Bolko I Surowy (Wielki, Chwalebny, Świdnicki)
Wiele lat surowo i sprawiedliwie rządził dwoma księstwami, a mianowicie: wrocławskim i świdnickim.
Kronika Jana Długosza
Kronika Jana Długosza
genealogia:
| rodzice ⇒ drzewo genealogiczne | |
|---|---|
| Bolesław II Rogatka | Jadwiga, córka Henryka, hrabiego Anhaltu |
| życie | |
| 1252/1256 - 9 XI 1301 | |
| małżeństwa | |
| |
| potomstwo ⇒ drzewo genealogiczne | |
| |
| panowanie | |
| 1278-1281: Jawor, Lwówek Śląski (współrządy) 1281-1286: Jawor 1286-1290: Jawor, Lwówek Śląski 1290-1301: Jawor, Lwówek Śląski, Świdnica, Ziębice 1296-1301: Legnica, Wrocław (regencja) | |
kalendarium:
1271
-(14 VII) Udział (wraz z ojcem i braćmi) w zjeździe (w Pradze) króla czeskiego Przemysła Ottokara II z królem węgierskim Stefanem V.1277
-(18 II) Henryk IV zostaje porwany przez Bolesława Rogatkę i uwięziony na zamku we Wleniu.- Odwetowa wyprawa Henryka Głogowskiego, Konrada II, Przemka i Przemysła II na rzecz porwanego.
- (24 IV) Zwycięstwo wojsk legnickich (dowodzonych przez Henryka Brzuchatego) pod Stolcem.
1278
-(26 XII) Śmierć Bolesława Rogatki.- Brat Henryk przekazuje księstwo jaworskie Bolkowi i Bernardowi Zwinnemu.
1279
-(IV) Zjazd z Brandenburczykami w Szpandawie.- (19 IV) Zaręczyny z Beatrycze, córką Ottona V Długiego, margrabiego brandenburskiego.
1280
-Najazd na księstwo wrocławskie Henryka IV (wraz z braćmi i margrabią brandenburskim Ottonem).-Odwetowa wyprawa Henryka IV na księstwo jaworskie.
1281
-Bolko wydziela bratu Bernardowi Zwinnemu Lwówek Śląski.1284
-(4 X) Małżeństwo z Beatrycze, córką Ottona V Długiego, margrabiego brandenburskiego.1285
-(2, 4 IX) Zjazd (nieopodal Zgorzelca) z Ottonem V Długim, margrabią brandenburskim i Bolesławem I opolskim.1286
-(25 IV) Śmierć Bernarda Zwinnego.- Bolko zajmuje księstwo lwóweckie.
przed 1288
-Lokacja Jeleniej Góry na prawie magdeburskim.1290
-(lato/jesień) Objęcie Świdnicy, Ząbkowic, Strzelina i Ziębic z nadania Henryka Brzuchatego (w zamiast za udzielenie poparcia przeciwko Głogowczykom).1292
-Bolko lokuje Kamienną Górę na prawie magdeburskim.-(30 XI) Przywilej lokacyjny dla Strzelina.
1294
-Bolko próbuje zagarnąć kasztelanię nysko-otmuchowską.- Biskup wrocławski Jan Romka obkłada Bolka klątwą, a jego państwo interdyktem.
1295
-Rezygnacja z planu podboju Nysy i Otmuchowa.- Zakończenie konfliktu z biskupstwem wrocławskim.
- Henryk Brzuchaty prosi Bolka o pomoc.
- Wacław wycofuje się, wobec wrogiej postawy Bolka (który zamyka się z rycerstwem w Kamiennej Górze, grożąc atakami na Czechów).
1296
-(1 II) Henryk i Bolko uzyskują bullę protekcyjną od papieża Bonifacego VIII.-Objęcie grodu w Sobótce z nadania Henryka (w zamian za opiekę nad jego małoletnimi synami: Bolesławem, Henrykiem i Władysławem).
★
Opowiada się też o nim [Bolku I], że gdy przeciw niemu jako opiekunowi nieletnich synów [Henryka V] zbuntowało się miasto Wrocław, zgromadził przeciw niemu ogromne wojsko. Gdy [Wrocławianie] dowiedzieli się o tym, przeprowadzili z nim liczne układy i zgodzili się wreszcie, że sami zburzą mury miejskie na przestrzeni 4 prętów. Przez ten wyłom książę wjechał do miasta, do którego wcześniej nie chciał wejść i był przyjęty z czcią, a równocześnie z obawą, albowiem zaprowadził spokój, którego surowo i stanowczo przestrzegał [...] - Kronika książąt polskich Piotra z Byczyny-(22 II) Śmierć Henryka Brzuchatego.- Bolko zostaje opiekunem księstwa wrocławskiego i legnickiego.
- Zdobycie Chojnowa i Bolesławca.
1297
-(zima/wiosna) Porozumienie pokojowe z Wacławem II.-(III) Zjazd pokojowy z Henrykiem Głogowskim w Zwanowicach.
- Potwierdzenie przynależności Chojnowa i Bolesławca do władztwa Bolka.
1299
-(21 III) Papież Bonifacy VIII przyjmuje ziemie Bolka pod opiekę Stolicy Apostolskiej.1301
-Bolko (w porozumieniu z Henrykiem Głogowskim) najeżdża Wielkopolskę.- Zdobycie i spustoszenie Odolanowa.
Bolko I Surowy -
podobizna z nagrobka
heraldyka:
sfragistyka:
 +S BOLKONIS DEI GRA DVCIS SLIE ET DNI DE WRSTENBERCH |  ...S BOLKONIS |
 +SIGILL BOLKONIS DEI GRACIA DVCIS SLESIE |  +S BOLCHONIS DVCIS SLIE |
 +S BOLKONIS DVCIS SLIE |  +S BOLCHONIS DVCIS SLIE |
ważniejsze fundacje:
| kilkanaście gotyckich zamków warownych (m.in. Książ, Bolesławiec, Wleń, Jelenia Góra, Niemcza, Ziębice, Nysa, Bolków, Strzegom) | |
| 1292 | klasztor cystersów w Krzeszowie |
| 1295 | klasztor klarysek w Strzelinie (współfundacja wraz z żoną Beatrycze) |
przyczyna śmierci:
| 9 XI 1301 | nieznana |
|---|
pochówek:
| 1301 | opactwo cystersów w Krzeszowie (obecnie już nie należy do cystersów; 30 maja 1738 roku szczątki księcia złożono w miedzianej trumnie i pochowano w specjalnej tumbie) |
|---|---|
| zdjęcie kościoła w Krzeszowie | |
| zdjęcie grobowca Bolka I Surowego | |
źródła:
- August Bielowski, Monumenta Poloniae Historica, Lwów, Kraków 1864-1893, [tłum. wł.]
literatura:
- Henryk Dziurla, Krzeszów, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1974
- Kazimierz Jasiński, Rodowód Piastów śląskich, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2007
- Tomasz Sadowski, Poczet książąt Wrocławia, Wydawnictwo Rzeka, Wrocław 1999
- Marcin Spórna, Piotr Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003
- Stanisław Szczur, Krzysztof Ożóg, Piastowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999
ilustracje:
- Hermann Luchs, Schlesische Fürsternbilder des Mittelalters, Breslau (Wrocław) 1872
- Paul Pfotenhauer, Die Schlesischen Siegel von 1250 bis 1300, Josef Max & Komp., Breslau (Wrocław) 1879
- Kazimierz Stronczyński, Pomniki książęce Piastów, lenników dawnej Polski w pieczęciach, budowlach, grobowcach i innych starożytnościach zebrane i objaśnione, Piotrków 1888