XHTML 1.1 | CSS 2.1
strona główna | forum dyskusyjne | nagrody, wyróżnienia | strony zaprzyjaźnione | kontakt z Autorem | zostań Dobrodziejem
BOLESŁAW POBOŻNY (KALISKI)
genealogia, heraldyka:
rodzice → drzewo genealogiczne:
  • Władysław Odonic Plwacz
  • Jadwiga, księżniczka *
    • * pochodzenie nieznane; XIII-wieczna Kronika Wielkopolska określa ją jako księżniczkę pomorską, córkę Mściwoja I gdańskiego; istnieje również hipoteza, iż była córką Świętopełka, księcia morawskiego
życie:
  • 1224/27 - 13/14 IV 1279 (Kalisz)
panowanie:
  • KALISZ: 1247 - 1249
  • GNIEZNO: 1249 - 1250
  • KALISZ, GNIEZNO: 1253 - 1257, 1273 - 1279
  • WIELKOPOLSKA: 1257 - 1269
  • WIELKOPOLSKA, KRUSZWICA, BYDGOSZCZ: 1269 - 1273
  • INOWROCŁAW: 1271 - 1273
małżeństwa:
  1. OO  1256 - 1279: Jolenta Helena, córka Beli IV, króla Węgier; beatyfikowana w 1827 roku przez papieża Leona XII
potomstwo → drzewo genealogiczne:
  1. Elżbieta (1261/63 - 28 IX 1304)
    Jadwiga (1270/75 - 10 XII 1339)
    Anna (1276 - przed 1300)
herb Piastów wielkopolskich
'Bolesław Pobożny Kaliski' Agnieszki Lewickiej
aut. Agnieszka Lewicka
charakterystyka:
Potrafił utłumić pożar i na sprawiedliwych warunkach, za wzajemną wymianą jeńców i wynagrodzeniem szkód, ułożyć pokój, co niektórym wydawało się rzeczą do uskutecznienia niepodobną.
sfragistyka:
pieczęć konna (1258)
+SIGILLVM BOLEZLAVI DEI GRACIA DVCIS POLONIE
pieczęć piesza (1250-77)
+S BOLEZLAVI DEI GRACIA DVCIS POLONIE

1241

-Rozpoczęcie akcji rewindykacyjnej w sprawie ziem zagarniętych przez Henryka Brodatego i Henryka Pobożnego.
  • Bolesław (z bratem Przemysłem) zajmuje południową część Wielkopolski.

1242-1243

-Udzielenie militarnego wsparcia wojskom krzyżackim i kujawskim w walkach ze Świętopełkiem gdańskim.
  • Koalicjanci zdobywają Sartowice (3/4 XII 1242), Wyszogród (XII 1242) i Nakło (I 1243).

1243

-(22 III) Traktat handlowy z Zakonem Krzyżackim (zawarty w Gnieźnie).
  • Zagwarantowanie swodoby przejazdu kupcom krzyżackim przez terytorium Wielkopolski.

1244

-Bunt możnych wielkopolskich przeciwko nadmiernemu uprzywilejowaniu biskupstwa poznańskiego.

1245

-Potwierdzenie wielkiego przywileju immunitetowego na rzecz biskupstwa poznańskiego.
-(24 IV) Bolesław zostaje pasowany na rycerza przez brata Przemysła w katedrze poznańskiej.

1247

-Bolesław otrzymuje od Przemysła ziemię kaliską i Przemęt.
-Nieudana próba rewindykacji kasztelanii lądzkiej (od Kazimierza Konradowica).

1249

-Podział Wielkopolski.
  • Przemysł odstępuje dzielnicę gnieźnieńską Bolesławowi, a sam przejmuje Kalisz.
-(lato) Przemysł i Bolesław udzielają pomocy zbrojnej Konradowi w walce z Bolesławem Rogatką.
  • (24 VIII) Wiec książęcy w Zdunach.
  • Konrad zdobywa Bytom nad Odrą.

1250

-(19 V)Pojmanie i uwięzienie Bolesława przez Przemysła.
  • Przemysł przejmuje władzę w ziemi gnieźnieńskiej.

1253

-(20 IV) Przemysł uwalnia Bolesława.
  • Bolesław tymczasowo przejmuje Kalisz.
-(23 IV) Lokacja Poznania na prawie magdeburskim.
-(7-20 V) Wiec w Pogorzelicy (k. Giecza).
  • (20 V) Ostateczny podział Wielkopolski.
    • Bolesław obejmuje władzę w księstwie kalisko-gnieźnieńskim.

1254

-(IX) Bolesław wyprawia się wraz z Przemysłem (przy wsparciu Konrada) na księstwo wrocławskie Henryka III.
  • Splądrowanie okolic Wrocławia, Trzebnicy, Cerekwicy i Leśnicy przez wojska wielkopolskie.

1255

-(29 IX) Mściwój, syn Świętopełka pomorskiego zdobywa Nakło.

1256

-(zima/wiosna) Interwencja Henryka III, Bolesława Rogatki, Władysława i Konrada w kurii papieskiej przeciwko książętom wielkopolskim.
  • (23 III) Papież Aleksander IV bierze w opiekę książąt śląskich oraz nakazuje biskupom ołomunieckiemu i lubuskiemu rozpatrzenie ich skargi.
  • (I 1257) Zatwierdzenie przez papieża Aleksandra IV (poprzez wydanie odpisu bulli Grzegorza IX z 26 VI 1235) układu granicznego śląsko-wielkopolskiego z 22 IX 1234 roku, w którym Władysław Odonic zrzekł się ziemi kaliskiej, rudzkiej, śremu i Santoka na rzecz Henryka Brodatego.
-(wiosna) Wyprawa przeciwko Pomorzanom.
  • Spalenie grodu w Raciążu.
  • (21 V) Pomorzanie zwyciężają pod Nakłem.
-(25 VII) Przemysł zawiera układ pokojowy ze Świętopełkiem.
  • Odzyskanie Nakła (za cenę 500 grzywien groszy).
-Małżeństwo z Jolentą Heleną, córką Beli IV, króla Węgier.

1257

-(4 VI) Śmierć Przemysła I.
  • Objęcie władzy nad ziemią poznańską (z tytułu opieki nad maloletnim Przemysłem II).
-Lokacja Gorzowa Wielkopolskiego na prawie magdeburskim.

1258

-Bolesław wyprawia się na Kujawy (przy wsparciu Warcisława, księcia zachodniopomorskiego).
  • Odzyskanie środkowej części kasztelanii lądzkiej.

przed 1259

-Lokacja Międzyrzecza na prawie magdeburskim.

1259

-Wyprawa na Pomorze Gdańskie.
-(16 III) Kazimierz Konradowic wkracza do ziemi kaliskiej.
  • Bolesław zwycięża oddziały kujawskie pod Opatowem.
-(wiosna/lato) Kazimierz Konradowic pojmuje możnowładców wielkopolskich (m.in. wojewodę gnieźnieńskiego, kasztelana gnieźnieńskiego i wojewodę kaliskiego) zwabionych na wiec (zapewne pod pozorem rozmów pokojowych).
-(lato) Najazd Kazimierza (wraz ze Świętopełkiem gdańskim) na Wielkopolskę.
  • Utrata grodu w Pakości.
-(29 IX-6 X) Odwetowa wyprawa Bolesława, Bolesława Wstydliwego, Siemowita oraz Romana halickiego na ziemię łęczycką.
  • (29 XI) Zawarcie porozumienia pokojowego.
    • Kazimierz zwraca resztę kasztelanii lądzkiej oraz gród Pakość Bolesławowi i uwalnia możnowładców wielkopolskich.

przed 1260

-Lokacja Kalisza na prawie magdeburskim.

1260

-(wiosna) Układ z Kazimierzem Konradowicem.-(1 VII) Wiec w Poznaniu.
  • Bolesław przekazuje kasztelanię santocką (bez Santoka) Brandenburgii (jako posag bratanicy Konstancji).

1261

-(VIII) Bunt Leszka Czarnego i Siemomysła przeciwko Kazimierzowi Konradowicowi.
  • (/24 VIII) Bolesław wyprawia się na ziemię łęczycką.
    • Całkowite przejęcie kasztelanii lądzkiej.
-(10 XII) Potwierdzenie fundacji klasztoru Cysersów w Lądzie (dokonanej jeszcze przez Mieszka Starego).

1262

-(29 I) Wiec w Iwanowicach.-(26 IV) Bolesław zezwala arcybiskupowi gnieźnieńskiemu na lokowanie miast i wsi na prawie niemieckim.
-(7 VI) Wiec w Dankowie.-(23 VI) Śmierć Siemowita I Mazowieckiego.
  • (5 VIII) Rycerstwo mazowieckie ponosi klęskę pod Długosiodłem w bitwie z połączonymi siłami Jaćwięgów, Litwinów i Rusinów.
  • Perejesława, wdowa po Siemowicie prosi Bolesława o wsparcie przeciwko Litwinom.
    • (IX) Bolesław odbudowuje Płock (29 IX) i zwraca go Perejesławie (i jej synom).
-Lokacja Kcyni na prawie magdeburskim.

1264

-(16 III) Statut kaliski na rzecz ludności żydowskiej.

1265

-Opanowanie Santoka przez Brandenburgię.
-Bolesław zawiera porozumienie z Brandenburgią.
  • Brandenburczycy palą Santok, Bolesław pali Drezdenko i następuje wymiana Drezdenka na Santok.

1266

-(III) Wyjazd Bolesława i Jolenty Heleny na pokojowy zjazd w Budzie.

1268

-Król czeski, Przemysł Ottokar II (wracający z wyprawy na pogańskich Prusów) pustoszy Wielkopolskę.

1269

-Bunt możnych (pod przewodnictwem biskupa kujawskiego Wolimira) na Kujawach inowrocławskich przeciwko prokrzyżackim i proczeskim rządom Siemomysła.
  • Bolesław wkracza na Kujawy i zajmuje Bydgoszcz.
  • Siemomysł przekazuje Bolesławowi kasztelanię kruszwicką (w zamian za mediację u biskupa Wolimira).
-(12-13 XII) Bolesław najeżdża Ziemię Lubuską.
  • (13 XII) Zdobycie i spalenie grodu w Sulęcinie.

1270

-(I) Zjazd z Bolesławem Wstydliwym.
-(II) Brandenburczycy odbudowują gród w Santoku.
-Bolesław odbudowuje gród w Drezdenku.
-(17 XII) Utrata grodu w Drezdenku na rzecz Brandenburgii.

1271

-Bolesław wyprawia się przeciw Brandenburgii.
  • Spustoszenie kasztelanii santockiej i Nowej Marchii (z Myśliborzem).
-Kolejny bunt na Kujawach inowrocławskich przeciwko Siemomysłowi.
  • (/8 VIII) Bolesław (z pomocą Mściwoja II pomorskiego) zdobywa Kujawy inowrocławskie.
    • Spustoszenie krzyżackiej części Kujaw (Nieszawy, Orłowa, Murzynna) przez wojska wielkopolskie.
    • Przekazanie kasztelanii wyszogrodzkiej Mściwojowi II.
    • Siemomysł ucieka na dwór Leszka Czarnego i przekonuje go do zmiany orientacji politycznej (na proczeską).
-(31 X) Układ pokojowy z krzyżackim mistrzem krajowym w Prusach, Dietrichem von Gatersleben.
  • Bolesław zobowiązuje się do wypłaty odszkodowania (w wysokości 160 grzywien srebra) za zniszczenia dokonane w krzyżackiej części Kujaw.

1272

-Konflikt z Przemysłem II.-(15 I) Bolesław i Mściwoj II pomorski wkraczają na Pomorze Gdańskie.
  • (II) Odbicie Gdańska z rąk Brandenburczyków.
-(27 V) Przemysł II wyprawia się przeciwko Brandenburgii.
  • Odzyskanie Drezdenka i Strzelców.

1273

-(lato) Konflikt z Przemysłem.
  • Przemysł potajemnie opuszcza dwór gnieźnieński i obejmuje samodzielne rządy w Poznaniu (dzięki pomocy wójta gnieźnieńskiego Piotra Winiarczyka).
  • Bolesław uznaje panowanie Przemysła w Poznaniu w zamian za jego rezygnację z przymierza z Henrykiem IV.
-Początek sojuszu wielkopolsko-zachodniopomorskiego przeciwko Brandenburgii.
-(7 VIII) Bolesław podejmuje się (udanej) mediacji pomiędzy Władysławem Łokietkiem i jego matką Eufrozyną, a Zakonem Krzyżackim.
-(7 VIII/XII) Przekazanie księstwa inowrocławskiego Leszkowi Czarnemu (bez Bydgoszczy, Kruszwicy i Radziejowa).

1274

-Najazd brandenburski na Wielkopolskę.
  • Brandenburczycy palą Poznań.

1278

-(6 I) Zjazd w Pobiedziskach z Przemysłem II.
-(lato) Wyprawa Bolesława i Mściwoja II przeciw Brandenburgii.
  • Rozbicie wojsk margrabiego Ottona pod Myśliborzem.
  • Odzyskanie Santoka.

1279

-(13/14 IV) Śmierć Bolesława Pobożnego w Kaliszu.
1244klasztor Dominikanów w Poznaniu (współfundacja wraz z bratem Przemysłem i matką Jadwigą)
ok.
1249
klasztor Cysterek w Owińskach (współfundacja wraz z bratem Przemysłem)
1259klasztor Franciszkanów w Gnieźnie
1279klasztor Klarysek w Gnieźnie (współfundacja wraz z żoną Jolentą Heleną)
  • Aleksander Swieżawski, Przemysł Król Polski, Wydawnictwo DiG, Warszawa 2006
  • Andrzej Jureczko, Henryk III Biały: książę wrocławski (1247-1266), Wydawnictwo Avalon, Kraków 2007
  • Bronisław Nowacki, Przemysł I, Wydawnictwo WBP, Poznań 2003
  • Franciszek Piekosiński, Pieczęcie polskie wieków średnich: doba piastowska, Kraków 1899
  • Franciszek Piekosiński, Uwagi nad ustawodawstwem wiślicko-piotrkowskim króla Kazimierza Wielkiego, Kraków 1891
  • Jerzy Wyrozumski, Pierścień Kingi, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1999
  • Kazimierz Stronczyński, Pomniki książęce Piastów, lenników dawnej Polski w pieczęciach, budowlach, grobowcach i innych starożytnościach zebrane i objaśnione, Piotrków 1888
  • Marcin Spórna, Piotr Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003
  • Oswald Balzer, Genealogia Piastów, Wydawnicwo Avalon, Kraków 2005
  • Paweł Żmudzki, Studium podzielonego Królestwa - Książę Leszek Czarny, Wydawnictwo Neriton, Warszawa 2000
  • Stanisław Rosik, Przemysł II i jego czasy, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2002
  • Stanisław Szczur, Krzysztof Ożóg, Piastowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999
  • Zygmunt Boras, Książęta piastowscy Wielkopolski, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1983