Bolesław I Wysoki (Przystojny)
Wszędzie, gdzie się pokazał lub przebywał, wszyscy wskazywali go z ogromnym podziwem jako zwycięzcę olbrzyma, a jego bohaterską odwagę sławiły wszystkie usta.
Kronika Jana Długosza
Kronika Jana Długosza
genealogia:
| rodzice ⇒ drzewo genealogiczne | |
|---|---|
| Władysław II Wygnaniec | Agnieszka, córka Leopolda III Babenberga, margrabiego Austrii |
| życie | |
| 1127 - 7/8 XII 1201 (Wrocław) | |
| małżeństwa | |
| |
| potomstwo ⇒ drzewo genealogiczne | |
| |
| panowanie | |
| 1163-1172: Śląsk 1172-1179/80, 1080/90-1201: Dolny Śląsk 1201: Opole 1179/80-1080/90: Legnica, Wrocław | |
kalendarium:
1142
★
Tegoż roku [1142 - przyp. wł.] oddał Wsiewołod córkę swoją Zwienisławę w Lachy za Bolesława. - Latopis kijowski-Małżeństwo ze Zwienisławą, córką Wsiewołoda Olegowicza, wielkiego księcia kijowskiego.1146
★
Wsiewołod zgromadził braci swoich, Igora i Światosława, [Światosława] zostawił w Kijowie, a z Igorem poszedł ku Haliczu, i z Dawidowiczami, i z Włodzimierzem, i z Wiaczesławem Włodzimierzowiczem [przyszli też] Iziasław i Rościsław Mścisławicze, synowce jego, i Światosława wziął, syna swojego, i Bolesława, lackiego kniazia, zięcia swojego, i Połowców dzikich wszystkich - i było wielkie mnóstwo wojów. - Latopis kijowski-(I) Wyjazd na Ruś, w celu udzielenia pomocy zbrojnej stryjowi Wsiewołodowi Olegowiczowi w wyprawie na Halicz.- (I/II) Nieudane oblężenie Zwenigrodu (Dźwinogrodu).
-Ucieczka do Niemiec po wygnaniu z Polski Władysława II.
1147-1149
-Prawdopodobny udział w krucjacie króla niemieckiego Konrada III do Ziemi Świętej.1154-1155
-Bolesław bierze udział w wyprawie koronacyjnej (do Włoch) Fryderyka I Barbarossy.ok. 1155
-Śmierć Zwienisławy.1158-1162
-Udział w wyprawie włoskiej Fryderyka I Barbarossy.1159 (1163)
-(30 V) Śmierć ojca Władysława II.ok. 1160
-Małżeństwo z niemiecką hrabianką Krystyną.1163
★
Kiedy wreszcie po upływie długiego czasu wygnaniec zakończył życie, [...] Bolesław, którego cesarz nie mógł pokonać, uważa za słuszne usłuchać nakazu natury i odwołuje bratanków z wygnania z bezinteresowną serdecznością [...] i nadaje im czcigodną dzielnicę śląską zarówno w dowód łaskawości, jak i na pociechę sieroctwa. [...]Ponieważ jednak z tego nadania wyłączył niektóre grody dla większego zabezpieczenia [swego panowania], stało się to powodem wielu nieszczęść i zarzewiem niepokojów. Ledwo bowiem Władysławowice weszli w progi [dzielnicy], orzekli, że wspomniana dzielnica nie przypadła im tytułem nadania ani dobrodziejstwa, lecz jako prawowitym dziedzicom, w prawowitym następstwie. - Mistrza Wincentego Kronika Polska-(VIII/IX) Bolesław i Mieszko powracają do Polski.
- Objęcie Śląska (bez głównych grodów) z nadania Bolesława Kędzierzawego.
1164/1165
★
W tym czasie, gdy książę [Bolesław] zaprzątnięty był pilniejszymi sprawami, oni [Władysławowice] zajmują grody, umiejętnie je obwarowują, wzmacniają załogami. - Mistrza Wincentego Kronika Polska-Wojna z Bolesławem Kędzierzawym o grody śląskie.- Całkowite opanowanie Śląska przez Bolesława i Mieszka.
1172
-Bolesław zostaje wypędzony przez Mieszka i syna Jarosława.- Wyjazd Bolesława do Erfurtu na dwór cesarski.
★
1172. Władysław [II] król wraz z cesarzem wkroczył do Polski. - Rocznik praski---
1172. Legnica zostaje spalona. - Rocznik krakowski-(/14 X) Wyprawa cesarza Fryderyka Barbarossy (przy wsparciu czeskim) na Polskę.
- Bolesław Kędzierzawy i Mieszko wypłacają cesarzowi kwotę 8000 grzywien w zamian za zaniechanie działań wojennych.
- Powrót Bolesława na Śląsk (po uprzednim zbrojnym zajęciu Legnicy i Wlenia).
- Podział dzielnicy śląskiej pomiędzy braćmi.
- Bolesław obejmuje władzę na Dolnym Śląsku (we Wrocławiu, Legnicy i Głogowie).
1175
-Wiec książąt piastowskich w Grodźcu.1177
-(26 IV) Wiec książąt piastowskich w Gnieźnie.1179/1180
★
[...] dzielnica śląska zamierzała podnieść bunt. Władzę nad nią przywłaszczył sobie w swoim czasie syn Władysława Mieszko, wygnawszy brata, księcia Bolesława. - Mistrza Wincentego Kronika Polska---
Między nimi, to znaczy Mieszkiem [Laskonogim] i Bolesławem [Wysokim], powstał spór z powodu podziału wspomnianej prowicji [śląskiej]. W następstwie tego Mieszko zmusił brata swego Bolesława do ucieczki z miasta Wrocławia. - Kronika wielkopolska-Wojna z bratem Mieszkiem Laskonogim (stronnikiem Mieszka III).
- Bolesław traci Wrocław i zostaje wygnany.
★
Odzyskawszy ją [dzielnicę śląską] z niemałym trudem, Kazimierz oddał ją Bolesławowi. Lecz i wojowniczość jego brata, mianowicie tegoż Mieszka, poskromił przez nadanie mu kilku grodów; a również brata ich Konrada mianował księciem marchii głogowskiej. - Mistrza Wincentego Kronika Polska-Porozumienie pokojowe (zawarte dzięki mediacji niemieckiej?).- Wycofanie się Mieszka z Wrocławia i przywrócenie władzy Bolesławowi.
- Kazimierz wydziela ziemię głogowską z księstwa wrocławskiego Bolesława i przekazuje ją Konradowi Laskonogiemu.
1180
★
Było na tej naradzie ośmiu biskupów: gnieźnieński Zdzisław, krakowski Gedeon, wrocławski Żyrosław, kujawski Unelf, poznański Cherubin, płocki Lupus, kamieński Konrad, lubuski Gaudenty i trzech książąt: poznański Otto, wrocławski Bolesław i mazowiecki Leszek oraz ogromny tłum panów i rycerzy. Ci przeważającą liczbą głosów orzekli, że należy wytępić niegodziwe zwyczaje, z powodu których gniew Boży - byli o tym przekonani - zesłał na Polaków różne nieszczęścia i niepowodzenia. - Kronika Jana Długosza-Uprzywilejowanie Kościoła na zjeździe w Łęczycy przez Kazimierza Sprawiedliwego (przy współudziale Bolesława?).ok. 1181
★
Mówi więc Mieszko do brata: "Czy ty nie wiesz, że Bolesław Władysławowic jest naszym wspólnym wrogiem? On bowiem pragnie naszą wolność zaprzedać Niemcom, aby za cenę danin składanych przez innych ulżyć swojej u nich niewoli. On ciągle depcze nam po piętach, to aby zemścić się na nas za krzywdy ojca, to aby zniszczywszy nas zupełnie, sam - nie daj Boże - zagarnął wolny pryncypat. [...] Jeśli więc jego porzucisz, ja odstępuję od skargi i zrzekam się całkowicie prawa pierworództwa". Skoro więc łatwowierny Kazimierz go odtrącił, chytry Mieszko wnet zaprzysiągł mu [Bolesławowi Wysokiemu] więzy przyjaźni. - Mistrza Wincentego Kronika Polska-Kazimierz Sprawiedliwy zrywa porozumienie sojusznicze z Bolesławem (wskutek namowy Mieszka III).- Zawarcie przymierza z Mieszkiem III.
1180/1190
-Śmierć Konrada Laskonogiego.- Głogów powraca do władztwa Bolesława.
1195
★
[Mieszko III] podżega księcia Bolesława i brata jego Mieszka i na swoją stronę ich przeciąga. [...] Przeto Władysławowice powiększają i wzmacniają jego stronnictwo, nie tyle z miłości do niego, ile z żądzy [zagarnięcia] władzy i z nienawiści do sierot [Leszka i Konrada]. - Mistrza Wincentego Kronika Polska-Układ sojuszniczy z Mieszkiem III.1198
-(8 III) Uzyskanie bulli protekcyjnej od papieża Innocentego III.1201
-(22 III) Śmierć Jarosława opolskiego.- Bolesław opanowuje Opole.
Bolesław Wysoki - podobizna
z płyty nagrobnej
sfragistyka:
(falsyfikat)  +SIGILLVM BOLEZLAI DEI GRA DVCIS ZLESIE |  +BOLEZLAVS DVX ZLE |
ciekawostka:
W latach 1158-1162 książę Bolesław uczestniczył w wyprawie cesarza Fryderyka Barbarossy do Włoch. Podczas oblężenia Mediolanu potężnie zbudowany i groźny rycerz wyzywał na pojedynek rycerzy cesarza. Gdy żaden nie podjął wyzwania, zarzucił im tchórzostwo i zniewieściałość. Żądny sławy i rozgłosu Bolesław przyjął wyzwanie. Doszło do konnego pojedynku na kopie, który polski książę wygrał, zadając olbrzymowi z Mediolanu śmiertelną ranę.
ważniejsze fundacje:
| ok.1165 | kościół Św. Piotra w Toszku |
|---|---|
| 1175 | klasztor cystersów w Lubiążu |
| po 1177 | zamek na Ostrowie Tumskim we Wrocławiu (romański) |
| zamek we Wleniu (romański) | |
| 1195 | kościół w Świerzawie (drewniany) |
przyczyna śmierci:
| 7/8 XII 1201 | nieznana |
|---|
pochówek:
| 1201 | opactwo cystersów w Lubiążu |
|---|---|
| zdjęcie kościoła pocysterskiego w Lubiążu | |
| zdjęcie płyty nagrobnej Bolesława Wysokiego | |
źródła:
- August Bielowski, Monumenta Poloniae Historica, Lwów, Kraków 1864-1893, [tłum. wł.]
- Jana Długosza kanonika krakowskiego Dziejów polskich ksiąg dwanaście, oprac. i tłum.: Karol Mecherzyński, t. I-V, Kraków 1867-1870
- Kronika Wielkopolska, oprac.: Brygida Kürbis, tłum.: Kazimierz Abgarowicz, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1965
- Latopis kijowski 1118-1158, oprac. i tłum.: Edward Goranin, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 1995
- Mistrza Wincentego Kronika Polska, oprac.: Brygida Kürbis, tłum.: Kazimierz Abgarowicz, Brygida Kürbis, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1974
literatura:
- Zygmunt Boras, Książęta piastowscy Śląska, Wydawnictwo Śląsk, Katowice 1978
- Kazimierz Jasiński, Rodowód Piastów śląskich, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2007
- Andrzej Jureczko, Testament Krzywoustego, Krajowa Agencja Wydawnicza, Kraków 1988
- Norbert Mika, Mieszko syn Władysława II Wygnańca, książę raciborski i pan Krakowa - dzielnicowy władca Polski, Wydawnictwo i Agencja Informacyjna WAW Grzegorz Wawoczny, Racibórz 2006
- Karol Olejnik, Cedynia, Niemcza, Głogów, Krzyszków, Krajowa Agencja Wydawnicza, Kraków 1988
- Franciszek Piekosiński, Uwagi nad ustawodawstwem wiślicko-piotrkowskim króla Kazimierza Wielkiego, Kraków 1891
- Tomasz Sadowski, Książęta opolscy i ich państwo, Wydawnictwo Rzeka, Wrocław 2001
- Tomasz Sadowski, Poczet książąt Wrocławia, Wydawnictwo Rzeka, Wrocław 1999
- Marcin Spórna, Piotr Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003
- Stanisław Szczur, Krzysztof Ożóg, Piastowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999
- Benedykt Zientara, Bolesław Wysoki: tułacz, repatriant, malkontent, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2008
- Benedykt Zientara, Henryk Brodaty i jego czasy, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1975
ilustracje:
- Sylwjusz Mikucki, Heraldyka Piastów śląskich do schyłku XIV wieku, Polska Akademia Umiejętności, Kraków 1935
- Franciszek Piekosiński, Pieczęcie polskie wieków średnich: doba piastowska, Kraków 1899
- Georg Thebesius, Liegnitzische Jahr-Bücher [...], Johann Christoph Jungmann, Jauer (Jawor) 1733
- Fotografie miejsc historycznych, http://foto.poczet.com