Henryk I jaworski
genealogia:
| rodzice ⇒ drzewo genealogiczne | |
|---|---|
| Bolko I Surowy | Beatrycze, córka Ottona V Długiego, margrabiego brandenburskiego |
| życie | |
| 1292/1296 - 6 III/15 V 1346 | |
| małżeństwa | |
| |
| panowanie | |
| 1307-1312: Jawor, Lwówek Śląski, Świdnica, Ziębice (formalne współrządy) 1312-1319: Jawor, Lwówek Śląski 1319-1329: Jawor, Lwówek Śląski, wschodnie Łużyce (Lubań, Przewóz, Zgorzelec) 1329-1337: Hradec, Jawor, Lwówek Śląski, wschodnie Łużyce (Lubań, Przewóz), Trutnov 1337-1346: Głogów, Hradec, Jawor, Kąty (Wrocławskie), Lwówek Śląski, Trutnov 1337-1346: Kąty Wrocławskie (książę zastawny) | |
kalendarium:
1301
-(9 XI) Śmierć Bolka I Surowego.- Regencję w ziemi świdnicko-jaworskiej obejmuje księżna-wdowa Beatrycze oraz Herman, margrabia brandenburski (brat Beatrycze).
1307
-(XII) Bernard zostaje uznany za pełnoletniego i przejmuje władzę w księstwie oraz opiekę nad małoletnimi braćmi.1312
-Objęcie samodzielnej władzy w ziemi jaworskiej z nadania brata Bernarda.1316
-Małżeństwo z małoletnią Agnieszką, córką Wacława II Czeskiego.1316-1318
-Walki ze zwolennikami króla czeskiego Jana Luksemburskiego.- (1316) Henryk wprowadza załogę wojskową do zamku Hradec, będącego częścią oprawy wdowiej królowej czeskiej Ryksy Elżbiety.
- (1318) Ugoda w Domažlicach (zawarta dzięki mediacji króla niemieckiego Ludwika IV Wittelsbacha).
- Ryksa Elżbieta sprzedaje Hradec Janowi Luksemburskiemu i osiada w Nowym Brnie.
1319
-(14 VIII) Śmierć Waldemara Wielkiego, margrabiego brandenburskiego.- Henryk zajmuje zbrojnie wschodnie Łużyce (ze Zgorzelcem, Lubaniem, Przewozem).
- Jan Luksemburski zajmuje zachodnią część Łużyc (z Budziszynem).
- (22 IX) Zawarcie układu pokojowego, utrzymującego podział dzielnicy łużyckiej.
ok. 1319 (?)
-Henryk składa (we Frankfurcie) hołd lenny (?) królowi niemieckiemu Ludwikowi IV Wittelsbachowi.1325
-Uzyskanie dyspensy papieża Jana XII na małżeństwo z Agnieszką (z powodu bliskiego pokrewieństwa pomiędzy małżonkami).1329
-Mieszkańcy Zgorzelca występują do Jana Luksemburskiego o przyłączenie miasta i okręgu do Korony Czeskiej.-(3 V) Układ z Janem Luksemburskim (zawarty we Wrocławiu).
- Henryk sprzedaje ziemię zgorzelecką królowi czeskiemu i uzyskuje w dożywotnie władanie Hradec oraz Trutnov.
przed 1337
-(/4 I 1337) Śmierć Agnieszki.1337
-(4 I) Układ wrocławski z Janem Luksemburskim.- Przekazanie wschodnich Łużyc na rzecz Czech.
- Henryk uzyskuje prawo do dożywotniego władania Głogowem, stając się niezależnym sprzymierzeńcem (nie lennikiem!) Korony Czeskiej.
1345
-Traktat z Bolkiem II Małym dotyczący wzajemnego dziedziczenia.- (28 VI) Henryk wystawia dokument sukcesyjny w Świdnicy.
- (2 VII) Bolko wystawia dokument sukcesyjny w Jeleniej Górze.
1346
-(6 III/15 V) Śmierć Henryka I jaworskiego.
Henryk I jaworski - podobizna
z domniemanej płyty nagrobnej
heraldyka:
sfragistyka:
 |  S HENRICI DI GRA DVCIS SLE ET DNI DE FVRSTEB' ET DE IAWOR |
 +S HINR DI GRA DVC SLEZ DO VERSTIN E IAVO |  +S HEINR DI GRA DVC SLEZIE DNI D FVRSTIBG IAVO |
ciekawostka:
We wnętrzu ratusza w Lwówku Śląskim wmurowano płytę nagrobną pochodzącą z klasztora franciszkańskiego w Lwówku Śląskim - ukazuje ona rycerza albo księcia i kobietę ze splecionymi prawymi dłońmi - zdaniem badaczy jest to płyta nagrobna Henryka i Agnieszki czeskiej.
| zdjęcie domniemanej płyty nagrobnej Henryka I jaworskiego |
|---|
ważniejsze fundacje:
| ok.1313 | wieża mieszkalno-obronna w Siedlęcinie |
|---|---|
| zamek w Jaworze (rozbudowa) |
przyczyna śmierci:
| 6 III/15 V 1346 | nieznana |
|---|
pochówek:
| 1346 | opactwo cystersów w Krzeszowie (obecnie już nie należy do cystersów; 30 maja 1738 roku szczątki księcia złożono w miedzianej trumnie i pochowano w specjalnej tumbie) |
|---|---|
| zdjęcie kościoła w Krzeszowie | |
| zdjęcie tumby zawierającej szczątki Henryka I jaworskiego | |
literatura:
- Zygmunt Boras, Książęta piastowscy Śląska, Wydawnictwo Śląsk, Katowice 1978
- Henryk Dziurla, Krzeszów, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1974
- Jarosław M. Gruzla, Między Luksemburami, Wittelsbachami a Polską (transformacja polityczna Bolka II Świdnickiego w latach 1348-1364)
- Kazimierz Jasiński, Rodowód Piastów śląskich, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2007
- Marcin Spórna, Piotr Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003
- Stanisław Szczur, Krzysztof Ożóg, Piastowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999
ilustracje:
- Sylwjusz Mikucki, Heraldyka Piastów śląskich do schyłku XIV wieku, Polska Akademia Umiejętności, Kraków 1935
- Fotografie miejsc historycznych, http://foto.poczet.com