genealogia, heraldyka:

Bolesław III Krzywousty
Salomea, córka Henryka Młodszego, hrabiego Bergu

życie:

1126/1133 - 18 X 1166

panowanie:

SANDOMIERZ, LUBLIN, WIŚLICA: 1146 - 1166

charakterystyka:

Na cześć i dla pamięci dziadka Henryka i rodzonego jego wuja, cesarza rzymskiego Henryka, otrzymał imię Henryk I dlatego, że w domu i rodzinie królów i książąt polskich imię to nadano po raz pierwszy, by nie zatarła się całkowicie pamięć pochodzenia od cesarzy Henryków.
Kronika Jana Długosza

1138

-(28 X) Śmierć Bolesława Krzywoustego.

Objęcie ziemi sandomierskiej (wraz z Lublinem i Wiślicą).
Księżna-wdowa Salomea z Bergu przejmuje Łęczycę.
Przejęcie opieki nad małoletnim Henrykiem przez Salomeę.

-Włączenie ziemi sandomierskiej do Małopolski przez Władysława II.

1141

-Wiec w Łęczycy.

Konflikt z Władysławem II.

1144

-(27 VII) Śmierć Salomei z Bergu.

Zajęcie Łęczycy.
Konflikt z Władysławem.
- Władysław odmawia przekazania ziemi sandomierskiej Henrykowi.

1145

-Najazd Władysława (z posiłkami ruskimi) na ziemię łęczycko-sieradzką.

Rozbicie wojsk Władysława w bitwie nad Pilicą (?).
Porażka w bitwie nad dolnym Nerem.
Porozumienie pokojowe.
- Odstąpienie Władysławowi czterech grodów (m.in. Łęczycy).

-(23-24 IV) Zjazd książąt-juniorów w Gnieźnie i Trzemesznie.

1146

-(zima) Bunt możnowładztwa przeciwko władzy Władysława.
-Władysław zrywa pokój z braćmi.
-(III-V) Ofensywa seniora (przy wsparciu ruskim) na Mazowszu i w Wielkopolsce.

Początkowe sukcesy Władysława.
(V) Udana obrona oblężonego Poznania.
Zawarcie układu rozejmowego.

-(VI) Ponowny wybuch walk (spowodowany obawą juniorów przed interwencją niemiecką).

(VI/VII) Zajęcie większości grodów śląskich i małopolskich.
(VII) Książęta-juniorzy zdobywają Kraków.

-Bolesław Kędzierzawy osadza Henryka w ziemi sandomierskiej.
-(16 VIII-IX) Wyprawa Konrada III na Polskę w celu odzyskania tronu dla Władysława.

Juniorzy wypłacają okup Konradowi III.
- (IX) Wycofanie się wojsk niemieckich.

1147-1149

-Prawdopodobny udział w krucjacie cesarza Konrada III do Ziemi Świętej.

1149

-Legat papieski Gwidon rzuca klątwę na juniorów.

Zatwierdzenie klątwy przez papieża Eugeniusza III.
Bojkot interdyktu przez Episkopat, książąt i możnowładztwo polskie.

-Wyprawa zbrojna Bolesława Kędzierzawego i Henryka na Włodzimierz Wołyński i Łuck, w celu poparcia Izasława.

1154-1155

-Henryk bierze udział w krucjacie do Ziemi Świętej.

Przekazanie zarządu nad ziemią sandomierską Bolesławowi Kędzierzawemu.

1156

-Sprowadzenie joannitów do Polski.

1161

-(21 V) Udział w zjeździe książąt piastowskich w Łęczycy.

1165

-Najazd pruski na Mazowsze.

1166

-Wyprawa na pogańskich Prusów.

(18 X) Śmierć Henryka Sandomierskiego.

ciekawostka

płyta Orantów (fragment)
W latach 1958-60 w podziemiach kolegiaty wiślickiej, w trakcie prowadzonych badań archeologicznych, odnaleziono pozostałości dwóch kościołów romańskich. Najważniejszym znaleziskiem była jednak płyta Orantów - gipsowa posadzka (wykonana ok. 1170 roku), przedstawiająca zapewne fundatorów pierwszej świątyni - Henryka Sandomierskiego i Kazimierza Sprawiedliwego (wraz z rodziną).

ważniejsze fundacje

	kolegiata Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Wiślicy (romańska) - (współfundacja wraz z bratem Kazimierzem)
1151- 1160	klasztor Kanoników Regularnych w Czerwińsku nad Wisłą (współfundacja wraz z bratem Bolesławem)
1156/ 1166	komandoria, szpital i kościół (romański) Joannitów w Zagości nad Nidą

przyczyna śmierci

ZABITY podczas bitwy z Prusami (w czasie krucjaty), gdy wraz ze swoim oddziałem został wciągnięty przez pruskich przewodników w zasadzkę na mokradłach: w boju liczne odniósłszy rany, na próżno przez swoich broniony, pierwej żywot niżeli oręż położył, gdyż radniej mu było umrzeć chwalebnie niż żyć z niesławą.

miejsce pochówku

bazylika w Wiślicy
Prawdopodobnie KOLEGIATA NARODZENIA NMP W WIŚLICY (obecnie jako bazylika mniejsza).