Bolesław III Rozrzutny (Hojny, Szczodry, Sztylet)
Kronika Jana Długosza
genealogia:
| rodzice → drzewo genealogiczne | |
|---|---|
| Henryk V Brzuchaty | Elżbieta, córka Bolesława Pobożnego |
| życie | |
| 23 IX 1291 - 21 IV 1352 (Brzeg) | |
| małżeństwa | |
| |
| potomstwo → drzewo genealogiczne | |
| |
| panowanie | |
| 1306-1311: Brzeg, Legnica, Wrocław (współrządy) 1306-1308: Kalisz 1308-1311: Opawa 1311-1312, 1342-1352: Brzeg 1312-1313, 1338-1342: Brzeg, Legnica 1313-1323: Brzeg, Legnica, Wołów 1323-1338: Brzeg, Legnica, Namysłów | |
kalendarium:
1296
- Bolko Surowy zostaje opiekunem księstwa wrocławskiego i legnickiego.
1301
- Regencję we Wrocławiu i Legnicy obejmuje Henryk z Wierzbna, biskup wrocławski.
1302
-Wacław II zabiera Bolesława na dwór praski.
1303
-(I) Małżeństwo z Małgorzatą, córką Wacława II.1303-1305
-(8 I 1303-21 VI 1305) Władzę regencyjną w księstwie wrocławsko-legnickim sprawuje Wacław II (poprzez swoich starostów).1306
-(4 VIII) Śmierć Wacława III Czeskiego.- Bolesław przybiera tytuł Heres Regni Polonie (Dziedzic Królestwa Polskiego) i rozpoczyna walki o dziedzictwo po Przemyślidach.
-Odbicie Kalisza z rąk Henryka Głogowskiego.
1307
-Wojska Henryka Głogowskiego pustoszą księstwo wrocławskie.1308
-(I/II) Utrata Kalisza na rzecz Henryka Głogowskiego.-Bolesław zdobywa ziemię opawską (na Mikołaju I z Przemyślidów; z tytułu nie wypłaconego posagu żony Małgorzaty).
1311
-(11 VI) Układ z Janem Luksemburskim w Ołomuńcu (zawarty dzięki mediacji Bernarda Statecznego).- Bolesław zwraca ziemię opawską w zamian za 8000 grzywien srebra (sumy posagowej żony Małgorzaty).
- Bolesław obejmuje ziemię brzeską i zobowiązuje braci do spłaty sumą 18000 grzywien z księstwa wrocławskiego i 32000 grzywien z księstwa legnickiego.
- Osadzenie Henryka we Wrocławiu, a Władysława w Legnicy.
1312
-Odebranie Legnicy bratu Władysławowi (z powodu niewywiązania się z zobowiązań finansowych) i wysłanie go do klasztoru pod pretekstem choroby umysłowej.1312-1317
-Walki z synami Henryka Głogowskiego.- (1312) Bolesław i Henryk oblegają gród Friedeberg.
- (1314) Przejęcie Wołowa i Lubiąża od Konrada i Bolesława oleśnickiego.
- (8 I 1317) Ugoda z Henrykiem Wiernym i Przemkiem II głogowskim.
- Objęcie terytorium pomiędzy Wołowem a Odrą.
1314
-Odkupienie (za kwotę 32000 grzywien) od brata Władysława jego praw do księstwa legnickiego.1321-1322
-Bolesław sprawuje namiestnictwo w Czechach (w czasie nieobecności Jana Luksemburskiego).1321-1323
-Wyprawy łupieżcze (wspólnie z Władysławem Łokietkiem i Bernardem Statecznym) przeciwko Konradowi.- (1323) Konrad traci większość ziem księstwa oleśnickiego.
- (10 VIII 1323) Zawarcie traktatu pokojowego z Konradem w Krakowie.
1322
-(7/8 IV) Śmierć Małgorzaty.-(22 V) Bernard Stateczny przekazuje Bolesławowi blisko 100 kg złota, obejmując w zastaw Niemczę.
1326
-Nieudana próba zbrojnego opanowania Wrocławia.-Małżeństwo z Katarzyną, córką Mladena II Šubić, bana chorwackiego.
1328/1329
-Powrót na Śląsk brata Władysława (legnickiego).1329
-Władysław (legnicki) sprzedaje swoje prawa do Legnicy królowi Janowi Luksemburskiemu.- (9 V) Bolesław (wraz z synami) zostaje zmuszony do złożenia (we Wrocławiu) hołdu lennego Janowi Luksemburskiemu.
1335
-(XI) Uczestnictwo w zjeździe wyszehradzkim.1336
-Wydzierżawienie cła i landwójtostwa legnickiego.1336/1337
-Bolesław zostaje ekskomunikowany za nieuiszczenie 200 grzywien długu.1338
-(zima/wiosna) Przekazanie Namysłowa synowi Wacławowi.-Wydzierżawienie podatku menniczego z Legnicy.
1339
-Sprzedaż Bierutowa Konradowi.-Bolesław wydzierżawia prawa zwierzchnie do Legnicy i Chojnowa (wraz z okręgami) oraz cło z komór celnych w Chojnowie i Chocianowie.
1339/1340
-Bolesław zostaje ekskomunikowany za przywłaszczenie mienia kościelnego.1341
-(IX) Uczestnictwo w uroczystościach weselnych Kazimierza Wielkiego i Adelajdy heskiej w Poznaniu.1342
-Bolesław przekazuje ziemię legnicką synom (Wacławowi i Ludwikowi).-(10 X) Wacław i Ludwik składają hołd lenny Karolowi IV Luksemburskiemu.
1342/1343
-Bolesław zastawia Grodków (wraz z okręgiem) biskupstwu wrocławskiemu.1344
-(19 I) Sprzedaż Grodkowa (wraz z okręgiem) biskupowi Przecławowi z Pogorzeli i kapitule wrocławskiej.1347
-(2 IX) Uczestnictwo w koronacji Karola IV Luksemburskiego na króla Czech.1352
-(21 IV) Śmierć Bolesława III Rozrzutnego w Brzegu.
- Dzielnica brzesko-oławska zostaje objęta w dożywocie przez księżną-wdowę Katarzynę Šubić.

Bolesław III Rozrzutny -
podobizna z nagrobka
heraldyka:

sfragistyka:
![]() +S BOLEZLAI DEI GRA DVCIS SLE ET DOMINI WRAT ET D LIGNICZ | ![]() +S BOLEZLAI DI GRA DVCIS SLE ET DNI WRAT DE LIGNITZ |
![]() +S BOLEZLAI DI GRA DVCIS SLEZIE ET DNI DE LEGNITZ | ![]() +S BOLEZLAI DI GRA DVCIS SL'IE DNI BREGEN ET TVTORIS LIGNITZEN |
![]() +S BOLEZLAI DEI GRA DVCIS SLESIE ET DOI LEGNITZENSIS | ![]() +S BOL DVCIS SLE DNI LEGNITZENSIS |
![]() +S BOL DVCIS SLIE ET DNI DE LEGNITZ | ![]() +S BOLEZLAI DVCIS SL'E DNI BREGENSIS |
![]() +SECRETV BOLEZLAI DVCIS SL'E DNI BREGEN |
ciekawostka:
Przydomki księcia Bolesława - "Rozrzutny" (Prodigus), "Hojny" (Largus) - ukazują jego największą wadę: był utracjuszem. Przeznaczał znaczne kwoty pieniędzy na życie w przepychu, na organizację wystawnych uczt i turniejów rycerskich. Ogromne wydatki pociągały wielkie długi Bolesława, co doprowadziło nawet do obłożenia go (dwukrotnie!) klątwą kościelną, której zdjęcie udało się uzyskać dopiero na łożu śmierci.
Sam książę musiał również uczestniczyć w turniejach rycerskich i zyskał tam sławę, co potwierdza jeszcze jeden przydomek, który nadała mu Kronika zbrasławska - Fixuralis Custellus ("Przeszywający kordem", "Sztylet").
ważniejsze fundacje:
| 1311- 1312 | Kaplica Książęca w klasztorze Cystersów w Lubiążu |
|---|---|
| 1314 | klasztor i kościół (Św. Katarzyny) Dominikanek we Wrocławiu (budowa rozpoczęta przez Henryka Brzuchatego) |
| 1335 | klasztor Franciszkanów w Brzegu |
| 1336 | klasztor Dominikanów w Brzegu |
przyczyna śmierci:
NIESTRAWNOŚĆ, której książę nabawił się podczas wielkiej uczty, wydanej z okazji zakończenia Wielkiego Postu: według Kroniki książąt polskich Bolesław zjadł aż trzynaście kurczaków.
miejsce pochówku:

OPACTWO CYSTERSÓW W LUBIĄŻU (w Kaplicy Książęcej; płyta główna z grobowca znajduje się obecnie w Muzeum Narodowym we Wrocławiu).
literatura:
- Kazimierz Jasiński, Rodowód Piastów śląskich, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2007
- Marcin Spórna, Piotr Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003
- Stanisław Szczur, Krzysztof Ożóg, Piastowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999
- Tomasz Sadowski, Poczet książąt Wrocławia, Wydawnictwo Rzeka, Wrocław 1999
ilustracje:
- Hermann Luchs, Schlesische Fürsternbilder des Mittelalters, Breslau (Wrocław) 1872
- Sylwjusz Mikucki, Heraldyka Piastów śląskich do schyłku XIV wieku, Polska Akademia Umiejętności, Kraków 1935
- Fotografie miejsc historycznych, http://foto.poczet.com
Wszelkie materiały (m.in. treści, elementy graficzne oraz kod strony) zawarte na tej witrynie nie mogą być zamieszczane na innych stronach, rozpowszechniane i wprowadzane do systemów gromadzenia danych bez uprzedniej zgody Autora.









