Konrad I Mazowiecki
Kronika Jana Długosza
genealogia:
| rodzice ⇒ drzewo genealogiczne | |
|---|---|
| Kazimierz II Sprawiedliwy | Helena, córka Konrada II Przemyślidy, księcia znojemskiego |
| życie | panowanie (Kraków) |
| 1187/1188 - 31 VIII 1247 | 1241 - 1243 |
| małżeństwa | |
| |
| potomstwo ⇒ drzewo genealogiczne | |
| |
kalendarium:
1194
-(5 V) Śmierć Kazimierza Sprawiedliwego.- Mieszko III zagarnia Kujawy.
- Nieletni Konrad przechodzi pod opiekę matki oraz wojewody Mikołaja i biskupa krakowskiego Pełki.
1195
★
[...] wszyscy, bez żadnego wyboru, wzajem się zabijają w zamęcie rzezi. Tu Mieszkowic Bolesław dzidą przeszyty ducha oddaje. Tu ściele się sława znakomitych rycerzy. Tu woj jakiś prosty rani Mieszka, a gdy go chce dobić, ten zdejmuje szyszak i woła, że jest księciem! Ów rozpoznawszy go o pobłażanie dla [swojej] nierozwagi prosi i broniąc przeciw natarciu innych, wyprowadza z pola walki. Atoli i książę Roman, któremu wycięto wielu ludzi, pozbawiony znacznej części posiłków, wielokrotnie raniony, i to nielekko, musiał uchodzić tak z powodu dokuczliwych ran, jak i zwątpienia o zwycięstwie. Zaraz bowiem w pierwszym starciu ogromna część jego Rusinów rzuciła się do ucieczki, co zwolennikom pacholąt odebrało [możność] zwycięskiego tryumfu. [...]Znów przychodzi Staremu na pomoc Władysławowic Mieszko z bratankiem, synem Bolesława [Wysokiego] Jarosławem [i] nie znalazłszy prawie nikogo w miejscu bitwy, ponieważ oba wojska już się rozpierzchły, winszują sobie i znaki zwycięstwa tam podnoszą, jak gdyby zwycięsko odzierżyli pole walki. Spotyka się z nimi z małą co prawda garstką komes Goworek, stacza walkę i niby piorun druzgocący na próżno z całych sił na nich uderza. Znękany bowiem [walką] z przeważającą liczbą nieprzyjaciela, ulega wreszcie, nie bez pewnej chwały. Chwytają go, schwytanego uprowadzają. - Mistrza Wincentego Kronika Polska
---
Roman [...] pojechał do Lachów dla [uzyskania] pomocy, ku Kazimierzowicom. I rzekli mu Kazimierzowive: "My byśmy radzi tobie pomóc, lecz skrzywdzi nasz stryj nasz Mieszko - szuka pod nami włości. Lecz ty wpierw urządź nas, abyśmy byli - wszyscy Lachowie - nie różni, jeno za jedną byśmy tarczą byli z tobą i byśmy pomścili krzywdy twoje". Roman zaś upodobał radę ich. I posławszy ich, zdecydował się pojechać na Mieszka z synowcami jego, z Kazimierzowicami. [...] Mieszko zaś wysławszy [wojsko] przeciw niemu, nie chciał bić się z nim, jeno kazał Romanowi, by pogodził go z synowcami jego. Roman wszak nie posłuchał go, ani mężów swoich, i wydał mu bitwę. I zderzyli się Lachowie z Rusią, i zgnietli Lachowie Ruś, i zwyciężył Mieszko Romana. I zabili w bitwie Rusi jego mnóstwo i swoich Lachów, a sam [Roman] uciekł do Kazimierzowiców do grodu [Krakowa - przyp. wł.]. I wziąwszy go stamtąd, poniosła go drużyna jego do Włodzimierza. - Latopis kijowski-(lato) Mieszko III z synem Bolesławem i Mieszko Laskonogi z bratankiem Jarosławem wyprawiają się na Kraków.
- (13 IX) Bitwa nad Mozgawą (przy wsparciu księcia włodzimierskiego, Romana).
- Roman zostaje raniony i wycofuje się do Włodzimierza Wołyńskiego.
- Śmierć Bolesława Mieszkowica.
- Wojska wielkopolskie i śląskie wycofują się z Małopolski.
1199/1200
-(11 VIII 1199/11 VIII 1200) Podział władztwa z bratem Leszkiem.- Konrad przejmuje samodzielne rządy na Mazowszu i Kujawach.
1205
★
W tym czasie Roman, zwany często najpotężniejszym księciem Rusi, odmawia danin księciu Leszkowi i zuchwale zebrawszy niezliczone wojsko potężnym oddziałem niespodziewanie najeżdża granice Polski. Gdy wieść o tym doszła do uszu Leszka, natychmiast zebrawszy niewielką gromadę zbrojnych zabiega mu [Romanowi] drogę pod Zawichostem i rzuca się na niego, porywa [go] i obala. Widząc to Rusini, którzy najpierw z butną przyszli miną, w wielkiej liczbie ranni i zabici, wraz z księciem swym Romanem śmiercią polegli. - Kronika wielkopolska-Najazd Romana halicko-włodzimierskiego na ziemię sandomierską (sprowokowany zapewne przez Władysława Laskonogiego).- (19 VI) Zwycięstwo połączonych wojsk Konrada i Leszka Białego pod Zawichostem.
- Śmierć Romana halicko-włodzimierskiego.
1207/1210
-Małżeństwo z Agafią, córką Światosława Igorewica, księcia nowogrodzko-siewierskiego i przemyskiego.1209
-Rozpoczęcie akcji chrystianizacyjnej Prus przez Chrystiana i Filipa-Boguchwała.1210
-Starania Mieszka Laskonogiego w Rzymie o odnowienie senioratu.- (9 VI) Papież Innocenty III wydaje bullę nakazującą przestrzeganie zasady senioratu (tzw. bulla Significavit nobis).
- Przywilej borzykowski dla Kościoła polskiego.
1212
-(24 V) Wiec w Mąkolnie.1215
-Synod w Wolborzu.- Przywilej wolborski dla Kościoła polskiego.
1216
-Utworzenie przez Chrystiana biskupstwa pruskiego podległego bezpośrednio papiestwu.1217
-Konrad oślepia, a następnie skazuje na śmierć wojewodę płockiego, Krystyna.1222-1223
-Wyprawy chrystianizacyjne do Prus.- (5 VIII 1222) Wiec w Lonyz.
- (6 VIII 1223) Wiec w Wierdzelewie.
1226 (fakt. ok. 1235)
-(26 III) Złota Bulla z Rimini cesarza Fryderyka II Hohenstaufa (?).- Cesarz nadaje Zakonowi Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (Krzyżakom) prawa do wszystkich ziem, które zdobędą podczas misji w Prusach.
1227
-(XI) Wiec książąt piastowskich w Gąsawie.- (23/24 XI) Leszek Biały zostaje zamordowany.
- Zanik formalnych pozostałości pryncypatu.
1228
-(III) Zjazd w Skaryszewie w sprawie następstwa na tronie krakowskim.★
My, Konrad, książę mazowiecki i kujawski, czynimy wiadomym tak obecnym jak i przyszłym, że Szpitalowi Marii Panny, Zakonu Braci Niemieckich w Jerozolimie dla zbawienia duszy naszej Ziemię Chełmińską ze wszystkimi przynależnościami, tak w wodach, jak w roli i borach, żadnych pożytków sobie nie zachowując, ani na przyszłość się nie spodziewając, oraz wieś Orłowo zwaną, na Kujawach leżącą, nadaliśmy na wieczystą własność w niepodzielne posiadanie za zgodą wszystkich dziedziców naszych. - fragment dokumentu Konrada Mazowieckiego wydanego w Bieczu w dniu 23 kwietnia 1228 roku-(23 IV) Konrad nadaje uposażenie (o charakterze prywatno-prawnym) Zakonowi Krzyżackiemu w ziemi chełmińskiej.-(VI-VII) Nieudany najazd Konrada na ziemię krakowską.
- (VII) Wojska Konrada zostają rozbite w bitwach pod Skałą, Wrocieryżem nad Mierzawą i Międzyborzem (k. Opoczna).
- Śmierć Przemysła, rzekomego syna Konrada, pod Skałą.
-Zawarcie przymierza z Władysławem Odonicem.
1229
-(zima/wiosna) Henryk Brodaty zostaje (podczas Mszy Św. na zjeździe w Spytkowicach) pojmany przez ludzi Konrada i uprowadzony do Płocka.-Konrad zajmuje ziemię sandomierską i łęczycko-sieradzką.
- Przekazanie ziemi sandomierskiej synowi Bolesławowi.
- Nieudane oblężenie Kalisza.
- Henryk zostaje uwolniony (za cenę rezygnacji z pretensji do Krakowa).
1230
-Wiec w Dzieraźni.- Konrad nadaje przywileje poddanym biskupstwa płockiego.
- Krzyżacy sporządzają falsyfikat nadania ziemi chełmińskiej (celem uzurpacji władzy publicznej).
- Rozpoczęcie podboju Prus przez Zakon Krzyżacki.
1231
-(23 III) Zjazd z Władysławem Odonicem w Zgierzu.-Sprecyzowanie zakresu immunitetu dla biskupstwa płockiego.
- Konrad spod swej jurysdykcji wyjmuje wyłącznie przypisańców (ludzi pozbawionych prawa do opuszczania danej ziemi) - zawężenie zakresu przywileju wolborskiego.
- Henryk Brodaty obejmuje władzę w Krakowie.
- Konrad nakazuje budowę grodu obronnego w Smardzowicach pod Krakowem (castrum Wisegrod), w celu odcięcia Skały od Krakowa.
- Nieudane oblężenie Skały.
1232
-(jesień) Wyparcie Konrada z Małopolski.- (31 X) Zjazd pokojowy w Skaryszewie.
- Konrad uznaje prawa Henryka do Krakowa i zwraca ziemię sandomierską (bez kasztelanii żarnowskiej i skrzyńskiej).
1233
★
[...] Konrad pojmał go [Bolesława] wraz z matką i związanego oddał pod ścisłą straż w grodzie Sieciechowie. - Kronika wielkopolska-(zima/wiosna) Pojmanie Bolesława i jego matki Grzymisławy.- Odbicie jeńców z niewoli przez Klemensa z Ruszczy, dostojnika małopolskiego (działającego z polecenia Henryka).
-(jesień) Ugoda z Henrykiem Brodatym w Chełmie.
1234
-(I/II) Wyprawa krzyżowa (przy wsparciu Krzyżaków) przeciwko Prusom.-(lato) Zakon Krzyżacki uzyskuje inwestyturę papieską na Prusy.
-(VIII) Konrad zawiera ugodę z Henrykiem w Luchani (nad Wartą).
-Odebranie Bolesławowi ziemi sieradzkiej i przekazanie władztwa nad częścią Mazowsza (z Płockiem).
1235
★
[...] przybyli z wielkim wojskiem na ziemię chełmińską i do Ostrowa Świętej Marii, i lepiej go umocnili, niemal wszyscy książęta polscy, a mianowicie mazowiecki, kujawski, krakowski i wrocławski oraz książę Świętopełk wraz z bratem. Kiedy nastała zima, całe wojsko pielgrzymów wraz z braćmi wkroczyło na terytorium, które zwie się Rezija, zniszczyło je całe i kogo tylko mogło, wymordowało. Wówczas wyszła im naprzeciw wielka mnogość Prusów, wysłana do walki. Wezwawszy Bożej pomocy, chrześcijanie starli się z nimi. Wówczas książę Świętopełk ze swoimi odciął im możliwość ucieczki i zgnęło tam pięć tysięcy Prusów, ku ogromnej radości chrześcijan, a bez żadnej ich szkody. - Kronika oliwska-(23 I/26 II) Wyprawa krzyżowa na Prusów.- Zwycięstwo w bitwie nad Dzierzgonią.
-Najazd na Sandomierszczyznę.
- Konrad i jego syn Bolesław opanowują ziemię radomską.
1236
-(2 VII) Wiec w Dankowie.- Zatwierdzenie przynależności ziemi radomskiej do władztwa Konrada przez Henryka Brodatego (?).
- Konrad ostatecznie rozgranicza dzielnice Bolesława i Kazimierza.
- Oddziały kujawsko-mazowieckie zostają pobite przez wojska księcia Wasylka pod Czerwieniem.
- Wycofanie się z Rusi (wskutek trudności i znacznych strat przy przeprawie przez Wieprz).
1237
-Osadzenie w Drohiczynie rycerzy dobrzyńskich, w celu ochrony Mazowsza przed najazdami Jaćwięgów.-Lokacja Płocka na prawie magdeburskim.
1238
-(III) Utrata Drohiczyna na rzecz Daniela Romanowicza.-Najazd litewski na Mazowsze.
1239
-(9 VII) Zjazd w Przedborzu z Grzymisławą i Bolesławem.- Zgoda na objęcie ziemi sandomierskiej przez Bolesława.
★
[...] książę mazowiecki Konrad opanowany diabelskim szałem kazał schwytać mistrza Jana Czaplę, scholastyka płockiego, i po ochłostaniu wielce udręczonego powiesić jak złodzieja. I znowu już zmarłego, zdjętego z szubienicy, kazał sprowadzić w pobliże kościoła Św. Benedykta na brzegu rzeki Wandalus [Wisły], naprzeciw kościoła płockiego i powiesić. - Kronika wielkopolska---
[Arcybiskup Pełka] na wszystkie kościoły położone w diecezji płockiej i na całą diecezję płocką rzuca interdykt kościelny, rozesławszy urzędowe zawiadomienie, któremu podporządkowali się zarówno biskup i kler, jak i lud płocki. - Kronika Jana Długosza
- Konrad i Agafia zostają obłożeni klątwą, a księstwo mazowieckie - interdyktem.
1239/1240
-Zjazd z arcybiskupem gnieźnieńskim Pełką w Łęczycy.★
Nagle więc zwracając się przez posłów do wymierzającego karę prosi, żeby mu wyznaczył spotkanie. Kiedy je wyznaczono w Łęczycy, książę Mazowsza Konrad przybywszy tam osobiście z biskupem płockim Andrzejem i doradcami, okazał oznaki skruchy z powodu zbrodni, której się dopuścił wobec Chrystusa Pana. Zobowiązał się też, że dla zmycia wobec Pana zbrodni przyjmie każdą zbawienną pokutę. - Kronika Jana Długosza---
[Konrad] tytułem zadośćuczynienia za tę zbrodnię darował arcybiskupowi i kościołowi gnieźnieńskiemu gród Łowicz wraz z jego okręgiem [raczej sam tylko gród, bo okręg już od 1136 roku pozostawał w rękach arcybiskupa - przy. wł.]. - Kronika wielkopolska
- Konrad (w ramach pokuty) przekazuje kościołowi gnieźnieńskiemu gród w Łowiczu i szereg przywilejów w zamian za uwolnienie od klątwy.
- Arcybiskup Pełka cofa interdykt.
1240
-(17 IX) Wiec w Iłowie.1241
-(19 I) Wiec w Piątku.★
Ale papież Grzegorz IX unieważniwszy całkowicie absolucję, udzieloną księciu Konradowi przez arcybiskupa gnieźnieńskiego Piotra [Pełkę - przyp. wł.], polecił biskupowi wrocławskiemu Tomaszowi i scholastykowi krakowskiemu Gerardowi, aby przyjąwszy od księcia Konrada odpowiednie zadośćuczynienie, udzielili mu dobrodziejstwa rozgrzeszenia. Ci, zatwierdzając pierwotne zadośćuczynienie, dokonane przez księcia Konrada na rzecz katedr w Gnieźnie, Włocławku i Płocku, uwolnili wymienionego księcia od zarzutu zabójstwa, otrzymawszy wpierw od synów wymienionego księcia Konrada, Bolesława księcia Mazowsza i księcia Kujaw Kazimierza, zatwierdzenie tego wszystkiego, co książę Konrad ofiarował wspomnianym katedrom: gnieźnieńskiej, włocławskiej i płockiej [...] - Kronika Jana Długosza-Papież Grzegorz IX unieważnia rozgrzeszenie udzielone przez arcybiskupa Pełkę.- Biskup wrocławski Tomasz i scholastyk krakowski Gerard zatwierdzają zadośćuczynienie Konrada (potwierdzone także przez jego synów Bolesława i Kazimierza) i udzielają rozgrzeszenia księciu.
★
1241. [...] Książę Konrad zajmuje Kraków. - Rocznik kapituły krakowskiej---
[Konrad] zebrawszy więc w miarę swoich możliwości jak najsilniejsze wojsko z rycerzy Mazowsza i Kujaw oraz z przysłanych mu przez księcia Pomorza Świętopełka rycerzy pomorskich i posiłków pruskich i litewskich, przybył i zajął obydwie dzielnice, a mianowicie: krakowską i sandomierską oraz wszystkie ich zamki i warownie, a wszyscy dobrowolnie poddawali się jego władzy i rządom, gdyż byli przekonani, że ich książę Bolesław Wstydliwy już nie wróci. - Kronika Jana Długosza-(9 IV) Śmierć Henryka Pobożnego.
- (10 VII) Konrad (przy wsparciu synów) zajmuje Kraków.
★
Książę Mazowsza Konrad [...] dobrawszy sobie trzech synów: Bolesława, Kazimierza i Siemowita i biskupa płockiego Andrzeja oraz wszystkich innych doradców i znaczniejszych panów ze swoich księstw, odbywa z tego powodu osobiste spotkanie z księciem Pomorza Świętopełkiem, prosząc go o pomoc przeciw Bolesławowi Łysemu i rycerstwu wrocławskiemu i krakowskiemu. - Kronika Jana Długosza-(18 IX) Zjazd ze Świętopełkiem gdańskim w miejscowości Pomuzow.1242
★
[...] brodaci krzyżacy połączywszy się z polskimi książętami zdobyli Wyszogród i Sartawicę, grody wspomnianego Świętopełka. Także gród Nakło pozostający pod władzą młodzieńców Przemysła i Bolesława [Pobożnego], który tenże Świętopełk krótko przedtem podstępnie zajął, odebrali z rąk jego i zwrócili księciu Przemysłowi oraz bratu jego [...] - Kronika wielkopolska-(20 IX) Zawarcie sojuszu z Zakonem Krzyżackim przeciwko Świętopełkowi, księciu gdańskiemu.- Początek walk ze Świętopełkiem gdańskim (przy współudziale wojsk wielkopolskich Przemysła i Bolesława).
- Koalicjanci zdobywają Sartowice (3/4 XII 1242), Wyszogród (XII 1242) i Nakło (I 1243).
1243
★
Wezwawszy więc na pomoc księcia opolskiego Mieczysława [...], po uzyskaniu posiłków od księcia poznańskiego Przemysła, Litwinów i Jaćwingów wymieniony książę Mazowsza Konrad i jego syn Kazimierz najeżdżają zbrojnie ziemię sandomierską. - Kronika Jana Długosza---
Bolesław, [...] bratanek jego [Konrada], spotkawszy się z nim w Suchodole, stoczył bitwę i powaliwszy wielu Mazowszan wypędził swego stryja z kraju. - Kronika wielkopolska-Konrad zostaje wypędzony z Krakowa.
- (25 V) Rozbicie wojsk Konrada i Kazimierza (wspomaganych przez oddziały opolskie Mieszka, wielkopolskie Przemysła, Litwinów i Jaćwięgów) przez stronników Bolesława Wstydliwego w bitwie pod Suchodołem.
1244
★
[...] książę mazowiecki Konrad wkroczywszy do diecezji krakowskiej obrabował wsie kościelne i spalił zabudowania biskupie, a wyrządziwszy wiele szkód wspomnianemu kościołowi wrócił nietknięty do siebie. [...]Spustoszyli [Konrad i poganie] również Kielce, miasto biskupa, i bardzo wiele wsi przyległych do tego miasta. I za to krakowski biskup Prandota [...] wyklął tego księcia. Jego wyrok zatwierdził ksiądz Pełka, arcybiskup gnieźnieński.- Kronika wielkopolska-Niszczycielski najazd na Kielecczyznę (władztwo biskupów krakowskich).
- Konrad zostaje obłożony klątwą przez biskupa Prandotę.
1245
-Wsparcie książąt halickich przeciwko wyprawie Rościsława, kandydata węgierskiego na tron księstwa halickiego.-Zjazd pokojowy w Łęczycy.
1246
★
[...] książę mazowiecki Konrad z przykrością znosząc to, że w innym czasie został pod Suchodołem pokonany przez bratanka, i nie mogąc dopuścić, aby tak haniebne zawstydzenie minęło bez pomsty, wolał raczej obrazić Boga przez splamienie sumienia niż zaniechać zemsty. I zebrawszy mnóstwo Litwinów [Konrad] wtargnął do ziemi swego bratanka łupiąc [ją]. Gdy Bolesław zabiegł mu drogę pod Zaryszowem, stoczyli ze sobą wielką bitwę. Lecz gdy Bolesław został - niestety - zmuszony do ucieczki, Litwini i Mazowszanie zabili bardzo wielu sandomierzan i krakowian, wielu z nich biorąc do niewoli. - Kronika wielkopolska---
Po upływie też niedługiego czasu - wiedział bowiem, że siły księcia Bolesława zostały przez niego złamane - ze swoimi tylko wojskami, ze swym synem, księciem Kujaw i Łęczycy Kazimierzem oraz swym zięciem, księciem opolskim Mieczysławem wkroczył do ziemi krakowskiej. Nie chcąc tracić czasu na zdobywanie zamków i miast, gdy i mieszczanie krakowscy z pogardą odrzucili wezwanie do poddania się, do trzech miejscowości wprowadza załogi. Najpierw zdobywa gród położony naprzeciw zamku i miasta Krakowa tam, gdzie Rudawa wpada do Wisły oraz drugi na brzegu [Wisły] w pobliżu klasztoru tynieckiego. Te dwa zamki obsadza załogą ze swoich żołnierzy. Trzeci buduje w Lelowie i oddaje go w dzierżawę swemu zięciowi, księciu opolskiemu Mieczysławowi. - Kronika Jana Długosza-Zerwanie układu pokojowego.
- Konrad z synem Kazimierzem (oraz z posiłkami litewskimi i opolskimi) wkracza do Małopolski.
- Zwycięstwo nad wojskami Bolesława Wstydliwego w bitwie pod Zaryszowem.
- Nieudana próba zdobycia zamku krakowskiego.
- Konrad tymczasowo umacnia się w ziemi krakowskiej.
- Przekazanie grodu w Lelowie Mieszkowi Otyłemu.
★
Ale kiedy Konrad z okolic Krakowa odszedł na Mazowsze, książę krakowski Bolesław Wstydliwy ze swymi rycerzami oblega i zdobywa zamek na skale tynieckiej. Drugi zaś wzniesiony w widłach rzeki Wisły i Rudawy przejmuje przez poddanie się, dlatego że rycerze, którzy stanowili jego załogę, obawiali się, by nie dostali się żywcem w ręce księcia Bolesława, podobnie jak ci ze skały tynieckiej. - Kronika Jana Długosza-Wycofanie z Małopolski.- Bolesław Wstydliwy likwiduje umocnienia Konrada w ziemi krakowskiej.
★
Kiedy rozeszła się wieść o jego śmierci [Mieszka], natychmiast zwrócono księciu krakowskiemu Bolesławowi Wstydliwemu zamek w Lelowie, który podlegał Mieczysławowi, i wszystkie wysiłki i knowania księcia mazowieckiego Konrada spełzły na niczym. - Kronika Jana Długosza-(18, 21, bądź 22 X) Śmierć Mieszka Otyłego.- Gród w Lelowie zostaje przejęty przez Bolesława Wstydliwego.
1247
-(31 VIII) Śmierć Konrada I Mazowieckiego.
Konrad Mazowiecki
Jana Matejki
sfragistyka:
wym. ok. 64/82 mm ![]() | Ø 55 mm +S CONRADI DVCIS MAZOVIE ET CVIAVIE |
Ø 55 mm (prawdopodobnie falsyfikat) +S CONRADI DVCIS MAZOVIE ET CVIAVIE | Ø 77 mm SIGILLVM CONRADI DVCIS POLONIE |
wym. 41/56 mm +S CONRADI DVCIS MAZOVIE ET CVIAVIE | Ø 66 mm +S CONRADI DVCIS CRACOVIE 7 MAZOVIE |
Ø ok. 65 mm +S CONRADI DVCIS CRACOVIE MAZOVIE SANDOMIRIE LACICIE | wym. ok. 40/50 mm (falsyfikat) ...DVCIS CONR... |
Ø 55 mm (falsyfikat) S 9RADI DVCIS ...RACOVIE LVCHICIE MAZOVIE ...T CVIAVIE |
ciekawostka:

Konrad bezlitośnie rozprawiał się ze swoimi przeciwnikami politycznymi: kazał uwięzić swego wojewodę, Krystyna, a następnie wydrzeć mu oczy i zamordować. Jeden z głównych oskarżycieli wojewody, scholastyk i książęcy kanclerz (był także wychowawcą synów Konrada) Jan Czapla, pomówiony o spisek, na rozkaz księcia bez sądu został poddany kilkudniowym torturom (dręczono go narzędziem zwanym 'koniem') i powieszony. A kiedy zmarł i zdjęto go z pierwszej szubienicy i kilku braci dominikanów wiozło zdjętego do miasta, żeby go pochować, rozwścieczona księżna Agafia spragniona krwi kapłańskiej, jak druga Jezabel, odebrała go im, kazała złożyć na wóz ciągniony przez dwa woły i powiesić na nowo na drugiej przygotowanej umyślnie w tym celu szubienicy koło kościoła Św. Benedykta nad Wisłą od strony katedry płockiej, aby był tak odstraszającym, jak i haniebnym widowiskiem (Jan Długosz). Incydent ten doprowadził do nałożenia ekskomuniki na parę książęcą. Działo się to w roku 1239.
ważniejsze fundacje:
| ok.1234 | kościół Św. Dominika w Płocku |
|---|---|
| 1238 | kościół Św. Katarzyny w Warszawie |
przyczyna śmierci:
| 31 VIII 1247 | prawdopodobnie czynniki naturalne (Jan Długosz zanotował w swej kronice, że książę zmarł sterany latami i ciągłymi wyprawami wojennymi) |
|---|
pochówek:

| 1247 | katedra w Płocku |
|---|---|
| zdjęcie katedry w Płocku | |
źródła:
- August Bielowski, Monumenta Poloniae Historica, Lwów, Kraków 1864-1893, [tłum. wł.]
- Jana Długosza kanonika krakowskiego Dziejów polskich ksiąg dwanaście, oprac. i tłum.: Karol Mecherzyński, t. I-V, Kraków 1867-1870
- Kronika oliwska - źródło do dziejów Pomorza Wschodniego z połowy XIV wieku, oprac. Błażej Śliwiński, tłum. Dominika Pietkiewicz, Muzeum Zamkowe w Malborku, Malbork 2008
- Kronika Wielkopolska, oprac.: Brygida Kürbis, tłum.: Kazimierz Abgarowicz, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1965
- Latopis kijowski 1159-1198, oprac. i tłum.: Edward Goranin, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 1994
literatura:
- Oswald Balzer, Genealogia Piastów, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2005
- Kazimierz Jasiński, Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich, Wydawnictwo Historyczne, Poznań - Wrocław 2001
- Andrzej Jureczko, Testament Krzywoustego, Krajowa Agencja Wydawnicza, Kraków 1988
- Bronisław Nowacki, Przemysł I, Wydawnictwo WBP, Poznań 2003
- Franciszek Piekosiński, Uwagi nad ustawodawstwem wiślicko-piotrkowskim króla Kazimierza Wielkiego, Kraków 1891
- Marcin Spórna, Piotr Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003
- Stanisław Szczur, Krzysztof Ożóg, Piastowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999
- Jerzy Wyrozumski, Pierścień Kingi, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1999
- Benedykt Zientara, Henryk Brodaty i jego czasy, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1975
ilustracje:
- Stefan Krzysztof Kuczyński, Pieczęcie książąt mazowieckich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 1978
- Franciszek Piekosiński, Pieczęcie polskie wieków średnich: doba piastowska, Kraków 1899
- Stanisław Smolka, August Sokołowski, Królowie i książęta: rysunki Jana Matejki, Nakład Maurycego Perlesa, Wiedeń [ok. 1893]
- Kazimierz Stronczyński, Pomniki książęce Piastów, lenników dawnej Polski w pieczęciach, budowlach, grobowcach i innych starożytnościach zebrane i objaśnione, Piotrków 1888
- Friedrich August Vossberg, Siegel des Mittelalters von Polen, Lithauen, Schlesien, Pommern und Preussen, Berlin 1854
- Fotografie miejsc historycznych, http://foto.poczet.com










