Jan (Janusz) II Dobry (opolski)
fragment epitafium
genealogia:
| rodzice → drzewo genealogiczne | |
|---|---|
| Mikołaj I, książę opolski | Magdalena, córka Ludwika II, księcia legnicko-brzeskiego |
| życie | |
| ok.1460 - 27 III 1532 (Racibórz) | |
| małżeństwa | |
| |
| potomstwo → drzewo genealogiczne | |
| |
| panowanie | |
| 1476-1481: Brzeg, Namysłów, Opole, Strzelce 1481-1494: Namysłów, Opole, Strzelce 1494-1495: Gliwice, Namysłów, Opole, Strzelce 1495-1497: Gliwice, Namysłów, Opole, Strzelce, Toszek 1497-1498: Gliwice, Namysłów, Niemodlin, Opole, Strzelce, Toszek 1498-1509: Bytom, Gliwice, Namysłów, Niemodlin, Opole, Strzelce, Toszek 1509-1521: Bytom, Gliwice, Koźle, Namysłów, Niemodlin, Opole, Strzelce, Toszek 1521-1532: Bytom, Gliwice, Koźle, Namysłów, Niemodlin, Opole, Racibórz, Strzelce, Toszek | |
kalendarium:
1474-1475
-Jan bierze udział w poselstwie biskupa wrocławskiego Rudolfa von Rüdesheim do Neapolu, mającym na celu doprowadzenie do małżeństwa króla węgierskiego Macieja Korwina, z Beatrix, córką Ferdynanda I Aragońskiego, króla Apulii.1475/1476
-(23 V 1475/4 IX 1476) Śmierć brata Ludwika, księcia opolskiego (?).1476
-(3 VII) Śmierć Mikołaja I opolskiego.- (3 VII/4 IX) Podział księstwa opolskiego pomiędzy Jana i Mikołaja II.
- Jan obejmuje Opole, Strzelce, Namysłów i Brzeg.
1477
-Jan i Mikołaj II wykupują okręg prudnicki od Konrada X Białego Młodszego, księcia oleśnickiego.1478
-Umowa o współpracy z Janem V Młodszym, księciem raciborskim.- Rozpoczęcie starań o przyszłe połączenie księstwa opolskiego i raciborskiego.
1479
-(12 VIII) Jan i Mikołaj składają (w Ołomuńcu) hołd lenny Maciejowi Korwinowi.1481
-Fryderyk I, książę legnicki wykupuje Brzeg (zastawiony Mikołajowi I opolskiemu w roku 1450 przez linię legnicką).1488
-(/5 V) Jan i Mikołaj II sprzedają okręg Byczyny i Kluczborka Fryderykowi I legnickiemu (za kwotę 16000 guldenów).1494
-Jan dokonuje zakupu ziemi gliwickiej (z Gliwicami).1495
-Wykupienie ziemi toszeckiej (z Toszkiem).1497
-(27 VI) Śmierć Mikołaja II opolskiego.- Jan przeprowadza mobilizację wojsk, w celu uderzenia na ziemie Kazimierza II cieszyńskiego, głównego sprawcę stracenia Mikołaja II.
- Załagodzenie konfliktu na Śląsku przez Władysława II Jagiellończyka, króla czeskiego i węgierskiego.
- Objęcie władzy w księstwie niemodlińskim.
1498
-Jan wykupuje (za kwotę 19000 florenów) część okręgu bytomskiego (z Bytomiem i zamkiem w Świerklańcu) od Jana z Żerotina.1506
-Odkupienie okręgu Byczyny i Kluczborka od Fryderyka II legnickiego i Jerzego I brzeskiego.1509
-(5 IV) Jan wykupuje okręg kozielski z rąk czeskich.1511
-Układ sukcesyjny z Walentynem Garbatym, księciem raciborskim.- Walentyn Garbaty przekazuje na wypadek swej śmierci całe księstwo raciborskie Janowi.
1517
-Fryderyk II legnicki oraz Kazimierz II cieszyński uzyskują (u Ludwika II Jagiellończyka, króla czeskiego i węgierskiego) potwierdzenie swych praw do księstwa opolskiego, po spodziewanej bezdzietnej śmierci Jana Dobrego.1521
-(13 XI) Śmierć Walentyna Garbatego raciborskiego.- Jan obejmuje we władanie księstwo raciborskie.
1522
-(2 VI) Zrzeczenie się przez Fryderyka II legnickiego pretensji do Opolszczyzny (na rzecz Hohenzollernów) w zamian za 13333 guldenów i zwrot (po śmierci Jana) Kluczborka i Byczyny.1526
-(30 IV) Jan wspólnie z księciem karniowskim, Jerzym von Ansbach, wydaje (w Bytomiu) przywilej wolności górniczej, tzw. Bergfreiheit.- Początek rozwoju górnictwa kruszcowego w rejonie Tarnowskich Gór.
1528
-(16 XI) Wydanie (wraz z Jerzym von Ansbach) Ordunku Górnego, ustawy górniczej kodyfikującej m.in. prawa i obowiązkow gwarków.1529
-(jesień) Najazd turecki na Węgry.- (IX-X) Wojska tureckie zdobywają Budę i oblegają Wiedeń.
- Jan zostaje mianowany przez Ferdynanda I Habsburga dowódcą obrony Górnego Śląska.
1531
-Wydanie Wielkiego Przywileju Ziemskiego, tzw. Przywileju Hanuszowego.1532
-(27 III) Śmierć Jana II Dobrego w Raciborzu.
Jan II Dobry - wizerunek na
witrażu w katedrze opolskiej
heraldyka:

ciekawostka:
Książę Jan, a także jego młodszy brat Mikołaj nie znali języka niemieckiego i posługiwali się w codziennym życiu językiem polskim i czeskim. Było to dość niezwykłe, w szczególności na tle zniemczonych już Piastów cieszyńskich czy legnickich.
Kanonik kościoła kolegiackiego w Nysie, Mateusz Scholtiss opisał w swej kronice, iż sam był zwykł król Ferdynand I o nim [o Janie Dobrym] mówić, że gdyby nie mówił po polsku, byłby niemym bałwanem.
ważniejsze fundacje:
| ok.1520 | kolegiata Podwyższenia Krzyża Św. w Opolu (gotycka) |
|---|
przyczyna śmierci:
Prawdopodobnie PRZYCZYNA NATURALNA (wskazuje na to podeszły wiek księcia).
miejsce pochówku:

KOLEGIATA PODWYŻSZENIA KRZYŻA ŚW. W OPOLU (obecnie katedra; początkowo pochowany w nawie głównej, pomiędzy stallami kanonickimi; od końca XVI wieku w sarkofagu z różowego marmuru, przykrytego płytą nagrobną z granitu; W latach 1642-43 - w czasie okupacji Opola przez Szwedów - szczątki zostały przełożone do drewnianej trumny, a ołowianą przetopiono na kule armatnie; w roku 1774 roku, w związku z przebudową ołtarza głównego, przeniesiono trumnę do podziemi, a płytę marmurową umieszczono w kaplicy Św. Trójcy, która otrzymała nazwę kaplicy piastowskiej; 28 września 1998 roku dokonano ekshumacji szczątków, składając je w nowej trumnie; 19 czerwca 1999 roku - podczas ponownego pogrzebu - szczątki przeniesiono do nowego sarkofagu).
literatura:
- Jerzy Horwat, Księstwo opolskie i jego podziały do 1532 r., Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów 2002
- Jerzy Krzysztof Horwat, Księstwo bytomskie i jego podziały do końca XV wieku, Muzeum w Gliwicach, Gliwice 1993
- Jerzy Horwat, Piastowie górnośląscy wobec Czech i Węgier, [w:] "Piastowie śląscy w kulturze i europejskich dziejach", red. Antoni Barciak, Instytut Górnośląski, Katowice 2007
- Marcin Spórna, Piotr Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003
- Stanisław Szczur, Krzysztof Ożóg, Piastowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999
- Tomasz Sadowski, Książęta opolscy i ich państwo, Wydawnictwo Rzeka, Wrocław 2001
- Zygmunt Boras, Książęta piastowscy Śląska, Wydawnictwo Śląsk, Katowice 1978
ilustracje:
- Fotografie miejsc historycznych, http://foto.poczet.com
Wszelkie materiały (m.in. treści, elementy graficzne oraz kod strony) zawarte na tej witrynie nie mogą być zamieszczane na innych stronach, rozpowszechniane i wprowadzane do systemów gromadzenia danych bez uprzedniej zgody Autora.
