Bolko II Mały (Świdnicki)
Stały i niezachwiany w wierności dla Polski, bo kiedy wszyscy inni książęta śląscy poodrywali się od Królestwa Polskiego i przyjęli jarzmo czeskie, on sam pozostał tylko wiernym królowi polskiemu i królestwu, uważając to za głupotę i szaleństwo, żeby własnych porzucić, a przedkładać raczej czeskich królów.
Kronika Jana Długosza
Kronika Jana Długosza
genealogia:
| rodzice ⇒ drzewo genealogiczne | |
|---|---|
| Bernard Stateczny | Kunegunda, córka Władysława Łokietka |
| życie | |
| 1309/1312 - 28 VII 1368 | |
| małżeństwa | |
| |
| potomstwo ⇒ drzewo genealogiczne | |
| |
| panowanie | |
| 1326-1343/45: Świdnica (formalne współrządy) 1343/45-1346: Świdnica 1346-1358: Jawor, Lwówek Śląski, Świdnica 1358-1359: Jawor, Lwówek Śląski, Świdnica, połowa Brzegu i Oławy 1358-1368: Złotoryja (książę zastawny) 1359-1368: Jawor, Lwówek Śląski, Siewierz, Świdnica, połowa Brzegu i Oławy | |
kalendarium:
1326
-(6 V) Śmierć Bernarda Statecznego.- Bolko obejmuje władzę w księstwie świdnickim, wspólnie z nieletnim bratem Henrykiem.
1329
-(wiosna) Król czeski, Jan Luksemburski shołdował książąt dolnośląskich (brzesko-legnickiego, oleśnickiego, ścinawskiego i żagańskiego).- Wyjazd na dwór króla węgierskiego Karola Roberta (w celu uzyskania poparcia przeciwko Czechom).
- (4 VIII) Bolko przybywa do obozu cesarza Ludwika Wittelsbacha pod Pawią.
1331
-(11 I) Śmierć Przemka II głogowskiego.- Bolko przejmuje opiekę nad siostrą Konstancją (wdową po Przemku) i zarząd nad ziemią głogowską.
- (IX) Dywersyjne ataki Bolka na maszerujące wojska czeskie (mające się połączyć z siłami zakonnymi).
- Utrata Niemczy.
- Utrata ziemi głogowskiej na rzecz Czech.
1336
-Bolko związuje się z dworem Kazimierza Wielkiego.1338
-(VI/21 VI) Małżeństwo z Agnieszką, córką Leopolda I Habsburga, księcia austriackiego.1343
-(14 VIII) Bolko i Henryk nabywają od Mikołaja Małego ziębickiego okręg Sobótki (z Górą Ślężą) za cenę 1000 grzywien srebra.1343/1345
-(14 VIII 1343/28 VI 1345) Śmierć brata Henryka.- Bolko obejmuje samodzielną władzę w ziemi świdnickiej.
1345
-(1 I) Antyluksemburskie przymierze z Kazimierzem Wielkim, Wittelsbachami oraz Ludwikiem Andegaweńskim.★
Jan ślepy, król czeski, uważając to za wielką obrazę swoję i zniewagę, że gdy wszyscy niemal ksiażęta śląscy uznawali jego zwierzchność i władzę, sam tylko Bolesław książę świdnicki, siostrzeniec króla polskiego Kazimierza, nie chciał mu podlegać i starał się wszelkiemi siłami, aby raczej do Polski niźli do Czech należał; począł go prześladować, częstymi trapić najazdami i wojny. A gdy Bolesław jego napaści mężnie odpierał, zebrawszy wielkie wojsko, ruszył [Jan] pod Świdnicę i miasto oblężeniem ścisnął. Zawiedziony atoli w swych usiłowaniach, gdy rycerstwo Bolesława księcia świdnickiego dzielnie miasta broniło, odstąpił od oblężenia a zająwszy Kamienną Górą osadziwszy ją zbrojną załogą, jako ślepy i do prowadzenia wojny niesposobny, wrócił do Czech. - Kronika Jana Długosza-(IV) Najazd Jana Luksemburskiego na księstwo świdnickie.- Utrata Kamiennej Góry.
- Udana obrona Świdnicy.
- (6 IX) Rozejm z Czechami w Pyzdrach (do 11 XI).
-(28 VI) Traktat z Henrykiem I jaworskim dotyczący wzajemnego dziedziczenia.
- (28 VI) Henryk wystawia dokument sukcesyjny w Świdnicy.
- (2 VII) Bolko wystawia dokument sukcesyjny w Jeleniej Górze.
1346
-(6 III/15 V) Śmierć Henryka I jaworskiego.- Bolko obejmuje władzę w księstwie jaworskim.
- Przejęcie opieki nad Anną, córką Henryka.
1347
-Układ z Przecławem, biskupem wrocławskim.- Bolko dożywotnio obejmuje zamek w Jaworniku (w zamian za udzielanie pomocy i opieki kościołowi wrocławskiemu).
1348
★
Bolesław książę świdnicki kazał żołnierzy powsadzać na wozy i przewieźć ich do Kamiennej Góry; a gdy straż miejska w mniemaniu, że prowadzono jakieś towary, otwarła im bramy, nagle żołnierze powyskakiwali z wozów, i załogę Czeską już to wyciąwszy, już pobrawszy w niewolę, miasto opanowali. - Kronika Jana Długosza-Wznowienie wojny z Czechami.- Bolko odbija Kamienną Górę.
- (22 XI) Pokój z Czechami w Namysłowie.
- Zawarcie układu rozejmowego (do marca następnego roku).
1350
-Arbitraż Albrechta Habsburga.- (16 VIII) Bolko zobowiązuje się do przestrzegania układu pokojowego z Karolem IV.
1353
★
[Karol IV Luksemburski] ożenił się po raz trzeci, mianowicie z córką Henryka, księcia świdnickiego wychowywaną po stracie ojca na Węgrzech przez królową węgierską, Elżbietę starszą i przez nią przy pośrednictwie stryja dziewicy, Bolesława, księcia świdnickiego, wydaną za mąż. - Kronika Janka z Czarnkowa-(10 III) Ugoda z Karolem IV na zjeździe monarchów w Wiedniu.- (27 V) Bolko wydaje bratanicę Annę za mąż za Karola IV.
- (3 VII) Traktat sukcesyjny z Luksemburgami.
- (28 VII) Koronacja Anny na królową Czech.
- Karol IV nadaje Bolkowi zamek w Sobótce.
1355
-(VIII) Udział w zjeździe z cesarzem Karolem IV Luksemburskim w Pradze.1356
-(IV) Bolko wykupuje Złoty Stok (z kopalniami złota) i Srebrną Górę.-(1 V) Rezygnacja Kazimierza Wielkiego z praw do księstwa świdnicko-jaworskiego w zamian za rezygnację Luksemburgów z praw do Mazowsza.
1358
-Bolko odkupuje połowę Brzegu i Oławy od Wacława legnickiego (za cenę 2500 grzywien).-Objęcie w zastaw Złotoryi (od Wacława legnickiego).
ok. 1358
-Objęcie dożywotnio okręgu Kluczborka, Byczyny i Wołczyna.1359
-Objęcie grodów na granicy świdnicko-czeskiej i miasta Friedland z nadania Karola IV.-(16 IV) Bolko odkupuje ziemię siewierską od Przemysława Noszaka (za cenę 2300 grzywien).
1360
-(24 I) Zbrojne odebranie Grodkowa kanonikom wrocławskim (dokonane w imieniu Karola IV).1361
-Objęcie w dożywotnie władanie połowy księstwa głogowsko-ścinawskiego z nadania cesarza.1363
-(V-12 XII) Bolko i Kazimierz Wielki - arbitrami w sporze Karola IV z Rudolfem Habsburgiem i Ludwikiem Andegaweńskim.1364
-(14 IV) Bolko wykupuje (wraz z Karolem IV) Marchię Łużycką od margrabiów miśnieńskich (za cenę 21000 grzywien) i obejmuje ją w dożywotnie posiadanie.-(IX) Krakowski zjazd monarchów.
1368
-Bolko odkupuje Kąty od Bolka III ziębickiego.-(28 VII) Śmierć Bolka II Małego.
Bolko II Mały
Ireny Bierwiaczonek
heraldyka:
sfragistyka:
 +S BOLCONIS DI GRA DVCIS SLE ET DNI DE FVRSTEBRG |  BOLKO DEI GRA DVX SLEZ DNS DE F...BG IN SWYDNICZ ET MARCHIO LVCACIE |
 S BOLCONIS DVCIS SLEZIE |  S BOLCONIS DVCIS SLEZIE |
 +S BOLKONIS DVCIS SLESIE ET DOMINI SWIDNICENSIS |
ciekawostka:
Kronika książąt polskich opisuje epizod z wojny z Czechami w 1348 roku: podczas odbijania twierdzy w Kamiennej Górze Bolko użył fortelu: swoich zbrojnych przebrał za kupców i pod pozorem karawany kupieckiej wprowadził w obręb murów. Część zbrojnych pochowała się ponadto w wozach z sianem. Zaskoczenie było całkowite...
ważniejsze fundacje:
| ok.1330 | kościół Św. Stanisława i Św. Wacława w Świdnicy |
|---|---|
| 1343-1353 | zamek na górze Ślęży (gotycki) |
| ok.1350 | zamek w Chojniku (gotycki) |
przyczyna śmierci:
| 28 VII 1368 | nieznana |
|---|
pochówek:
| 1368 | opactwo cystersów w Krzeszowie (obecnie już nie należy do cystersów; w zdobionym grobowcu z piaskowca ufundowanym przez żonę Agnieszkę - pierwotnie umieszczony na chórze przed wielkim ołtarzem - od XVIII wieku w specjalnie zbudowanej kaplicy; 30 maja 1738 roku szczątki księcia złożono w miedzianej trumnie i pochowano w specjalnej tumbie) |
|---|---|
| zdjęcie kościoła w Krzeszowie | |
| zdjęcie grobowca Bolka II Małego | |
źródła:
- Jana Długosza kanonika krakowskiego Dziejów polskich ksiąg dwanaście, oprac. i tłum.: Karol Mecherzyński, t. I-V, Kraków 1867-1870
- Kronika Jana z Czarnkowa, oprac.: Marek D. Kowalski, tłum.: Józef Żerbiłło, TAiWPN Universitas, Kraków 1996
literatura:
- Zygmunt Boras, Książęta piastowscy Śląska, Wydawnictwo Śląsk, Katowice 1978
- Henryk Dziurla, Krzeszów, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1974
- Jarosław M. Gruzla, Między Luksemburami, Wittelsbachami a Polską (transformacja polityczna Bolka II Świdnickiego w latach 1348-1364)
- Kazimierz Jasiński, Rodowód Piastów śląskich, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2007
- Zenon Piech, Ikonografia pieczęci Piastów, TAiWPN Universitas, Kraków 1993
- Marcin Spórna, Piotr Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003
- Stanisław Szczur, Krzysztof Ożóg, Piastowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999
- Mariusz Wollny, Kazimierz Wielki: reformator i wizjoner, Oficyna Wydawnicza "Helicon", Kraków 2000
- Jerzy Wyrozumski, Kazimierz Wielki, Zakład Narodowy im. Ossolińskich - Wydawnictwo, Wrocław 2004
ilustracje:
- Sylwjusz Mikucki, Heraldyka Piastów śląskich do schyłku XIV wieku, Polska Akademia Umiejętności, Kraków 1935
- Dariusz Wieczorek, Poczet piastowskich książąt Śląska Lubuskiego w obrazach Ireny Bierwiaczonek, Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze, Zielona Góra 2004 - (na podstawie indywidualnego pozwolenia)