o otwartym buncie księcia Bolesława i margrabiego Henryka. Nadchodzące Święta Zielone obchodził król w Halberstadzie. Udawszy się stąd do Bawarii, starał się pokonać najpierw margrabiego Henryka, który stawiał mu opór z pomocą Bolesława, następnie zaś zdusić czającą się wszędzie zdradę. Na domiar złego, dowiedział się, że świeżo przez niego wyróżniony Ernest oraz jego rodzony brat Bruno porozumieli się w niecny sposób z Henrykiem [...] - Kronika Thietmara-(III) Bolesław odrzuca propozycję króla Henryka II, by objąć Czechy jako lenno niemieckie.
- Henryk II zawiera przymierze z Wieletami i podejmuje przygotowania do wojny.
- (V) Wybuch buntu w Rzeszy: margrabia Henryk ze Schweinfurtu oraz książęta sascy występują przeciwko Henrykowi II.
- Udzielenie militarnego wsparcia buntownikom.
📖
[Bolesław] zebrał w tajemnicy wojsko i wezwał przez posłów swego brata Guncelina, by pomny solennej obietnicy, oddał mu we władanie gród Miśnię i odnowił z nim dawną przyjaźń. Ten jednak, zdając sobie sprawę z tego, że przez wkroczenie tam Bolesława gotów stracić całkowicie zarówno łaskę króla, jak takie cenne lenno, odpowiedział na to wezwanie: "Wszystko, czego ode mnie zażądasz, mój bracie, prócz tego, chętnie spełnię i nie wymówię się od tego w przyszłości, jeżeli zdarzy się ku temu sposobność. Są tu ze mną wasale mojego władcy, którzy na to nie pozwolą. Gdyby to się stało głośnym, życie moje wraz z całym moim majątkiem byłoby zagrożone". [...]
Bezzwłocznie, na rozkaz księcia [Bolesława], wojsko zostało podzielone na cztery części i otrzymało polecenie ponownego połączenia się wieczorem koło warownego zamku Czyrzyna. Dwa hufce wysłane naprzód miały przeciwdziałać niepokojeniu wojska książęcego ze strony margrabiego [Guncelina]. Cały ten kraj, Głomackim nazwany, bogato zagospodarowany, w tym jednym dniu w żałosny sposób został zniszczony ogniem i mieczem oraz przez uprowadzenie mieszkańców. - Kronika Thietmara-(lato) Bolesław podejmuje nieudaną próbę nakłonienia margrabiego miśnieńskiego Guncelina do wydania mu Miśni.
- Spustoszenie okolic Miśni.
📖
Roku 1003 pustelnicy Kazimierz, Benedykt, Mateusz, Krystyn, Jan i Izaak zginęli śmiercią męczeńską w Kazimierzu. - Rocznik kamieniecki-(11 XI) Śmierć
Pięciu Braci Męczenników (trzech z nich było Polakami) z rąk rabusiów.
1004
📖
Tymczasem Bolesław pod wpływem własnego gniewu i podżegań margrabiego Henryka dopuszczał się wielkich gwałtów na Bawarach i wszystkich swoich poddanych. Z tego powodu król nawiązując do zapowiedzianej poprzednio wyprawy wtargnął do kraju Milczan i gdyby nie przeszkodził mu duży opad śniegu, który zaraz stopniał, cała ta kraina uległaby spustoszeniu i zupełnemu wyludnieniu. - Kronika Thietmara-(I-II) Nieudana (z powodu dużych opadów śniegu) wyprawa króla Henryka II na Milsko.
📖
[Henryk] dla poskromienia okrucieństw pychą nadętego Bolesława zapowiedział wszystkim wiernym Chrystusowi i jemu wasalom wyprawę wojenną na połowę sierpnia. Wojsko zebrało się w oznaczonym terminie w Merseburgu, po czym ruszyło nareszcie w tajemnicy na wroga. Dla stworzenia pozorów, iż wyprawa kieruje się wprost ku Polsce, zgromadzono w Borzycach i w Niżanach okręty, by nikt ze swoich, z uwagi na ich niepewną lojalność, nie zdradził nieprzyjacielowi, iż miano go obejść z drugiej strony. Tymczasem wielkie deszcze opóźniły ogromnie przeprawę wojska przez rzeki, wobec czego król w chwili, kiedy najmniej się tego można było spodziewać, podążył szybko do Czech. Lecz ten lew ryczący z wlokącym się za nim ogonem czynił wszystko, by powstrzymać jego wyprawę, i w lesie zwanym Miriquidui obsadził pewną górę łucznikami zamykając w ten sposób wszelki dostęp. Gdy król się o tym dowiedział, wysłał w tajemnicy wyborowy oddział opancerzonych wojowników, który mimo oporu nieprzyjaciół wdarł się na spadzistą drogę i utorował łatwe przejście dla idących za nim wojów. [...]
Królowi sprzyjała także ta okoliczność, iż towarzyszył mu wygnany Jaromir, które to imię oznacza "silny pokój". Jego oczekiwane przybycie zjednało nam oddział Czechów. Za ich radą i na ich wezwanie Jaromir otworzył królowi dostęp do swego kraju i oddał mu dobrowolnie jeden gród [Gniewin - przyp. wł.], który znajdował się u samych jego wrót. Król, opóźniwszy nieco marsz z powodu nieprzybycia na czas Bawarów, stanął u bram grodu zwanego Żatec, a kiedy mieszkańcy otwarli mu je zaraz i wyrżnęli znajdującą się tam załogę polską, zaliczył ich w poczet swoich sprzymierzeńców. [...]
Ostrzeżony przez owych wysłańców, Bolesław poczynił w tajemnicy przygotowania do odjazdu i w połowie następnej nocy słysząc, jak w sąsiednim grodzie zwanym Wyszehrad dzwony wzywały mieszkańców do walki, opuścił Pragę z pierwszym oddziałem wojska i uciekł do ojczyzny. Zginął wówczas na moście, gdy podążał za Bolesławem, trafiony śmiertelnie Sobiesław, brat biskupa i świętego męczennika Wojciecha. - Kronika Thietmara
---
Po powrocie z Italii król [Henryk II] wkrótce wkroczył do Czech - którymi Bolesław z Polski bezprawnie władał - by stoczyć tam bitwę. Jednak, z Bożą pomocą, cały ten kraj poddał się królowi bez walki i przywrócił całą [władzę] króla, natomiast ten tyran Bolesław uciekł w hańbie. - Roczniki kwendlinburskie-(VIII) Henryk II (wsparty przez Jaromira) wyprawia się na Czechy, pozorując uprzednio zamiar ataku na Milsko.
- Łucznicy Bolesława zostają pokonani w starciu w lesie Miriquidui (Czarny Las) w Rudawach.
- Utrata grodu Żatec, wskutek zdrady ludności czeskiej.
- Bolesław opuszcza Czechy i zostaje usunięty z tronu praskiego.
- Śmierć Sobiesława Sławnikowica (brata Św. Wojciecha i stronnika Bolesława) podczas walk z wkraczającymi do Pragi oddziałami Jaromira i Niemcami.
📖
Po załatwieniu wszystkich spraw król odprawił do domu Bawarów, sam zaś z nowym księciem czeskim [Jaromirem] podążył wśród niewymownych trudności po drodze do sąsiedniego kraju Milczan i obległ gród Budziszyn. [...]
Wielu wojowników z obu stron odniosło rany, a niektórzy padli zabici. [...] Gdy już przesiliły się te okropności wojny, Bolesław wysłał rozkaz do załogi i gród, zawarowawszy sobie wolne wyjście obrońców, poddał się królowi. Ten obsadził go zaraz nową załogą. Następnie powrócił do domu wraz z wojskiem, które aż nadto było znużone marszami i głodowaniem. - Kronika Thietmara-(8 IX/) Wyprawa Henryka II (wspartego przez Jaromira) na Milsko i Łużyce.
- Bolesław poddaje Budziszyn Henrykowi II.
po 1004 (?)
-Powrót
Bezpryma do kraju.
- Bezprym obejmuje, z nadania Bolesława, zarząd nad jednym z ośrodków grodowych (być może w Kałdusie na Kujawach) (?).
przed 1005
📖
Czyż król wraz z poganami i chrześcijanami nie wkroczył do tego kraju z [całą] potęgą państwa? Cóż stało się wtedy? Czyż święty Piotr, którego lennikiem się mieni, i święty męczennik Wojciech nie wystąpili jako obrońcy? - fragment listu Brunona z Kwerfurtu do króla niemieckiego Henryka II z roku 1008 (opisuje w nim wydarzenia z roku 1005)-Bolesław (albo jego ojciec
Mieszko) rozpoczyna płacenie tzw. świętopietrza na rzecz Stolicy Apostolskiej.
1005
-Biskup poznański Unger, podążający do Rzymu, zostaje pojmany i uwięziony w Magdeburgu z rozkazu Henryka II.
📖
Sprawiwszy w szyk swoje wojska, król ruszył stąd [z Licykawy] dalej, a królowa powróciła szybko do Saksonii i postanowiła oczekiwać tam powrotu swojego ukochanego męża. Kiedy wojsko nasze dotarło szczęśliwie do miejscowości Dobry Ług w Łużycach, pospieszyli mu na pomoc książęta Henryk i Jaromir wraz ze swoimi i wielkiej mu dodali otuchy i radości z uwagi na swoją roztropność i męstwo. [...] W dalszym swoim marszu dotarło wojsko do kraju zwanego Nice i rozbiło obóz nad rzeką Sprewą. [...] Nieprzyjaciel jednak bardzo przezornie uciekł między gęsto leżące ścięte drzewa, aby tym skuteczniej móc nękać stąd nacierających. Wypuściwszy, jak zwykle, strzały, które u niego główny stanowią środek obronny, zabił z tej zasadzki, a następnie złupił [...], sławnych wasali biskupa Arnulfa, oraz wielu ich towarzyszy broni. - Kronika Thietmara
---
Tymczasem sam król, nadal rozgniewany na Bolesława, raz jeszcze zebrał swoje wojsko i ruszył na Polskę, ścigając umykającego wroga, jakoby zniewagę pomstując, lecz - co za klęska - stracił wielu. Bernhard i Izys, Thiedbern i Benon wraz z innymi zginęli. - Roczniki kwendlinburskie-(VIII) Henryk II wyprawia się przeciwko Bolesławowi.
- (6 IX) Zwycięskie starcie polskich łuczników z rycerstwem niemieckim nad Szprewą.
- Wojska cesarskie (wsparte przez siły Wieletów) przekraczają Odrę.
- (22 IX/) Zwycięskie starcia z wojskami cesarskimi w okolicach Poznania.
📖
Tymczasem Bolesław prosił króla o przebaczenie przez zaufanych pośredników i wnet je sobie wyjednał. Arcybiskup Tagino oraz inni mężowie z otoczenia króla udali się na zaproszenie Bolesława do wymienionego wyżej grodu [Poznania] i zawarli z nim pod przysięgą oraz na podstawie słusznych poprawek trwały pokój. - Kronika Thietmara
---
Król, mimo że było to dotkliwe, przyjął niekorzystny pokój i wrócił ze swym pobitym wojskiem, niosąc trupy poległych. - Roczniki kwendlinburskie-(22 IX/) Pokój w Poznaniu.
- Chrobry traci Milsko i Łużyce.
- Zrzeczenie się praw do tronu czeskiego (?).
ok. 1005
-Utrata przez Polskę zwierzchnictwa nad Pomorzem.
- Likwidacja biskupstwa kołobrzeskiego.
1007
📖
[Bolesław] zebrawszy wojsko, spustoszył kraj zwany Morzyce, leżący obok Magdeburga, i przez ten wrogi krok zerwał węzły braterstwa, jakie zadzierzgnął przedtem w imię Chrystusa z Magdeburczykami. Stąd ruszył do grodu warownego zwanego Czerwiszcze i uprowadził ze sobą jego mieszkańców zniewoliwszy ich częściowo strachem, częściowo uwodzicielską namową. [...]
Bolesław tymczasem zajął na nowo Łużyce, Żarowe i kraj Słupian i wkrótce potem przystąpił do oblężenia grodu Budziszyna obsadzonego przez załogę grafa Hermana, w czym okazał się zgoła nieżyczliwym teściem. [Obrońcy] jednak cierpiąc dotkliwie z powodu nieustannych szturmów Bolesława i opierając mu się dzielnie przez czas dłuższy, kiedy widzieli w końcu, iż niektórzy z ich towarzyszy zaczęli się chwiać, a ich władca nie przybywał im na odsiecz, poddali gród księciu polskiemu, uzyskawszy wprzód od niego zezwolenie na opuszczenie go wraz z całym dobytkiem. - Kronika Thietmara
---
Tymczasem książę-wojewoda Bolesław, zaczepiony podjazdami Sasów, których skłonił goniec króla, poprowadził śmiało uderzenie, idąc na Magdeburg. Pustoszył okoliczne przedpole słowiańskie, zabijając oraz biorąc ludzi do niewoli, aż dotarł do brzegów rzeki Łaby. Tam, po chełpliwych słowach, powstrzymany został przez żołnierza najwyższego z królów – przez świętego Maurycego. I wycofał się do swych ziem bez osiągnięcia celu [Magdeburga], za to ciągnąc za sobą w kajdanach dzielnych Sasów: Ludolfa, Tadilana i Tadiego. Król, słysząc te wieści, zrozpaczony był i nawoływał swój dwór do pomszczenia takiej zniewagi. Jednak z jakiegoś powodu do niczego więcej nie doszło. - Roczniki kwendlinburskie-(wiosna) Łupieżcza wyprawa polska w okolice Magdeburga.
- (V) Chrobry odzyskuje Łużyce i Milsko (z Budziszynem).
1009
📖
Święty Bruno [z Kwerfurtu], znany też jako Bonifacy, arcybiskup i mnich, został ścięty przez pogan wraz z osiemnastoma towarzyszami na pograniczu Rusi i Litwy. Wstąpił do nieba dnia 9 marca – w jedenaście lat od podjęcia pokuty. - Roczniki kwendlinburskie-(8/9 III) Śmierć Brunona z Kwerfurtu w czasie jego akcji misyjnej na pograniczu prusko-ruskim.
-(jesień) nieudana próba zdobycia Miśni.
1010
📖
Wojsko zebrało się w posiadłości margrabiego Gerona [II] Białej Górze, która to nazwa oznacza w mowie piękną górę. Książę Bernard i prepozyt Walterd udali się naprzód, aby przywieść Bolesława do opamiętania, nie osiągnąwszy jednak zamierzonego rezultatu powrócili z niczym. Przybył tu także sławny i całkowicie oddany królowi książę czeski Jaromir. [...]
Gdy wymienieni tu wielmoże przechodzili w szyku bojowym koło grodu zwanego Głogów, gdzie znajdował się i skąd mógł ich obserwować Bolesław, wzniecili wśród przypatrujących się im z murów rycerzy zapał do walki. Rycerze ci pytali swego wodza, dlaczego to znosi, i prosili o pozwolenie starcia się z wrogiem. Bolesław tak im odpowiedział: "Wojsko, które widzicie, jest małe liczbą, lecz wielkie męstwem i wybrane z wielu tysięcy. Jeżeli je zaatakuję, to bez względu na to, czy zwyciężę, czy przegram, osłabię się na przyszłość. Król bowiem może natychmiast zebrać nowe wojsko. O wiele lepiej jest dla nas znieść to teraz cierpliwie i, o ile to możliwe, w inny sposób szkodzić tym pyszałkom bez większej dla nas straty". W ten sposób uspokoił niepowściągliwe zapały wojowników, lecz nie dopiął bynajmniej swego celu, by nam zgotować trudności w czasie tej wyprawy. Jakkolwiek ciągłe ulewy deszczowe opóźniły pochód naszych, niemniej zadali oni nieprzyjaciołom duże straty wokoło. Wreszcie, spustoszywszy wzdłuż i wszerz całą okolicę, Czesi powrócili do domu, nasi zaś wycofali się szczęśliwie przez Milsko do Łaby i donieśli królowi przez posłów, iż powracają z dobrymi rezultatami. - Kronika Thietmara
---
W tym samym roku król zebrał swe wojska na wyprawę do Polski, zamierzając podbić Słowiańszczyznę, jednak wcale tam nie dotarł. Pochorował się strasznie i zawrócił z częścią oddziałów w połowie drogi, podczas gdy pozostali, już przygotowani do wojny, spustoszyli wiele grodów i zabrali ze sobą wielkie łupy. - Roczniki kwendlinburskie-(wiosna-lato) Wyprawa króla niemieckiego Henryka II (wspieranego przez księcia czeskiego Jaromira) na Polskę.
- Oblężenie Głogowa przez wojska niemiecko-czeskie.
- Odzyskanie części Łużyc przez siły niemieckie.
1012
📖
W tym samym dniu [9 VI] zmarł jego brat w kapłaństwie i sufragan, pasterz poznańskiej trzody Unger w trzydziestym roku od swojej nominacji. - Kronika Thietmara-(9 VI) Śmierć biskupa poznańskiego Ungera.
- Włączenie biskupstwa poznańskiego do metropolii gnieźnieńskiej.
-Henryk II planuje wyprawę przeciwko Bolesławowi.
- Nieudane negocjacje pokojowe (w Ciani) z arcybiskupem magdeburskim Waltardem, głównodowodzącym wyprawy.
- (12 VIII) Śmierć arcybiskupa magdeburskiego Waltarda.
- (20 VIII) Wojska Bolesława zdobywają i palą Lubusz.
1013
📖
Tymczasem król [Henryk II] wyjechał z Allstedt, gdzie spędził święto Objawienia Pańskiego i gdzie przyjął posłów Bolesława. Posłowie ci prosili o pokój i obiecywali, iż zaprzysięgnie go syn Bolesława, Mieszko. - Kronika Thietmara-(6 I) Polskie poselstwo pokojowe (w Allstedt) zapowiada przyjazd
Mieszka do Magdeburga w celu przeprowadzenia wstępnych rokowań pokojowych z Henrykiem II.
📖
[...] przybył z wielkimi darami syn Bolesława Mieszko i złożył hołd lenny królowi, po czym przysięgą wzmocnił złożone przyrzeczenie. Następnie odprawiono go z wielkimi honorami i okazano mu wiele uprzejmości, by skłonić go do powtórnego przyjazdu. - Kronika Thietmara
---
Król Henryk, ustępując licznym prośbom Bolesława, przybył do Magdeburga, dokąd Bolesław posłał dla wyrażenia szacunku swego syna [Mieszka II] z różnymi darami dla króla. Ustanowiwszy pokój, [Chrobry] z radością przyjął swego syna z powrotem i został wezwany, by spotkać króla [Henryka II] osobiście jak najszybciej. - Roczniki kwendlinburskie-(II) Przybycie
Mieszka do Magdeburga.
- Mieszko składa hołd (osobisty?) Henrykowi II.
📖
W uroczystość Zesłania Ducha Świętego na wiecu, który zebrał się w Merseburgu, Henryk [II] spotkał Bolesława [Chrobrego], przynoszącego z wielkim orszakiem różne dary na znak pokoju i poddającego się [Henrykowi] ze wszystkim. Przyjął go w gościnę, a gdy ten pozostał z nim kilka dni, traktował [Chrobrego] z niezwykłą uprzejmością – jakby na miarę królewskiej godności. Po czym odprawił go [do Polski], chociaż nie bez uszczerbku dla własnego królestwa. - Roczniki kwedlinburskie-(23-25 V) Zjazd w Merseburgu.
- (24 V) Złożenie hołdu Henrykowi II.
- (25 V) Łużyce i Milsko zostają przy Bolesławie jako lenna niemieckie.
- Małżeństwo Mieszka z Rychezą, córką Herenfrieda Ezzona, palatyna reńskiego.
📖
Po tych wypadkach udał się Bolesław na Ruś, przy czym nasze wojska wspierały go w tej wyprawie. Tam spustoszył duży szmat kraju, a gdy spór wybuchł między jego żołnierzami i goszczącymi ich Pieczyngami, kazał wybić tych ostatnich do nogi, mimo iż byli jego sprzymierzeńcami. - Kronika Thietmara-(VII) Nieudana wyprawa (przy wsparciu Niemców i koczowniczych Pieczyngów) do Kijowa w celu uwolnienia zięcia Świętopełka i Reinberna, byłego biskupa kołobrzeskiego.
- Bolesław rozkazuje zabicie wszystkich Pieczyngów w swoich oddziałach (z powodu wybuchu poważnego konfliktu pomiędzy żołnierzami).
1013/1017
-Śmierć
Emnildy.
ok. 1013
-Bolesław nadaje (?)
Mieszkowi zarząd nad częścią swego władztwa (być może z siedzibą w Gieczu albo innym wielkopolskim grodzie).
1014
📖
Książę Bolesław, w tysiącznych biegły sztuczkach, wysłał swego syna Mieszka do księcia czeskiego Udalryka i zaproponował mu, by przez pamięć na wspólne pokrewieństwo ułożyli swoje sprawy pokojowo i przeciwstawili się wspólnie wszystkim wrogom, a w szczególności cesarzowi. Udalryk jednak, uprzedzony przez wiarogodnych ludzi, że to wszystko ukartowane zostało na jego zgubę, pojmał Mieszka i zabiwszy przedniejszych spośród jego towarzyszy, uprowadził resztę wraz z księciem do Czech, gdzie wtrącił ich do więzienia. - Kronika Thietmara
---
Ponadto, Mieszko, syn Bolesława, został przez Czecha Ołdrzycha schwytany za pomocą podstępu, a jego drużyna wytrzebiona. Został odstawiony do cesarza i oddany mu w niewolę, co tylko otworzyło ledwo zagojone rany jego ojca. [...]
Pod naciskiem próśb ze strony pewnych osób cesarz odesłał syna Bolesława nietkniętego, [choć] w Czechach, na rozkaz Ołdrzycha, wielu niewinnych ludzi wyrżnięto. - Roczniki kwedlinburskie-Bolesław wysyła
Mieszka do Pragi w celu zawarcia antycesarskiego przymierza z księciem czeskim, Udalrykiem.
- Mieszko zostaje uwięziony przez Udalryka i następnie przekazany na dwór cesarski.
- Uwolnienie Mieszka przez cesarza Henryka II (dzięki zabiegom Bolesława).
1015
📖
Światopełk tedy siadł w Kijowie po ojcu swoim, i wezwał Kijowian, i począł dawać im mienie. - Powieść Minionych Lat–(15 VII) Śmierć Włodzimierza I Wielkiego, wielkiego księcia kijowskiego.
- Świętopełk, zięć Bolesława, odzyskuje wolność i zasiada na tronie wielkoksiążęcym w Kijowie.
📖
Cesarz w tym samym roku wysłał poselstwo do Bolesława, aby zwrócił zagarnięte tereny. Bolesław, swoim zwyczajem, odpowiedział czupurnie, że nie tylko zamierza zatrzymać swoje, ale gotów sięgać po cudze. Rozwścieczony tym cesarz, co zrozumiałe, wszczął przygotowania do wojny i wezwał pod broń tysiące dzielnych wojów, z którymi bez marudzenia dotarł do granic Polski. - Roczniki kwedlinburskie
---
Kiedy nasi przybyli do kraju Łużyc, załoga grodu Ciani urządziła wypad i wyzwała ich do walki. Nasi przyjęli wyzwanie i zabili wielu ludzi z owej załogi[...]
Cesarz przeprawił się w dzień znalezienia pierwszego męczennika Chrystusowego przez Odrę i rozniósł wojsko Polaków, które zacięty stawiało opór. [...] Liczba zabitych po stronie nieprzyjaciela nie była mniejszą od sześciuset; pozostawił on nam przy tym przebogate łupy. [...]
Również Udalryk, który miał przybyć do cesarza razem z Bawarami, zrezygnował z tego z różnorodnych przyczyn. [...] Udalryk bowiem zdobył wielki gród zwany Businc i wziął tam do niewoli co najmniej tysiąc mężów, nie licząc kobiet i dzieci, po czym spaliwszy go powrócił do siebie jako zwycięzca. Margrabia Henryk zaś z Marchii Wschodniej dowiedziawszy się, iż wojownicy Bolesława urządzili wyprawę łupieską w jego sąsiedztwie, natarł natychmiast na nich razem z Bawarami i pomimo zaciętego oporu, jaki stawiali, położył trupem ośmiuset spośród nich oraz odbił całą zdobycz. [...]
Po pewnym czasie nieprzyjaciele ukryci w pobliskim lesie wznieśli potrójny okrzyk i zaraz potem rzucili się na nasze wojsko z łucznikami, którzy nadbiegli w zamieszaniu. Nasi dzielny stawiali opór przy pierwszym i drugim ataku i zabili wielu spośród nadbiegających. Lecz nieprzyjaciele, nabrawszy otuchy na widok ucieczki niektórych spośród naszych, zwarli się i uderzywszy powtórnie rozpędzili wszystkich i wybili pojedynczo przy pomocy zdradzieckich strzał. - Kronika Thietmara-(VII-VIII) Wielka wyprawa cesarza Henryka II na Polskę.
- Porażka sił polskich w starciu pod Ciani.
- (3 VIII) Przekroczenie Odry przez oddziały niemiecko-wieleckie.
- Dywersyjny atak rycerstwa morawskiego na Marchię Wschodnią.
- Udalryk czeski zdobywa gród Businc.
- Odwrót sił niemieckich z Polski.
- (1 IX) Śmierć margrabiego Marchii Wschodniej, Gerona II w starciu z wojskami Chrobrego nieopodal Budziszyna (?).
📖
Mieszko atoli, pouczony przez swego niegodziwego ojca, skoro tylko zauważył, że nasi odeszli rozdzieleni na części, nie pozostawiwszy żadnej osłony, przeprawił się 13 września o świcie przez Łabę pod wspomnianym grodem [Miśnią] z siedmiu legiami i nakazał jednym z nich pustoszyć okolicę, drugim zaś przystąpić do zdobywania grodu. Kiedy to zobaczyli wietnicy, zwątpili o możności ocalenia i zostawiając prawie całą chudobę schronili się do warowni leżącej w górnej części grodu. Nieprzyjaciele, uradowani tym wielce, wdarli się do opuszczonego podgrodzia i zabrawszy wszystko, co tylko tam znaleźli, podpalili je, po czym podłożyli ogień wyżej w dwóch miejscach pod ową warownią i natarli na nią z całą zaciętością. Graf Herman, widząc, jak jego nader szczupła garstka obrońców słabnie, rzucił się na ziemię i błagał o zmiłowanie Chrystusa, jego zaś sławnego męczennika Donata o święte wstawiennictwo, następnie przywołał na pomoc niewiasty. Te stanęły na szańcach i rzucając stąd kamienie wsparły mężczyzn. Ogień, który podłożono, ugasiły w braku wody miodem i, Bogu dzięki, poskromiły wściekłość i zuchwałość wroga. Mieszko, przypatrując się temu wszystkiemu z wznoszącej się obok góry, oczekiwał na przybycie reszty rycerzy. Ci, pustosząc i paląc, gdzie tylko był ogień, wszystko wokoło aż do rzeki Gany, powrócili późno na zdrożonych koniach i byliby przenocowali tam ze swoim wodzem, by ruszyć nazajutrz do szturmu, gdyby nie zauważyli przybierającej wody na Łabie. Z tego powodu wojsko, mimo wielkiego zmęczenia, wycofało się w nader pomyślnych warunkach i ten szczęśliwy manewr ulżył zatroskanemu sercu wodza. - Kronika Thietmara-(13 IX) Nieudana próba zdobycia Miśni przez
Mieszka.
1016
📖
Była walka zacięta [...] i przycisnęli Światopełka z drużyną do jeziora, i wstąpili na lód, i załamał się z nimi lód, i zwyciężać począł Jarosław. Widząc to Światopełk zbiegł, i zwyciężył Jarosław. Światopełk zaś uciekł do Lachów. Jarosław zaś osiadł w Kijowie na stolcu ojcowskim i dziadowym. - Powieść Minionych Lat–(XII) Świętopełk zostaje usunięty z Kijowa przez swojego brata Jarosława i udaje się na dwór Bolesława (pozostawiając żonę w niewoli brata).
1017
📖
[...] siedzieli przez czternaście dni nad rzeką Muldą i wzywali przez posłów Bolesława, by przybył nad Łabę na rokowania, których sam z dawna sobie życzył. Bolesław znajdował się wówczas w Sciciani i kiedy wysłuchał poselstwa, oświadczył, iż nie ma odwagi tam przybyć, gdyż lęka się swoich wrogów. Na to mu rzekli posłowie: "Jakże to? Co zamierzasz uczynić, jeżeli nasi książęta przybędą nad Czarną Elsterę?". "Nie przejdę tam nawet przez most" - odpowiedział Bolesław. Po tych słowach posłowie odjechali i opowiedzieli wszystko swoim panom. Cesarz tymczasem obchodził razem z nami święto Oczyszczenia Bożej Rodzicielki. Po tym święcie nadciągnęli biskupi i grafowie, oburzeni z powodu lekceważenia, jakiego doznali od zwodzącego ich Bolesława, a gdy przedstawili cesarzowi przebieg poselstwa, gniew rozpalili w jego sercu. Odbyła się tam zaraz narada nad nową wyprawą wojenną i wszyscy wasale otrzymali rozkaz przygotowania się do niej. Równocześnie cesarz wydał ostry zakaz przyjmowania i wysyłania posłów od i do tego jawnego już wroga oraz polecił wyśledzić tych, którzy ośmielili się tak dotychczas postępować. - Kronika Thietmara-(I-II) Bolesław nie zgadza się przybyć do Merseburga ani nad Łabę w celu rokowań pokojowych z Henrykiem II (prawdopodobnie z obawy o swoje życie).
📖
Tymczasem morawscy wojownicy Bolesława otoczyli podstępnie wielki oddział Bawarów, który nie zabezpieczył się od napaści, i w pień go wycięli, biorąc w ten sposób niemałą odpłatę za klęskę poprzednio im zadaną. - Kronika Thietmara-(wiosna/lato) Wojska morawskie Bolesława rozbijają oddział margrabiego bawarskiego Henryka V.
📖
[...] przeprawił się cesarz wraz z małżonką i wojskiem przez Łabę i przybył do Licykawy [...] Tam stał obozem przez dwie noce czekając na opóźniające się oddziały wojska. Następnie, po odjeździe cesarzowej i wielu innych ruszył z całą siłą wojenną naprzód. Tegoż dnia były książę bawarski Henryk, który jeździł do Bolesława w celu zawarcia pokoju, powrócił od niego wraz z jego posłami. Cesarz, wysłuchawszy jego sprawozdania, posłał go tam raz jeszcze, a gdy nic nie wskórał, pozwolił mu odjechać do jego pani i siostry. [...]
Podczas tych wydarzeń syn Bolesława Mieszko wtargnął z 10 legiami do Czech, które wskutek nieobecności księcia Udalryka mniejszy, niż zwykle mogły stawić opór. Przez dwa dni plądrował on kraj i powróciwszy z nieprzebranym tłumem jeńców wielką sprawił radość ojcu. Oburzony tym cesarz wyruszył ze swoim wojskiem oraz znacznymi posiłkami Czechów i Luciców; pustosząc wszystko po drodze dotarł 9 sierpnia do grodu Głogowa, gdzie oczekiwał go ze swymi wojami Bolesław, lecz zabronił naszym ścigać nieprzyjaciela, który ukrywszy dokoła łuczników wyzywał do walki. Następnie wysłał przodem dwanaście legii, wybranych z głównej siły zbrojnej, do grodu Niemczy. [...] W trzy dni potem cesarz przybył pod ten gród z silnym wojskiem i kazał otoczyć go ze wszystkich stron, w nadziei, że w ten sposób zamknie nieprzyjacielowi wszelki dostęp z zewnątrz. Jego mądry plan i dobre pod każdym względem zamiary mogłyby wiele tu osiągnąć, gdyby jego pomocnicy poparli go z całą gotowością. Tymczasem, korzystając z ciszy nocnej wielka odsiecz przedarła się przez wszystkie straże do grodu. Cesarz nakazał naszym zbudować różnego rodzaju machiny oblężnicze, wnet atoli ukazały się bardzo podobne do nich u przeciwnika. Nigdy nie słyszałem o oblężonych, którzy by z większą od nich wytrwałością i bardziej przezorną zaradnością zabiegali o swoją obronę. Naprzeciw pogan wznieśli krzyż święty w nadziei, iż pokonają ich z jego pomocą. Gdy zdarzyło im się coś pomyślnego, nie wykrzykiwali nigdy z radości, ale i niepowodzenia również nie ujawniali przez wylewne skargi. - Kronika Thietmara
---
Zaś cesarz również w tym roku raz jeszcze ruszył z wojskiem przeciw Bolesławowi, ale zbyt wielu grypa złapała i do tego sporo wojska poginęło, to wrócił do ojczyzny bez podjęcia walki. - Roczniki kwendlinburskie-(10 VII-IX) Henryk II (z posiłkami czeskimi i wieleckimi) wyprawia się na Polskę.
- Dywersyjny najazd Mieszka na Czechy.
- (9 VIII-IX) Udana obrona Głogowa i Niemczy.
- (15 VIII) Nieudana próba zdobycia Białej Góry przez łużyckie rycerstwo Bolesława.
- Wycofanie wojsk cesarskich.
-(19 IX) Niszczycielski najazd polski na ziemie między Łabą i Muldą.
📖
Cesarz zgodził się na wszystko na usilne prośby swoich książąt i wtedy dopiero się dowiedział, iż władca Rusów napadł na Bolesława, tak jak mu był przyrzekł przez posła, lecz nic nie zdziałał przy obleganiu grodu. - Kronika Thietmara
---
W roku 6525 [1017] Jarosław idzie ku Brześciu. - Latopis nowogrodzki-(jesień) Odparcie najazdu księcia kijowskiego Jarosława Mądrego na pograniczny gród (prawdopodobnie Brześć nad Bugiem).
-Atak węgierski na polskie pogranicze (?).
przed 1018
-Bolesław osadza w grodzie na granicy z Węgrami (w Przemyślu?) Prokuja, wuja króla węgierskiego, Stefana.
1018
-(30 I) Pokój w Budziszynie.
- Milsko, Łużyce i Morawy pozostają przy Polsce.
- (3 II) Małżeństwo z Odą, córką Ekkeharda, margrabiego Miśni.
-Bolesław (z posiłkami niemieckimi, węgierskimi i Pieczyngami) wyprawia się na Ruś.
- (22 VII) Rozbicie wojsk Jarosława Mądrego pod Wieleniem nad Bugiem.
- (14 VIII) Opanowanie Kijowa.
- Intronizacja Świętopełka w Kijowie.
- Bolesław podejmuje (bezskuteczne) negocjacje z Jarosławem Mądrym w sprawie uwolnienia swojej córki, żony Świętopełka.
- Poselstwo do cesarza bizantyjskiego, Bazylego II Bułgarobójcy.
- Bolesław dopuszcza się gwałtu (?) na Przedsławie, siostrze Jarosława i zabiera ją do Polski jako konkubinę.
- Zajęcie Grodów Czerwieńskich (w drodze powrotnej z Rusi).
ok. 1022 (?)
-Arcybiskup Radzim Gaudenty nakłada interdykt na Polskę.
1022
📖
Roku 6530 [1022], przyszedł Jarosław do Brześcia [...] [możliwa pomyłka w datacji i najazd na Brześć miał miejsce tylko raz w roku 1017, co zgadza się z przekazem Thietmara i latopisu nowogrodzkiego] - Powieść Minionych Lat-Udana obrona (?) Brześcia nad Bugiem przed wojskami Jarosława Mądrego.
przed 1025
-(/17 VI 1025)
Otto obejmuje, z nadania Bolesława, zarząd nad jednym z ośrodków grodowych (być może w na Mazowszu) (?).
1025
-(18 lub 23 IV ?) Koronacja Bolesława Chrobrego w Gnieźnie (?).
-(17 VI) Śmierć Bolesława I Chrobrego.
