genealogia, heraldyka:

rodzice → drzewo genealogiczne:

Bolesław III Krzywousty
Salomea, córka Henryka Młodszego, hrabiego Bergu

życie:

1138 - 5 V 1194 (Kraków)

panowanie (Kraków):

1177 - 1194

małżeństwa:

OO ok.1165 - 1194: Helena, córka Konrada II Przemyślidy, księcia znojemskiego

potomstwo → drzewo genealogiczne:

córka (ok.1166 - 1214)
Kazimierz (1162/66 - 1 III 1168)
Bolesław (ok.1168 - 16 IV 1182)
Adelajda (ok.1179 - 8 XII 1211) *
- * pochodzenie niepewne; rok śmierci występuje na XIV-wiecznej płycie nagrobnej w klasztorze Dominikanów w Sandomierzu, który przedstawia Adelajdę jako córkę księcia Kazimierza i fundatorkę klasztoru - informacja ta jest błędna, gdyż zakon Dominikanów powstał dopiero w roku 1215; w większości źródeł identyfikowana jako córka Kazimierza Konradowica.
Leszek (1184/85 - 23/24 XI 1227)
Konrad (1187/88 - 30/31 VIII 1247)

brakteat Kazimierza Sprawiedliwego z orłem

'Kazimierz II Sprawiedliwy' Jana Matejki

charakterystyka:

Nadzwyczaj szlachetna wytworność tak postaci, jak rysów twarzy oraz sama wysmukła budowa ciała, nieco przewyższająca wysokością ludzi średniego wzrostu. Spojrzenie jego ujmujące, nacechowane jednak jakąś pełną szacunku godnością. Mowa zawsze skromna, zaprawiona jednak wytwornym dowcipem.
Mistrza Wincentego Kronika Polska

1145

-(23-24 IV) Zjazd książąt-juniorów w Gnieźnie i Trzemesznie.

1157

-Kazimierz zostaje wysłany do Niemiec jako zakładnik (na mocy układu Bolesława Kędzierzawego z cesarzem Fryderykiem Barbarossą w Krzyszkowie).

1163

-Kazimierz wraca do Polski.

ok. 1165

-Małżeństwo z Heleną, córką Konrada II Przemyślidy, księcia znojemskiego.

1166

-Objęcie zarządu nad kasztelanią wiślicką.

1167

-Podział dzielnicy sandomierskiej przez Bolesława Kędzierzawego.

Kazimierz otrzymuje część dzielnicy sandomierskiej.

1168

-(2 II) Wiec opozycji w Jędrzejowie.

Złożenie z urzędu seniora Bolesława Kędzierzawego.

-Ugoda Bolesława Kędzierzawego z juniorami.

Przywrócenie Bolesławowi Kędzierzawemu godności seniora.

1173

-(5 I) Śmierć Bolesława Kędzierzawego.
-Kazimierz obejmuje całość ziemi sandomierskiej.
-(29 VIII) Wiec w Milicy (k. Sandomierza).

1176-1177

-Sprowadzenie cystersów do Polski (do Sulejowa).

1177

-(26 IV) Wiec książąt piastowskich w Gnieźnie.
-(V/XI) Bunt możnowładztwa krakowskiego przeciw rządom wielkopolskich urzędników Mieszka.

Obalenie pryncypatu Mieszka.
Kazimierz przejmuje władzę w Krakowie.

1177 albo 1179

-Wygnanie Mieszka z Wielkopolski przez jego syna, Odona Mieszkowica.

Mieszko Plątonogi udziela schronienia Mieszkowi III w Raciborzu.
Objęcie rządów w całej Polsce przez Kazimierza Sprawiedliwego.
Kazimierz przekazuje księstwo poznańskie Odonowi.
Objęcie księstwa gdańskiego przez Sambora.
Przekazanie księstwa słupsko-sławieńskiego Bogusławowi.

1179/1180

-Wojna z Mieszka Plątonogiego z Bolesławem Wysokim.

Zdobycie Wrocławia i wygnanie Bolesława przez Mieszka.
Kazimierz obiecuje przesłanie 10000 grzywien na dwór niemiecki w zamian za pomoc w walce przeciwko Mieszkowi.
Porozumienie pokojowe (zawarte dzięki mediacji niemieckiej?).
- Odstąpienie kasztelanii bytomskiej (z Siewierzem) i kasztelanii oświęcimskiej Mieszkowi Plątonogiemu (w zamian za zgodę na powrót Bolesława Wysokiego na Śląsk).

1180

-Synod w Łęczycy.

Uprzywilejowanie Kościoła w Polsce.

1180-1189

-Wyprawy na Ruś.

Osadzenie w Brześciu i Haliczu oddanych książąt.

1181

-Utrata przez Polskę praw senioralnych w stosunku do Pomorza Zachodniego.
-(28 III) Papież Aleksander III zatwierdza ustalenia synodu łęczyckiego.

1184

-Kazimierz uzyskuje poparcie cesarza (za cenę hołdu).

1186

-Śmierć Leszka Bolesławowica.

Dzielnica kujawsko-mazowiecka przechodzi we władanie Kazimierza.

1189

-(19 VIII) Wojska małopolskie (dowodzone przez wojewodę Mikołaja) wkraczają do Halicza.

Intronizacja Włodzimierza (z polecenia cesarza Fryderyka Barbarossy).

1191

-Bunt panów małopolskich (pod przywództwem kasztelana krakowskiego Henryka Kietlicza) przeciwko Kazimierzowi.

Zajęcie Krakowa przez Mieszka.

-Mieszko opuszcza Kraków i pozostawia syna Bolesława wraz z załogą.

Kazimierz odbija Kraków z rąk wielkopolskich (dzięki wsparciu wojsk ruskich).
- Pojmanie i uwięzienie Bolesława.

-(8 IX) Kazimierz uwalnia Bolesława.

ok. 1192

-Wyprawa na Prusów i Jaćwięgów (przy współudziale Mieszka Plątonogiego, Bolesława Wysokiego i Bolesława Mieszkowica?).

Zdobycie Drohiczyna.

1192

-Najazd na Wielkopolskę.

Spalenie Gniezna.

-Zawiązanie sojuszu polsko-węgierskiego.

1194

-Wyprawa na Jaćwięgów.
-(5 V) Śmierć Kazimierza II Sprawiedliwego w Krakowie.

ciekawostka

Któregoś dnia książę Kazimierz został zaproszony przez swego poddanego, Jana do pojedynku w kości, w którym nagrodą była ogromna ilość srebra. Książę zwyciężył. Przeciwnik z żalu i złości, odruchowo uderzył księcia pięścią w twarz i uciekł, bojąc się książęcego gniewu. Gdy go pojmano, spodziewał się najgorszego, ale Kazimierz go... nagrodził i podziękował mu za nauczkę, iż władcy nie przystoi powierzać żadnych spraw przypadkowemu trafowi.

ważniejsze fundacje

	kolegiata Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Wiślicy (romańska) - (współfundacja wraz z bratem Henrykiem)
1176	klasztor Cystersów w Sulejowie
1185	klasztor Cystersów w Koprzywnicy
ok. 1185	kolegiata Św. Floriana w Krakowie

przyczyna śmierci

śmierć Kazimierza Sprawiedliwego
PRAWDOPODOBNIE OTRUTY (na kartach Kroniki Polski Wincentego Kadłubka znajduje się informacja, iż książę zmarł nagle w czasie uczty, którą zorganizował z okazji dziesięciolecia sprowadzenia do Krakowa relikwii Św. Floriana: kiedy wszyscy wszędy się weselili - [książę], ta jedyna - ta osobliwa gwiazda ojczyzny, gdy zadawał właśnie pewne pytania biskupom o zbawienie duszy, wychyliwszy maleńki kubek - na ziemię się osunął i ducha wyzionął).

miejsce pochówku

KATEDRA W KRAKOWIE.