XHTML 1.1 | CSS 2.1
strona główna | forum dyskusyjne | nagrody, wyróżnienia | strony zaprzyjaźnione | kontakt z Autorem | zostań Dobrodziejem
HENRYK IV PROBUS (PRAWY)
genealogia, heraldyka:
rodzice → drzewo genealogiczne:życie:
  • 1257/58 - 23 VI 1290 (Wrocław)
panowanie (Kraków):
  • 1288 - 1290
małżeństwa:
  1. OO  1280 - ok.1287: Konstancja, córka Władysława I opolskiego
  2. OO  ok.1287 - 1290: Matylda, córka Ottona V Długiego, margrabiego brandenburskiego
herb Piastów śląskich
'Henryk IV Probus' Ireny Bierwiaczonek
aut. Irena Bierwiaczonek, ze zbiorów
Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze
charakterystyka:
Urósł aż do pozazdroszczenia, tak dzięki odziedziczeniu po ojcu i stryju całego księstwa wrocławskiego, jak i przez zakup [innych] okręgów.
Kronika Jana Długosza
sfragistyka:
pieczęć piesza (1270-1283)
+S HENRICI IIII DEI GRACIA DVCIS SLESIE
pieczęć piesza (1288-1290)
*SIGIL HENRICI QVARTI DEI GRA DVCIS SLESIE
ET DOMINI WRATIZLAVIE
pieczęć sygnetowa (1274-80)
+S H IIII DEI GRA DVC SLE
pieczęć sygnetowa (1289)
+S H DI GRA DVC SLIE
CRACOV ET SANDO(MIR)
pieczęć sygnetowa (1270-72)
+S H IIII DEI GRA DVC SLE
pieczęć sygnetowa (1281-88)
+S H IIII DEI GRA DVCIS SLE
pieczęć sygnetowa (1283)
+SECRETV HENRICI IIII DI GRA DVC ZLE

1266

-(3 XII) Śmierć Henryka III Białego.
  • Małoletni Henryk zostaje wysłany na dwór czeski w Pradze przez regenta, stryja Władysława, kanclerza Królestwa Czech.

1270

-(27 IV) Śmierć Władysława.
  • Henryk powraca do Wrocławia i obejmuje władzę w nad całością księstwa (tj. częścią należną po swym ojcu oraz częścią po stryju).
  • Przejęcie opieki nad małoletnim księciem przez króla czeskiego Przemysła Ottokara II.

1271

-(VI) Dywersyjny najazd Bolesława Wstydliwego, Leszka Czarnego i Konrada II mazowieckiego na księstwo wrocławskie w interesie Węgier prowadzących wojnę z Czechami.

1272

-(31 I) Henryk nadaje prawo mili miejskiej dla Wrocławia.
-Wrocław otrzymuje zezwolenie na budowę murowanych domów.

1273

-Uzyskanie prawa szrotu przez Wrocław.
-(lato) Zawarcie sojuszu z Przemysłem II.

1274

-Uzyskanie prawa składu przez Wrocław.
-Henryk rozpoczyna akcję rewindykacji ponad 70 wsi założonych przez biskupa wrocławskiego na terenie książęcej "przesieki".
  • Początek konfliktu z biskupem wrocławskim Tomaszem II.

1276

-(12 VII) Arbitraż 8 pełnomocników w sporze pomiędzy Henrykiem i biskupem Tomaszem II.
  • Polubowne zakończenie konfliktu.
-Odkupienie ziemi krośnieńskiej (z Krosnem i zamkiem Gryf) z rąk arcybiskupa magdeburskiego (za cenę 10000 grzywien srebra).

1277

-(18 II) Henryk zostaje porwany przez Bolesława Rogatkę i uwięziony na zamku we Wleniu.-(VII) Zjazd pokojowy we Wrocławiu.
  • (15 VII) Przemysł Ottokar II przekazuje Bolesławowi Rogatce zachodni pas ziemi wrocławskiej (ze Środą, Strzegomiem, Świdnicą, Jaworem i Gryfowem).
  • (22 VII) Henryk zostaje uwolniony.

1278

-Udzielenie militarnego wsparcia Czechom walczącym z królem niemieckim, Rudolfem Habsburgiem.
  • (26 VIII) Wojska czesko-polskie zostają rozbite w bitwie pod Suchymi Krutami.
    • Śmierć Przemysła Ottokara II.
-Henryk odrzuca tytuł księcia Rzeszy (zaproponowany przez Rudolfa Habsburga).
-Nieudana wyprawa do Pragi, w celu objęcia opieki nad małoletnim synem Przemysła Ottokara II, Wacławem.
-Objęcie ziemi kłodzkiej.
-Wyjazd Konrada II na studia (do Bolonii ???).
  • Konrad II oddaje księstwo ścinawskie pod tymczasowy zarząd Henrykowi.

1279

-Zawarcie pokoju z Rudolfem Habsburgiem.
-Odkupienie Krosna od Brandenburgii (za cenę 6000 grzywien).

1280

-Najazd Henryka Brzuchatego, Bolka Surowego, Bernarda Zwinnego i margrabiego brandenburskiego Ottona na księstwo wrocławskie.
-Odwetowa wyprawa na księstwo jaworskie.
-(III) Zjazd w Wiedniu z Rudolfem Habsburgiem.-Powrót Konrada II do kraju.
  • Henryk popada w konflikt z Konradem, gdyż nie chce mu zwrócić księstwa ścinawskiego.

1281

-Konrad uznaje zwierzchnictwo Henryka.
  • Henryk zwraca księstwo ścinawskie Konradowi.
-(II) Zjazd książąt w Baryczy.

ok. 1281

-Narzucenie zwierzchnictwa lennego Przemkowi żagańskiemu.

ok. 1282

-Henryk zajmuje pieniądze (zbierane z upoważnienia papieża) przeznaczone dla Leszka Czarnego do wykorzystania w walce z poganami.

1282

-(I) Biskup Tomasz II składa legatowi papieskiemu Filipowi z Ferno skargę na Henryka.
-(lato) Wyrok arbitrażowy Filipa z Ferno.
  • Potwierdzenie odrębnego sądownictwa duchownego.
  • Biskupstwo wrocławskie nie otrzymuje pełnego immunitetu dla dóbr nysko-otmuchowskich.
-Henryk nie uznaje orzeczenia legata i pozywa biskupa Tomasza II przed sąd wiecowy.
  • Przejęcie ponad 40 wsi biskupich w kasztelanii otmuchowskiej.

1283

-Henryk organizuje zjazd książąt i wielki turniej rycerski w Nysie (mający na celu gospodarcze wyczerpanie dóbr biskupich).

1283-1284

-Walki z Przemysłem II.
  • Utrata ziemi rudzkiej.

1284

-(12 III) Ogłoszenie wyroku Filipa z Ferno przez biskupa Tomasza II i wezwanie Henryka do jego wykonania.
  • Henryk odwołuje się do Kurii Rzymskiej.
-(12 V) Tomasz II nakłada klątwę na Henryka.
  • Papież Marcin IV zatwierdza klątwę.
-(28 IX/13 X) Spisek rodu Zarembów przeciwko Przemysłowi II.
  • Spiskowcy wydają Kalisz i Rudę w ręce Henryka.
  • Nieudana próba odbicia Kalisza przez Przemysła II.
-Pertraktacje pokojowe z Przemysłem II.
  • Henryk zwraca Kalisz Przemysłowi II, w zamian za grody w Ołoboku i Rudzie.

1285

-(9 I) Synod w Łęczycy.
  • Zatwierdzenie klątwy ciążącej na Henryku.
  • Wyznaczenie terminów konferencji pokojowych pomiędzy biskupem Tomaszem II i Henrykiem.
-(29 I/18 II) Najazd na ziemie Leszka Czarnego.
-Nieudane rokowania pokojowe we Wrocławiu (12 II) i w Kaliszu (12 III).
-(III-IV) Henryk wkracza zbrojnie do Otmuchowa i Edelsteinu, miast biskupich.-(24 V) Arcybiskup Jakub Świnka nakłada kolejną klątwę na Henryka, w związku z zagarnięciem przez niego funduszy przeznaczonych na wsparcie wyprawy krzyżowej do Ziemi Świętej, zdeponowanych w klasztorze Dominikanów we Wrocławiu, a także pustoszenie dóbr biskupich.
-(29 VI) Skarga episkopatu polskiego na Henryka do papieża Honoriusza IV.

1286

-Papież Honoriusz III zatwierdza klątwę ciążącą na Henryku.

ok. 1287

-Rozwiązanie małżeństwa z Konstancją (spowodowane wrogą postawą Mieszka i Przemysła?).
-Małżeństwo z Matyldą, córką Ottona V Długiego, margrabiego brandenburskiego.

1287

-(wiosna) Zjazd z Leszkiem Czarnym w Opolu.
-(14 VI) Utrata grodu w Ołoboku na rzecz Przemysła II.
-(jesień) Wyprawa na Racibórz.
  • Biskup Tomasz II poddaje się Henrykowi.
    • Zdjęcie klątwy z Henryka.
    • Henryk zobowiązuje się do naprawienia szkód wyrządzonych biskupstwu wrocławskiemu.

1288

-(11 I) Pasowanie Henryka Głogowskiego na rycerza.
-(30 IX) Śmierć Leszka Czarnego.
  • Możnowładztwo małopolskie (pod przewodnictwem biskupa krakowskiego Pawła z Przemankowa) powołuje na tron krakowski Bolesława II płockiego.
  • Henryk zbrojnie wkracza do Krakowa (zostaje wpuszczony do miasta przez cech rzeźników).

1289

-Walki (przy wsparciu Henryka Głogowskiego, Bolka I opolskiego i Przemka ścinawskiego) z Bolesławem II płockim i Władysławem Łokietkiem.

przed 1290

-Lokacja Wieliczki na prawie magdeburskim.

1289-1290

-Starania o koronę królewską.

1290

-(23 VI) Przywilej immunitetowy dla biskupstwa wrocławskiego (dla dóbr nysko-otmuchowskich).
-Henryk zapisuje (na wypadek śmierci) ziemię krakowską Przemysłowi II, księstwo wrocławskie Henrykowi Głogowskiemu, a ziemię kłodzką Przemyślidom.
-(23 VI) Śmierć Henryka IV Probusa we Wrocławiu.
1288-
1295
kolegiata Św. Krzyża we Wrocławiu
zamek na Ostrowie Tumskim we Wrocławiu (gotycki)
  • Andrzej Chwalba, Kalendarium dziejów Polski: od prahistorii do 1998, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999
  • Andrzej Jureczko, Testament Krzywoustego, Krajowa Agencja Wydawnicza, Kraków 1988
  • Marcin Spórna, Piotr Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003
  • Mariusz Trąba, Lech Bielski, Poczet królów i książąt polskich, Wydawnictwo Park, Bielsko Biała 2003
  • Paul Pfotenhauer, Die Schlesischen Siegel von 1250 bis 1300, Josef Max & Komp., Breslau (Wrocław) 1879
  • Przemysław Wiszewski, Henryk Probus i jego czasy, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2002
  • Stanisław Rosik, Bolesław Wstydliwy i jego czasy, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2002
  • Stanisław Rosik, Przemysł II i jego czasy, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2002
  • Stanisław Szczur, Krzysztof Ożóg, Piastowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999
  • Stefan K. Kuczyński, Księga królów i książąt polskich, Świat Książki, Warszawa 1999
  • Tomasz Jurek, Dziedzic Królestwa Polskiego książę głogowski Henryk (1274-1309), Wydawnictwo Avalon, Kraków 2006
  • Tomasz Sadowski, Poczet książąt Wrocławia, Wydawnictwo Rzeka, Wrocław 1999
  • Zbigniew Zielonka, Henryk Prawy, Wydawnictwo Śląsk, Katowice 1982
  • Zygmunt Boras, Książęta piastowscy Śląska, Wydawnictwo Śląsk, Katowice 1978