Henryk V Brzuchaty (Gruby, Tłusty)

genealogia:

kalendarium:

1261

• Henryk bierze udział w koronacji królewskiej Przemysła Ottokara II.

1264

1271

1274

1277

• Odwetowa wyprawa Henryka Głogowskiego, Konrada II, Przemka i Przemysła II na rzecz porwanego.
  • (24 IV) Zwycięstwo wojsk legnickich (dowodzonych przez Henryka Brzuchatego) pod Stolcem.

ok. 1277

1278

• Przejęcie władzy w księstwie legnickim.
• Henryk przekazuje ziemię jaworską braciom Bolkowi i Bernardowi.

ok. 1280

1280

1281

• (9 II) Uwięzienie Henryka Brzuchatego przez Henryka IV.
• Henryk IV narzuca stosunki wasalne Henrykowi (wymuszenie militarnego wsparcia 30 kopijnikami w ciągu najbliższych 5 lat).
  • Odzyskanie wolności.

1285

1290

• Na Ostrów Tumski przybywa Henryk Głogowski (celem objęcia władzy we Wrocławiu).
• (22 VII) Patrycjat wrocławski przekazuje tron książęcy Henrykowi Brzuchatemu.
  • Henryk Głogowski opuszcza z Wrocław i pustoszy ziemię wrocławską.

• Przekazanie Chojnowa, Sycowa, Bolesławca, Gościszowa, Nowogrodźca, Ścinawy, Wińska, Urazu, Trzebnicy, Milicza i Sądowla w zamian za rezygnację Henryka z praw do Wrocławia.

1291

1293

1294

• Odzyskanie wolności (za cenę okupu w wysokości 30000 grzywien srebra oraz obietnicy wspierania zbrojnego Henryka Głogowskiego).

1295

• Henryk prosi o pomoc brata Bolka Surowego.
  • Wacław wycofuje się, wobec wrogiej postawy Bolka (który zamyka się z rycerstwem w Kamiennej Górze, grożąc atakami na Czechów).

1296

Henryk V Brzuchaty

heraldyka:

sfragistyka:

+SIGILLVM HEINRICI DVCIS SLEZIE	+SIGILLVM DEI GRACIA DOMI HENRICI DVCIS SLEZI
+S HENRICI DOMICELLI	+S HENRICI DVCIS SLEZIE
+S HENRICI DVCIS SLEZIE ET DOMINI DE LIGNIZ	+S HENRICI QVNTI DEI GRA DVCIS SLE DNI WRATIZLL'E ET DE LIGNIZ
+S HENRICI DEI GRATIA DVCIS SLE DNI WRATIZILEAC DE LIGNIZ	+S HENRICI DVCIS SLES
+S HER QVITI DVC SLE ET DNI WRAT

ciekawostka:

Ok. 11 listopada 1293 Henryk Brzuchaty zażywał kąpieli w łaźni z pobliżu Wrocławia. Został wówczas napadnięty i uprowadzony przez spiskowców prowadzonych przez Lutka (jego ojciec Pakosław został ścięty z rozkazu księcia za morderstwo, którego dopuścił się na sąsiedzie). Henryka przewieziono do Sądowla, a następnie do Głogowa, na dwór Henryka III Głogowczyka. Ten zaś rozkazał zrobić jakby skrzynię, z żelazną kratą, przez którą [więzień] mógł oddychać i przyjmować pożywienie, drugi zaś podobnie dobrze zabezpieczony otwór pozostawił, żeby mógł przez niego wypróżniać się i trzymał go tak w więzieniu najokropniej przez prawie sześć miesięcy, że z jego ud i pleców wypełzła masa robactwa, zwłaszcza, ze nie mógł ani stać, ani siedzieć i ani nawet leżeć, umieszczony tak w ciasnocie. Ta okrutna kaźń doprowadziła do ustępstw terytorialnych na rzecz Henryka Głogowskiego. Ponadto Brzuchaty zobowiązał się wspomagać księcia Głogowa przez najbliższe pięć lat przeciw wszystkim wrogom oraz zapłacić olbrzymi okup w wysokości 30000 grzywien srebra, lecz nawet po uwolnieniu zawsze był chory i póki żył, nigdy nie powrócił zupełnie do zdrowia.

ważniejsze fundacje:

przyczyna śmierci:

OSŁABIENIE ORGANIZMU spowodowane ciężkimi warunkami więzienia.

miejsce pochówku:

KLASZTOR KLARYSEK WE WROCŁAWIU (obecnie jako klasztor Urszulanek Unii Rzymskiej; w kaplicy Św. Jadwigi).

literatura:

• Kazimierz Jasiński, Rodowód Piastów śląskich, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2007
• Marcin Spórna, Piotr Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003
• Przemysław Wiszewski, Henryk III Głogowski, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2002
• Przemysław Wiszewski, Władysław Łokietek i jego czasy, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2002
• Stanisław Szczur, Krzysztof Ożóg, Piastowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999
• Tomasz Sadowski, Poczet książąt Wrocławia, Wydawnictwo Rzeka, Wrocław 1999
• Zbigniew Zielonka, Henryk Prawy, Wydawnictwo Śląsk, Katowice 1982
• Zygmunt Boras, Książęta piastowscy Śląska, Wydawnictwo Śląsk, Katowice 1978

ilustracje:

• Colmar Grünhagen, Zeitschrift des Vereins für Geschichte und Alterthum Schlesiens, Josef Max & Komp., Breslau (Wrocław) 1892
• Georg Thebesius, Liegnitzische Jahr-Bücher [...], Johann Christoph Jungmann, Jauer (Jawor) 1733
• Kazimierz Stronczyński, Pomniki książęce Piastów, lenników dawnej Polski w pieczęciach, budowlach, grobowcach i innych starożytnościach zebrane i objaśnione, Piotrków 1888
• Paul Pfotenhauer, Die Schlesischen Siegel von 1250 bis 1300, Josef Max & Komp., Breslau (Wrocław) 1879
• Fotografie miejsc historycznych, http://foto.poczet.com