Bolesław IV Warszawski

Szczególnym był obrońcą sprawiedliwości, a surowym karcicielem wydzierców, nawykłych żyć z łupiestwa i kradzieży, domem swoim i dworem zarządzał z wielką starannością [...]
Kronika Jana Długosza

genealogia:

rodzice ⇒ drzewo genealogiczne
Bolesław Januszowic, książę mazowiecki	Anna, córka Fiodora Ratneńskiego, księcia litewskiego w starszej literatura przedstawiana błędnie jako córka Iwana Olgimuntowicza Holszańskiego, namiestnika kijowskiego
życie
1418/1420 - 10 IX 1454 (Opinogóra)
małżeństwa
OO1440/44 - 1454: Barbara, córka Aleksandra (Olelka) Włodzimierzowicza, księcia kijowskiego
potomstwo ⇒ drzewo genealogiczne
Bolesław (1445 - przed 1453) Janusz (ok.1446 - przed 1454) Bolesław (ok.1448 - przed 1452) Janusz (ok.1450/53 - ok.1454/55) Konrad (1447/48 - 28 X 1503) Kazimierz (10 VI 1448/8 VI 1449 - 9 VI 1480) Anna (ok.1450/53 - 19 XI 1477/14 IX 1480) Bolesław (1450/53 - 27 IV 1488) Janusz (1452/54 - 16 II 1495) Zofia (1452/54 - po 1458)
panowanie
1429-1454: Ciechanów, Czersk, Liw, Łomża, Nur, Różan, Warszawa, Wyszogród 1440-1444: Podlasie (Drohiczyn, Mielnik, Bielsk, Węgrów)

kalendarium:

1420/1425

-(1420/10 IX 1425) Śmierć Bolesława Januszowica.

Janusz I Starszy doprowadza do złożenia hołdu przez szlachtę mazowiecką małoletniemu Bolesławowi.

1429

-(8 XII) Śmierć Janusza I Starszego.

Rządy opiekuńcze w księstwie czersko-warszawskim obejmuje matka Bolesława, Anna Holszańska.

1430

-Bolesław składa hołd lenny Władysławowi Jagielle.

1436

-Bolesław obejmuje samodzielną władzę w księstwie czersko-warszawskim.

1440

-(20 III) Śmierć Zygmunta Kiejstutowicza, wielkiego księcia litewskiego.

(wiosna) Bolesław zajmuje Podlasie (Drohiczyn, Mielnik, Bielsk, Węgrów).

-(IV) Zjazd z Władysławem III w Sączu.

Udział w obradach dotyczących powołania Władysława na tron węgierski, a także ustanowienia rządów namiestniczych na czas nieobecności króla w Koronie.
Władysław poleca Bolesławowi, aby dzierżył Podlasie i nikomu, bez zgody króla i stanów polskich, go nie wydał.

-(lato) Bolesław udziela gościny szwagrowi Michałowi (Michajłuszce), synowi Zygmunta Kiejstutowicza, kontrkandydatowi Kazimierza Jagiellończyka do tronu wielkoksiążęcego litewskiego.

1440/1444

-Małżeństwo z Barbarą, córką Aleksandra (Olelka) Włodzimierzowicza, księcia kijowskiego.

1441

-(11 XI) Polsko-litewski zjazd walny w Parczewie.

Nieudane negocjacje z Kazimierzem Jagiellończykiem w sprawie przywrócenia Michajłuszce należnego działu ojcowizny (ziemi możajskiej).
Bolesław nie wyraża zgody na zwrot Podlasia Litwinom.

-Przywilej lokacyjny dla Węgrowa (prawo chełmińskie).

1444

-(26 VIII) Zjazd szlachty koronnej w Piotrkowie.

Władysław III (poprzez posła, kanclerza Jana Gruszczyńskiego) nakazuje szlachcie polskiej wspomóc zbrojnie Bolesława, spodziewającego się najazdu ze strony Kazimierza Jagiellończyka.

-Oblężenie Drohiczyna przez Litwinów.

Zawarcie ugody z Wielkim Księstwem Litewskim (dzięki mediacji polskiej).
- Bolesław wycofuje się z Podlasia w zamian za 6000 kop groszy praskich i obietnicę otrzymania powiatu węgrowskiego.

-Kolejny konflikt z Kazimierzem Jagiellończykiem, spowodowany niewydaniem Węgrowa Bolesławowi.

1446

-(30 III) Zjazd w Piotrkowie.

Szlachta polska decyduje o przekazaniu korony polskiej Bolesławowi, w przypadku odmowy Kazimierza Jagiellończyka.

-(17 IX) Zgoda Kazimierza na objęcie władzy w Polsce.

1447

-(24-26 VI) Bolesław (wraz z Władysławem I, księciem płockim) przybywa do Krakowa i bierze udział w uroczystościach koronacyjnych Kazimierza Jagiellończyka.

1453

-(3-16 VI) Zjazd w Parczewie.

Kazimierz Jagiellończyk (grożąc wojną) odrzuca protesty książąt mazowieckich Bolesława i Władysława I płockiego w sprawie bezprawnego zajęcia przez Litwę powiatów goniądzkiego i tykocińskiego.

-Przywilej lokacyjny dla Nadarzyna.

1454

-(6-14 V) Sejm walny w Łęczycy.

Bolesław i Władysław I płocki obiecują udzielenie pomocy zbrojnej Kazimierzowi Jagiellończykowi w wojnie z Zakonem Krzyżackim, w zamian za zwrot zagarniętych przez Litwinów powiatów goniądzkiego i tykocińskiego.

-(10 IX) Śmierć Bolesława IV Warszawskiego w Opinogórze.

Bolesław IV Warszawski - podobizna
z XV-wiecznego rękopisu

heraldyka:

herb Piastów wielkopolskich, małopolskich i mazowieckich

sfragistyka:

Ø 107 mm +BOLESLAI DEI GRACIA DVCIS MAZO RVSSIE TRARU NNO VERSEVIEN ZACRO RAVE CZEHANOVVIEN DNS ET HERES CZIRNENSIS	Ø 36 mm S BOLESLAI DEI GRACIA DVCIS MAZOVIE
Ø 34 mm S BOLESLAI D G DVC MAZOVIE

ważniejsze fundacje:

	zamek myśliwski w Opinogórze (drewniany)
1454	kościół Św. Anny w Warszawie (gotycki) - (współfundacja wraz z matką Anną)

przyczyna śmierci:

10 IX 1454	nieznana

pochówek:

katedra w Warszawie

zdjęcie katedry w Warszawie
1454	kolegiata Św. Jana Chrzciciela w Warszawie (obecnie jako katedra; szczątki złożono we wspólnym grobowcu z dziadkiem Januszem I Starszym)
zdjęcie grobowca Bolesława IV Warszawskiego

literatura:

Oswald Balzer, Genealogia Piastów, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2005
Kazimierz Jasiński, Rodowód Piastów mazowieckich, Wydawnictwo Historyczne, Poznań - Wrocław 1998
Marcin Spórna, Piotr Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003
Stanisław Szczur, Krzysztof Ożóg, Piastowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999
Małgorzata Wilska, Książę Janusz Starszy, Zamek Królewski w Warszawie, Warszawa 1986

ilustracje:

Stefan Krzysztof Kuczyński, Pieczęcie książąt mazowieckich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 1978
A. Piliński, Prawa książąt mazowieckich przełożone na język polski przez Macieja z Rożana r. 1450, Biblioteka Kórnicka, Poznań 1877
Kazimierz Stronczyński, Pomniki książęce Piastów, lenników dawnej Polski w pieczęciach, budowlach, grobowcach i innych starożytnościach zebrane i objaśnione, Piotrków 1888
Friedrich August Vossberg, Siegel des Mittelalters von Polen, Lithauen, Schlesien, Pommern und Preussen, Berlin 1854
Fotografie miejsc historycznych, http://foto.poczet.com