Henryk III (I) Głogowski

genealogia:

kalendarium:

1273/1274

• Przejęcie opieki nad małoletnim bratem Przemkiem.

1277

• Odwetowa wyprawa Henryka, Konrada II, Przemka i Przemysła II na rzecz porwanego.
  • (24 IV) Zwycięstwo wojsk legnickich (dowodzonych przez Henryka Brzuchatego) pod Stolcem.

1278

• Henryk obejmuje władzę w ziemi głogowskiej (z Bytomiem nad Odrą i Kożuchowem).

• (26 VIII) Wojska czesko-polskie zostają rozbite w bitwie pod Suchymi Krutami.
  • Śmierć Przemysła Ottokara II.

1281

• (9 II) Henryk zostaje uwięziony przez Henryka IV.
• Henryk IV narzuca stosunki wasalne Henrykowi (wymuszenie militarnego wsparcia 30 kopijnikami w ciągu najbliższych 5 lat).
  • Odzyskanie wolności.

1284

1288

1289

[Gdy książęta śląscy] wracali na Śląsk, w czasie postoju koło miasta Siewierza napada na nich książę kujawski Władysław Łokietek z innymi książętami. A ponieważ oni także chwycili za broń dwudziestego szóstego lutego dochodzi do zawziętej walki między braćmi i rycerzami. I po wielkiej obustronnej rzezi zwycięstwo, jakkolwiek krwią drogo okupione, przypadło Łokietkowi i jego towarzyszom. Bardzo wielu spośród rycerzy śląskich padło, albo w czasie ucieczki dostało się do niewoli. Ginie w tej bitwie syn księcia głogowskiego Konrada, książę szprotawski [raczej ścinawski - przyp. wł.] Przemysł, który dopiero co osiągnął wiek młodzieńczy. [...] Książę opolski Bolesław ranny dostaje się do niewoli. - Kronika Jana Długosza

• (26 II) Porażka pod Siewierzem (na terytorium Kazimierza bytomskiego, lennika czeskiego).
  • Śmierć Przemka ścinawskiego.
    • Henryk zgłasza pretensje do ziemi ścinawskiej (która zostaje jednak opanowana przez Henryka IV).

1290

• Henryk przybywa na Ostrów Tumski celem objęcia władzy we Wrocławiu.
  • (27 VI) Zatwierdzenie przywilejów biskupstwa wrocławskiego.
• (22 VII) Patrycjat wrocławski przekazuje tron książęcy Henrykowi Brzuchatemu.
  • Henryk Głogowski opuszcza z Wrocław i pustoszy ziemię wrocławską.

• Henryk obejmuje Chojnów, Syców, Bolesławiec, Gościszów, Nowogrodziec, Ścinawę, Wińsko, Uraz, Trzebnicę, Milicz i Sądowel w zamian za rezygnację z praw do Wrocławia.
  • Przekazanie Wińska i Chobienic Konradowi II.

• Henryk obejmuje Wschowę.

przed 1291

1291

• Henryk potwierdza przywileje immunitetowe dla biskupstwa wrocławskiego wydane przez ojca (w 1253 i 1273 roku), a także wielki przywilej immunitetowy Henryka IV dla dóbr nysko-otmuchowskich.

1292

1293

1294

• Uwolnienie Henryka Brzuchatego.

1296

• (II-III) Wojna o Wielkopolskę (przy wsparciu Bolka I opolskiego) z Władysławem Łokietkiem i wspierającym go Bolesławem II płockim.
• (10 III) Porozumienie (o podziale Wielkopolski) z Władysławem Łokietkiem w Krzywinie.
  • Południowo-zachodnie tereny Wielkopolski i ziemie za Notecią (aż po Drezdenko) zostają przejęte przez Henryka.
  • Władysław adoptuje małoletniego Henryka, syna Henryka Głogowskiego i zobowiązuje się do przekazania mu Poznania, gdy stanie się pełnoletni.

• Utrata Lubina na rzecz Konrada II.
• Bolko Surowy zdobywa Chojnów i Bolesławiec.

1297

• Potwierdzenie przynależności Lubina do władztwa Konrada II, a Chojnowa i Bolesławca do Bolka Surowego.

1297. Książę Władysław zwany Łokietkiem wraz z Węgrami i Polakami spustoszył Śląsk. - Rocznik Traski

1298

• Henryk zdobywa Poznań i Kościan.
• (24 VI) Tajne porozumienie w Kościanie z opozycją antykujawską (pod przywództwem biskupa poznańskiego Andrzeja Zaremby).
  • Henryk potwierdza przywileje kościelne w zamian za obietnicę pomocy w zdobyciu Wielkopolski i Pomorza.

1299

A gdy je [księstwo żagańskie] orężem chciał odzyskać, pojmany przez księcia Henryka i do Głogowa odprowadzony, wysiadywał winienie w wieży; skąd go wprawdzie poddani jego i rycerze, szlachta z Rudnej i Lubina, nocną porą wyswobodzili. - Kronika Jana Długosza

• Wybucha konflikt zbrojny z Konradem, gdyż Henryk nie chce mu zwrócić księstwa żagańskiego.
  • Konrad zostaje uwięziony w Głogowie przez Henryka.
  • Uwolnienie Konrada przez wiernych wasali i rycerzy.

• Henryk zwraca księstwo żagańskie Konradowi.

• Złupienie Poznania.

1299-1300

• (6 VII/zima 1299) Henryk zostaje obłożony klątwą.
• (23 IV 1300) Potwierdzenie przywilejów biskupstwa wrocławskiego.
  • Jan Romka zdejmuje klątwę z Henryka.

przed 1300

1301

• Bolko namawia Henryka do przystąpienia do obozu proczeskiego (?).

1301-1304

1304

• Przejęcie władzy w księstwie żagańskim.

1304-1309

1306

1307

1308

1309

Henryk III Głogowski
Ireny Bierwiaczonek

heraldyka:

sfragistyka:

+S HENRICI DEI GRA DVCIS SLIE ET GLOGOVIE	+S HENRICI DEI GRA DVCIS SLIE ET GLOGOVIE
+IN NOMINE DNI FIAT	+S HEINRICI DEI GRACIA HEREDIS REGNI POLONIE +DVCIS SLEZIE DOMINI GLOGOVIE ET POZNANIE
+S H DVCIS GLOGOVIE	+SECRETV H DVCIS GLOGOVIE
+SECRETVM H DVC GLOG

ciekawostka:

Henryk był hojnym mecenasem sztuki, dbającym o ukazanie potęgi i chwały swojej linii dynastycznej. Ufundował m.in. posągi swoich rodziców w kolegiacie głogowskiej, figury Przemysła II i jego żony w katedrze poznańskiej, płyty nagrobne braci (Przemka ścinawskiego i Konrada II Garbatego) oraz Bolesława I Wysokiego w opactwie cysterskim Lubiążu.

ważniejsze fundacje:

przyczyna śmierci:

Prawdopodobnie CHOROBA (wskazuje na to fakt, iż książę już na 4 dni przed śmiercią sporządził testament).

miejsce pochówku:

OPACTWO CYSTERSÓW W LUBIĄŻU.

literatura:

• August Bielowski, Monumenta Poloniae Historica, Lwów, Kraków 1864-1893
• Kazimierz Jasiński, Rodowód Piastów śląskich, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2007
• Marcin Spórna, Piotr Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003
• Przemysław Wiszewski, Henryk III Głogowski, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2002
• Przemysław Wiszewski, Władysław Łokietek i jego czasy, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2002
• Stanisław Rosik, Przemysł II i jego czasy, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2002
• Stanisław Rosik, Wacław II i jego czasy, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2002
• Stanisław Szczur, Krzysztof Ożóg, Piastowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999
• Tomasz Jurek, Dziedzic Królestwa Polskiego książę głogowski Henryk (1274-1309), Wydawnictwo Avalon, Kraków 2006
• Zbigniew Zielonka, Henryk Prawy, Wydawnictwo Śląsk, Katowice 1982
• Zygmunt Boras, Książęta piastowscy Śląska, Wydawnictwo Śląsk, Katowice 1978

ilustracje:

• Aleksander Fudalej, Pieczęcie księstw głogowskiego i żagańskiego, Towarzystwo Przyjaciół Muzeum w Nowej Soli, 1973
• Kazimierz Stronczyński, Pomniki książęce Piastów, lenników dawnej Polski w pieczęciach, budowlach, grobowcach i innych starożytnościach zebrane i objaśnione, Piotrków 1888
• Paul Pfotenhauer, Die Schlesischen Siegel von 1250 bis 1300, Josef Max & Komp., Breslau (Wrocław) 1879
• Sylwjusz Mikucki, Heraldyka Piastów śląskich do schyłku XIV wieku, Polska Akademia Umiejętności, Kraków 1935
• Zenon Piech, Ikonografia pieczęci Piastów, TAiWPN Universitas, Kraków 1993
• Fotografie miejsc historycznych, http://foto.poczet.com