Bolesław II Rogatka (Łysy, Okrutny, Srogi, Cudaczny)

Mówił tak niewyraźnie i prędko, że najczęściej budził u słuchaczy śmiech i urąganie. Krętacz w czynach i obyczajach, pochopny w wyrokowaniu bez rozważenia słuszności, szczególnie w sprawach gardłowych.
Kronika Jana Długosza

genealogia:

rodzice ⇒ drzewo genealogiczne
Henryk II PobożnyAnna, córka Przemysła Ottokara I, króla czeskiego
życie
1220/1225 - 26 XII 1278
małżeństwa (konkubinaty)
  1. OO1242 - 1259: Jadwiga, córka Henryka, hrabiego Anhaltu
  2. OOprzed 1267 - 1278: Eufemia, córka Sambora II, księcia lubiszewsko-tczewskiego
  3. ? - 1278: Zofia Doren
    • możliwe małżeństwo
potomstwo (naturalne) ⇒ drzewo genealogiczne
  1. Agnieszka (1243/50 - 13 III 1265)
    syn (Konrad ?)
    • imię niepewne: pojawia się dopiero w XV-wiecznej Kronice Jana Długosza
    Henryk (1245/50 - 22 II 1296)
    Jadwiga (ok.1250 - po 1280)
    Anna (1250/55 - VII przed 1285)
    Bolko (1252/56 - 9 XI 1301)
    Bernard (1253/58 - 25 IV 1286)
    córka (Elżbieta ?)
    • istnienie niepewne: nie występuje w źródłach, lecz jedynie w literaturze historycznej
  2. Katarzyna (1259/61 - po 1270)
    • możliwe pochodzenie z pierwszego małżeństwa
  3. Jarosław (przed 1278 - ?)
panowanie
1242-1248: Śląsk, Ziemia Lubuska
1248-1249: Głogów, Jawor, Legnica, Lubusz
1249-1251: Głogów, Jawor, Legnica
1251-1274: Jawor, Legnica
1274-1277: Legnica
1277-1278: Legnica, Strzegom, Środa

kalendarium:

1241-1242

Wielkopolanie, którzy sprzyjali księciu Henrykowi [...] porzucając syna jego Bolesława Rogatkę z powodu jego pychy i wymawiając mu swe służby, demonstracyjnie przyłączyli się do synów niegdyś Władysława, syna Odona, to jest Przemysła i Bolesława [Pobożnego], którzy byli prawdziwymi dziedzicami Wielkopolski. Następnie zajęli twierdzę w Przemęcie. - Rocznik kapituły gnieźnieńskiej
-Rządy regencyjne księżnej Anny.

1241/1242

-Gród w Lubuszu przechodzi w ręce brata Mieszka.
-Śmierć Mieszka.

1242

-Przejęcie władzy nad księstwem śląskim.
-Przywilej lokacyjny dla miasta Wrocławia.
-(8 V/18 X) Małżeństwo z Jadwigą, córką Henryka, hrabiego Anhaltu.

ok. 1242/1243

-Utrata Krzywina, Kościana, Starogrodu, Międzyrzecza (przed 1246) i Zbąszynia (przed 22 III 1243), na rzecz książąt wielkopolskich.

1243

-Bolesław organizuje turniej rycerski w Lwówku (jest to pierwszy opisany w źródłach turniej rycerski na ziemiach śląskich).

1244

-Porwanie siostry Elżbiety z klasztoru w Trzebnicy i wydanie za mąż za Przemysła.
[...] Pomorzanie, którzy przez długi czas w starożytnym grodzie Santoku służyli księciu śląskiemu Henrykowi [II] i jego synowi Bolesławowi, dobrowolnie oddali ten gród księciu Przemysłowi. - Kronika wielkopolska
-Utrata władztwa nad grodem w Santoku na rzecz Przemysła.

1244/1246

[...] książę pan Bolesław odbywał na polach pod Wrocławiem uroczysty generalny wiec. Na tym wiecu zasiadał także Władysław, książę Opola [wówczas jeszcze Rud - przyp. wł.] - Księga Henrykowska
-Zjazd z Władysławem I nieopodal Wrocławia.

1246

[...] książę Śląska Bolesław przybywszy do Wielkopolski zbudował gród Kopanicę nad rzeką Obrą. Bracia Przemysł i Bolesław [Pobożny] zabiegłszy mu drogę ze swymi wojskami, przed starciem wojennym zawarli przyjazny układ i w zamian za dobrodziejstwo pokoju darmo oddali mu trzy grody: Santok, Międzyrzecz i Zbąszyń. - Kronika wielkopolska
-(II-VII) Wyprawa na Wielkopolskę.

1247

-Bolesław zostaje uwięziony w Legnicy przez możnowładców śląskich.
[...] Barnim, książę Słowian i Kaszubów, obległ gród Santok. Książę wielkopolski Przemysł spiesznie przybył, aby stawić mu opór. Na pomoc pospieszył mu książę śląski Bolesław, do którego należał gród. Gdy [Barnim] spostrzegł, że oni przyszli, w nocy odstąpił od oblężenia grodu. Książę zaś Bolesław rozważywszy gorliwość i zapobiegliwość Przemysła w obronie ziem, wnet dobrowolnie przywrócił mu i gród Santok. - Kronika wielkopolska
-Najazd Pomorzan na Santok (będący w posiadania Bolesława).-Utrata Międzyrzecza i Zbąszynia na rzecz Przemysła.

1248

-(lato) Podział Śląska pomiędzy synów Henryka Pobożnego.-(8 VII) Przywilej immunitetowy na rzecz biskupstwa wrocławskiego.

1249

-(28 I) Przywilej immunitetowy na rzecz biskupstwa wrocławskiego.
Lubusz, sławny i silny gród brata jego Mieszka [...] nie bardzo rozważnie podarował arcybiskupowi megdeburskiemu, aby niósł mu pomoc przeciw wspomnianemu księciu Henrykowi [III]. [...] Także Żytawę i Zgorzelec oraz wiele innych miast i grodów oderwał od księstwa śląskiego, haniebnie oddając je w obce ręce. - Kronika wielkopolska
-(20 IV) Odstąpienie arcybiskupowi magdeburskiemu połowy Ziemi Lubuskiej, w zamian na wsparcie militarne wyprawy przeciwko Henrykowi III.
-Wyprawa na Wrocław.
[...] książę Przemysł, zebrawszy wojsko swoje i swojego brata Bolesława [Pobożnego], księcia gnieźnieńskiego, zbudował gród Bytom blisko Głogowa, nad Odrą i oddał go wspomnianemu księciu Konradowi. Lecz kiedy obwarowywano rzeczony gród, książę Przemysł pojmał i wtrącił do więzienia Bolesława, [...] księcia śląskiego. - Kronika wielkopolska
-Przemysł zdobywa Bytom nad Odrą, umacnia go i przekazuje Konradowi.

ok. 1250

-Lokacja Legnicy na prawie magdeburskim.

1250

-Zjazd w Nysie z braćmi Henrykiem III, Władysławem i biskupem praskim Brunonem z Ołomuńca.
-Przywilej immunitetowy na rzecz biskupstwa wrocławskiego.

1251

[...] książę Bolesław [Rogatka] pojmał Hynka, syna Mirona, kasztelana krośnieńskiego, [...] i oddał [go] Niemcom pod straż, chąc wydobyć od niego pieniądze, za które mógłby pozyskać pomoc Niemców. Polacy zobaczywszy to i całkiem zwątpiwszy o nim, przystali do księcia Konrada, brata jego, ofiarowując mu miasto Krosno i inne grody warowne. - Kronika wielkopolska
-Bunt rycerstwa krośnieńskiego i głogowskiego przeciw Bolesławowi.

1252

-Brandenburgia zawłaszcza Ziemię Lubuską.

1253

-(26 II) Zjazd we Wrocławiu.

1254

-(4 VI) Zjazd synów Henryka Pobożnego (poza Władysławem) we Wrocławiu.
-(25 XII) Spotkanie z królem Czech, Przemysłem Ottokarem II we Wrocławiu.

1255

-Ugoda z bratem Konradem.

1256

-(zima/wiosna) Interwencja Henryka, Bolesława, Konrada i Władysława w kurii papieskiej przeciwko książętom wielkopolskim.
[Bolesław] rozkazał biskupa śpiącego w łóżku pojmać po wyłamaniu drzwi, obrabować ze wszystkich rzeczy, a jego samego obnażyć z szat. [...] Z nim schwytano również prepozyta Boguchwała i Hekkarda, kanonika wrocławskiego i razem z nim prowadzono ich do Wlenia, grodu wspomnianego księcia Bolesława, i oddano pod straż więzienną. Wspomniany zaś książę wtrącił do więzienia proboszcza i kanonika, aby od nich czym prędzej wymusić pieniądze, jak też uczynił, biskupa nakazując na pośmiewisko wodzić od grodu do grodu. Wreszcie wtrącił go do więzienia w legnickiej wieży. [...]
Ksiądz arcybiskup gnieźnieński [...] za zgodą braci swoich, biskupów swej prowincji, ogłosił wyrok klątwy na wspomnianego księcia, polecając swym sufraganom, aby podczas wszystkich uroczystości oraz w niedziele i święta, tak w kościołach katedralnych, jak i parafialnych, zapaliwszy świece i rzuciwszy naa ziemię, przy biciu dzwonów kazali publicznie ogłosić klątwę. - Kronika wielkopolska
-(2 X) Bolesław uprowadza i więzi (na zamku w Legnicy) biskupa wrocławskiego Tomasza.

1257

-(30 III) Bulla papieża Aleksandra IV nakazująca arcybiskupowi magdeburskiemu i gnieźnieńskiemu ogłosić krucjatę przeciwko Bolesławowi, w przypadku gdy dobrowolnie nie uwolni biskupa Tomasza.
Biskup zaś widząc, że bez pieniędzy nie będzie mógł wydostać się, przejednał go dwoma tysiącami grzywien srebrnych [...]
Biskup zaś, uprzykrzywszy sobie niewolę i żywo współczując przygnębieniu swoich kanoników, wypłacił księciu część pieniędzy, a zamiast reszty dawszy zakładników wyswobodził się z niewoli w dzień Wielkanocy. - Kronika wielkopolska
-(8 IV) Uwolnienie biskupa Tomasza.
Na tym synodzie wspomniany arcybiskup [Pełka] ze swoimi sufraganami z upoważnienia papieża Aleksandra ogłosili krucjatę przeciw Bolesławowi i z polecenia tegoż pana papieża kazali publicznie [ją] ogłosić [...] - Kronika wielkopolska
-(14 X) Synod prowincjonalny w Łęczycy.

1257/1258

[Bolesław Rogatka] chcąc podstępnie pojmać brata swego Konrada, księcia Głogowa, poprosił go aby przybył do grodu Legnicy na ucztę. Lecz książę Konrad rozpoznając prawdziwie [planowany] sposób zdrady [...], zbarał ze sobą wystarczający orszak mężów zbrojnych, którzy potajemnie znieśli broń i ruszył w drogę. A gdy zbliżył się do grodu Legnicy, niektórych spośród swoich zostawił w kryjówkach nakazując, aby bacznie czekali tam na jego rozkazy. Sam zaś z innymi, choć nielicznymi wszedł do grodu legnickiego. Bolesław przyjął go życzliwie, jak się wydawało, lecz w sercu czaiła się zdrada i podstęp. Książę Konrad biorąc pod uwagę, że Niemcy weszli na mury wieży zamku, a inni tają się schowani w kryjówkach, natychmiast rzuciwszy się na brata Bolesława schwytał go i zanim Niemcy, wyszedłszy z kryjówek zdołaliby napaść na niego, co tchu wyskoczył z nim z grodu, pospieszył do swoich i odprowadziwszy Bolesława do Głogowa, oddał go pod ścisłą straż. - Kronika wielkopolska
-(15 IV 1257/5 II 1258) Bolesław zostaje uprowadzony z zamku w Legnicy przez Konrada i uwięziony w Głogowie, a po pewnym czasie uwolniony.

1258

-(2 XII) Bolesław przyrzeka zadośćuczynienie biskupowi Tomaszowi.

1259

-(21 XII) Śmierć Jadwigi.

1260

-(8 III) Henryk (w imieniu Bolesława) poręcza biskupowi Tomaszowi zapłacenie 2000 grzywien srebra, gwarantuje zwrot zagrabionych dochodów i potwierdza immunitety.
-(22 VII) Zjazd synów Henryka Pobożnego w Głogowie.

1261

-(13 X) Papież Urban IV nakazuje uwolnienie Bolesława od klątwy (dzięki odszkodowaniom wypłaconym instytucjom kościelnym przez Henryka).
-(20 XII) Bolesław odbywa pielgrzymkę pokutną do katedry wrocławskiej.

1266

-(VIII-XI) Militarne wsparcie Przemysła II Ottokara podczas jego wyprawy na Bawarię.

przed 1267

-Małżeństwo z Eufemią, córką Sambora II, księcia lubiszewsko-tczewskiego.

1271

-Bezskuteczna próba pojmania Konrada.
-Bolesław zdobywa Bolesławiec nad Kwisą.
-(14 VII) Udział (wraz z synami) w zjeździe (w Pradze) króla czeskiego Przemysła Ottokara II z królem węgierskim Stefanem V.

1274

-Przekazanie ziemi jaworskiej synowi Henrykowi Brzuchatemu.

1275

-Układ z Konradem II czerskim.

1277

[Bolesław Rogatka] upatrzywszy tedy chwilę sposobną do wykonania zamiarów, wysławszy służalców i łotrzyków, we czwartek przed niedzielą "Reminiscere" Wielkiego Postu, dnia osiemnastego lutego, nocą wyciąga z łóżka śpiącego i więzi księcia wrocławskiego Henryka Probusa, nie obawiającego się zupełnie stryjowskiej zasadzki i odpoczywającego spokojnie we dworze i swojej wsi Jelcz. Przewozi więźnia do swego zamku Wleń, wtrąca do ciężkiego więzienia w przekonaniu, że trudami uciążliwego więzienia potrafi skłonić bratanka Henryka do ustąpienia z pewnych zamków, miast i okręgów. - Kronika Jana Długosza
-(18 II) Porwanie i uwięzienie (na zamku we Wleniu) Henryka IV.
[...] książę legnicki Bolesław wsparty przez swoich synów: Henryka, Bolesława i Bernarda, pierwszy wyprowadził swoje wojska i najechawszy zbrojnie ziemię wrocławską, zaczął ją pustoszyć i gnębić grabieżami i pożarami. Wojska wrocławian, które ruszyły przeciw niemu, by zapobiec mszczeniu swoich pól, uderzają na niego na polach między Skorolcem i Procanem i w sobotę, w dzień Św. Jerzego mimo złych wróżb, staczają bitwę. Jedni i drudzy walczyli z wielką zawziętością i okazywali tak wielki zapał do walki, że starcie trwało niemal do wyniszczenia jednej i drugiej strony, gdyż żadna nie chciała ustąpić z pola walki. Toteż Bolesław legnicki, widząc wielką rzeź swoich i przewidując, że w końcu muszą ponieść klęskę, z jednym tylko towarzyszem uciekł z pola walki, żeby się nie dostać w ręce wrocławian. Na koniec jego starszy syn Henryk, pełniąc obowiązki wodza i żołnierza, podjął na nowo walkę, która w wielu miejscach ustała albo osłabła. Okazując upór i wytrwałość pobił na głowę wrocławian i ich wojska posiłkowe [...] Zginęła w tej walce tak niezliczona ilość ludzi, że [rycerze] legniccy, chociaż zwycięscy, nie mogli szydzić ze zwyciężonych, bo krwawo zapłacili za zwycięstwo. W tej bitwie dostaje się do niewoli książę poznański Przemysł oraz wielu podległych mu rycerzy. - Kronika Jana Długosza
-Odwetowa wyprawa Przemysła II oraz książąt głogowskich (Henryka III, Konrada II i Przemka) na rzecz porwanego.-(/22 V) Bolesław uwalnia Przemysła (prawdopodobnie dzięki wstawiennictwu Bolesława Pobożnego).
-(VII) Zjazd pokojowy we Wrocławiu.

1278

-(26 XII) Śmierć Bolesława II Rogatki.
© Copyright 1999-2012 Michał Szuster. Wszystkie prawa zastrzeżone.
Wszelkie materiały (m.in. treści, elementy graficzne oraz kod strony) zawarte na tej witrynie nie mogą być zamieszczane na innych stronach, rozpowszechniane i wprowadzane do systemów gromadzenia danych bez uprzedniej zgody Autora.
Serwis wpisany został do rejestru dzienników i czasopism prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Katowicach pod poz. Pr 2428.
partnerzy - ApisVideo | Historia | Język niemiecki | Język francuski | Biologia | Wiedza o społeczeństwie | Żegluga śródlądowa | Wydawnictwo AVALON