Henryk III Biały
Choćby posiadł dobra tysiąca książąt, którzy są w Rzeszy Niemieckiej, to jego łagodność rozdałaby je i uczyniłby to chętnie.
relacja Tannhäusera
relacja Tannhäusera
genealogia:
| rodzice ⇒ drzewo genealogiczne | |
|---|---|
| Henryk II Pobożny | Anna, córka Przemysła Ottokara I, króla czeskiego |
| życie | |
| 1227/1230 - 3 XII 1266 (Wrocław) | |
| małżeństwa | |
| |
| potomstwo ⇒ drzewo genealogiczne | |
| |
| panowanie | |
| 1247-1248: Śląsk (współrządy) 1248-1266: Wrocław (współrządy) 1266: Wrocław | |
kalendarium:
1247
-Bolesław Rogatka zostaje uwięziony w Legnicy przez możnowładców śląskich.- (/9 X) Dopuszczenie Henryka do współrządów na Śląsku.
1248
-(lato) Podział Śląska między synów Henryka Pobożnego.- Henryk obejmuje dzielnicę wrocławską.
- Dopuszczenie brata Władysława do współrządów.
1249
-(20 IV) Zawarcie układu o pomocy wojskowej z margrabią miśnieńskim, Henrykiem Dostojnym.- Henryk zobowiązuje się przekazać Henrykowi Dostojnemu ziemię krośnieńską, bądź ziemię pomiędzy rzekami Kwisą i Bobrem oraz gród w Szydłowie.
- Środa Śląska zostaje spalona.
1250
-(1 II) Henryk lokuje Trzebnicę na prawie średzkim.-Zjazd w Nysie z braćmi Bolesławem, Władysławem i biskupem praskim Brunonem z Ołomuńca.
-Lokacja Brzegu na prawie magdeburskim.
★
[Konrad] pojmał rodzonego brata swego Henryka, księcia wrocławskiego [...] Dawszy za siebie zakładników bratu swemu Konradowi, został uwolniony przyrzekłszy Konradowi, że zażąda od Bolesława [Rogatki] części ziemi albo wyznaczy mu pewną część ze swojej. - Kronika wielkopolska-Henryk zostaje pojmamy przez Konrada i zmuszony do wsparcia go w walce z Bolesławem Rogatką.-Przywilej lokacyjny dla miasta Wiązowa.
1251
-(1 VI) Sprzedaż Pawłowic Namysłowskich biskupowi wrocławskiemu Tomaszowi (za kwotę 40 grzywien).1251/1252
-(1251/wiosna 1252) Wizyta na dworze króla czeskiego Wacława I.1252
-(28 I/3 II) Małżeństwo z Judytą, córką Konrada Mazowieckiego, wdową po Mieszku Otyłym.-Lokacja Zawonii na prawie średzkim.
-Ponowna lokacja Wiązowa (z targiem) na prawie flamandzkim.
-(12 III) Przywilej lokacyjny dla miasta Cerekwicy.
-(V) Najazd brata Konrada (przy wsparciu Przemysła I) na księstwo wrocławskie.
1253
-(26 II) Zjazd we Wrocławiu.- Synowie Henryka Pobożnego decydują o utrzymaniu neutralności w wojnie czesko-węgierskiej.
- Lokacja Kluczborka na prawie frankońskim.
-(XII) Zjazd z Konradem w Głogowie.
1254
★
[...] Opizo, opat z Messano, legat Stolicy Apostolskiej, ogłosił klątwę na księcia Przemysła, a ziemie jego obłożył interdyktem, i to dlatego, że podczas pobytu tego legata na ziemi śląskiej książę Przemysł wysłał [wojsko] celem złupienia miasta Oleśnicy wraz z jego okolicą, które należało do księcia wrocławskiego Henryka, a to dla 500 grzywien srebrnych, które wspomniany książę śląski Henryk zobowiązany był zapłacić księciu Przemysłowi za wzięcie jakiegoś Niemca do niewoli. - Kronika wielkopolska-(II/III) Wyprawa Przemysła I na księstwo wrocławskie (spowodowana niewykupieniem z niewoli przez Henryka - za kwotę 500 grzywien - kasztelana ryczyńskiego Mroczka z Pogorzeli).- Oleśnica zostaje splądrowana przez wojska wielkopolskie.
- (8 III) Legat papieski Opizon nakłada ekskomunikę na Przemysła.
★
[...] książęta Wielkopolski Przemysł i Bolesław [Pobożny] oraz książę Głogowa Konrad wraz ze swoimi wojskami spustoszyli ziemie wokół Trzebnicy, Widawy, a za Odrą Oleśnicę, należące do księcia wrocławskiego Henryka. Wsi kościelnych wcale nie nękali. - Kronika wielkopolska-(IX) Ponowna wyprawa Przemysła (przy wsparciu Konrada i Bolesława) na Wrocław.- Splądrowanie okolic Wrocławia, Trzebnicy, Cerekwicy i Leśnicy.
1255
-(22 II) Lokacja Oleśnicy na prawie średzkim.1256
-(zima/wiosna) Interwencja Henryka, Bolesława, Konrada i Władysława w kurii papieskiej przeciwko książętom wielkopolskim.- (23 III) Papież Aleksander IV bierze w opiekę książąt śląskich oraz nakazuje biskupom ołomunieckiemu i lubuskiemu rozpatrzenie ich skargi.
- (I 1257) Zatwierdzenie przez papieża Aleksandra IV (poprzez wydanie odpisu bulli Grzegorza IX z 26 VI 1235) układu granicznego śląsko-wielkopolskiego z 22 IX 1234 roku, w którym Władysław Odonic zrzekł się ziemi kaliskiej, rudzkiej, Śremu i Santoka na rzecz Henryka Brodatego.
1256/1260
-Zawarcie sojuszu z Władysławem I opolskim.1257/1263
-(4 XII) Śmierć Judyty.1260
-(8 III) Henryk (w imieniu brata Bolesława) poręcza biskupowi Tomaszowi zapłacenie 2000 grzywien srebra, gwarantuje zwrot zagrabionych dochodów i potwierdza immunitety.-(5 V) Henryk zezwala kapitule wrocławskiej na pobór cła z przewożonego przez Wrocław drewna (na okres 10 lat).
-(8 V) Odszkodowanie dla klasztoru augustianów na Piasku.
-(VI-VII) Udzielenie wsparcia wojskowego Czechom walczącym z Węgrami.
-(22 VII) Zjazd synów Henryka Pobożnego w Głogowie.
-(13 X) Papież Urban IV nakazuje uwolnienie Bolesława od klątwy (dzięki odszkodowaniom wypłaconym instytucjom kościelnym przez Henryka).
ok. 1261
-Obwarowanie Wrocławia murami.1261
-(22 I) Henryk lokuje Wołczyn na prawie średzkim.-(16 XII) Ponowna lokacja Wrocławia na prawie magdeburskim.
-(XII) Zjazd w Pradze z Przemysłem Ottokarem II.
- Henryk bierze udział w koronacji królewskiej Przemysła Ottokara II.
1261/1264
-(27 IV 1261/23 XI 1264) Małżeństwo z Heleną, córką Albrechta I, księcia saskiego.1262
-(7 VI) Wiec w Dankowie.- Negocjacje pokojowe z Bolesławem Wstydliwym i Bolesławem Pobożnym.
1263
-(9 IV) Lokacja Nowego Miasta (we Wrocławiu) na prawie magdeburskim.1265
-(1 VI) Sprzedaż Czernicy biskupowi wrocławskiemu Tomaszowi (za kwotę 110 grzywien).1266
-Lokacja Bierutowa na prawie frankońskim.-Udzielenie wsparcia wojskowego Czechom.
-(lato) Zaburzenia wśród rycerstwa wrocławskiego (spowodowane bezwzględną książęcą akcją rewindykacji bezprawnie zagarniętych ziem).
-(25 VIII/16 IX) Podział księstwa wrocławskiego z bratem Władysławem.
-(3 XII) Śmierć Henryka III Białego we Wrocławiu.

Henryk III Biały -
podobizna z pieczęci
heraldyka:

sfragistyka:
+HENRICVS DEI GRACIA DVX ZLESIE | (falsyfikat) +HEINRICVS DEI GRACIA DVX SLESIE |
(falsyfikat) +HENRICVS DEI GRACIA DVX ZLESIE | +SIGILLVM HENRICI DEI GRACIA DVCIS ZLESIE |
ważniejsze fundacje:
| 26 II 1253 | szpital Św. Elżbiety we Wrocławiu (współfundacja wraz z braćmi i matką Anną) |
|---|---|
| 1257 | klasztor klarysek we Wrocławiu (współfundacja wraz z matką Anną) |
przyczyna śmierci:
| 3 XII 1266 | prawdopodobnie otrucie (Jan Długosz stwierdza, iż książę zmarł z powodu długotrwałej choroby i [podanej mu] trucizny) |
|---|
pochówek:

| 1266 | opactwo klarysek we Wrocławiu (obecnie jako klasztor Urszulanek Unii Rzymskiej; w kaplicy Św. Jadwigi) |
|---|---|
| zdjęcie kościoła urszulanek we Wrocławiu | |
| zdjęcie płyty nagrobnej Henryka III Białego | |
źródła:
- August Bielowski, Monumenta Poloniae Historica, Lwów, Kraków 1864-1893, [tłum. wł.]
- Kronika Wielkopolska, oprac.: Brygida Kürbis, tłum.: Kazimierz Abgarowicz, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1965
literatura:
- Zygmunt Boras, Książęta piastowscy Śląska, Wydawnictwo Śląsk, Katowice 1978
- Kazimierz Jasiński, Rodowód Piastów śląskich, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2007
- Andrzej Jureczko, Henryk III Biały: książę wrocławski (1247-1266), Wydawnictwo Avalon, Kraków 2007
- Franciszek Piekosiński, Uwagi nad ustawodawstwem wiślicko-piotrkowskim króla Kazimierza Wielkiego, Kraków 1891
- Tomasz Sadowski, Poczet książąt Wrocławia, Wydawnictwo Rzeka, Wrocław 1999
- Marcin Spórna, Piotr Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003
- Stanisław Szczur, Krzysztof Ożóg, Piastowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999
- Zbigniew Zielonka, Henryk Prawy, Wydawnictwo Śląsk, Katowice 1982
ilustracje:
- Alwin Schultz, Die Schlesischen Siegel bis 1250, Josef Max & Komp., Breslau (Wrocław) 1871
- Kazimierz Stronczyński, Pomniki książęce Piastów, lenników dawnej Polski w pieczęciach, budowlach, grobowcach i innych starożytnościach zebrane i objaśnione, Piotrków 1888
- Fotografie miejsc historycznych, http://foto.poczet.com





