Jan III Sobieski

(właśc. Jan Sobieski h. Janina)

Gdyby tron można zdobyć postawą piękną, i takby nań zasłużył. Słusznego wzrostu, pełnej twarzy, rysów regularnych, nosa orlego, oczu ognia pełnych, z fizjonomią szlachetną i otwartą - był pięknym w istocie.
Histoire de Jean Sobieski, Roi de Pologne de Coyera

genealogia:

rodzice
Jakub Sobieski, kasztelan krakowski	Zofia Teofila, córka Jana Daniłowa, wojewody ruskiego, wnuczka hetmana Stanisława Żółkiewskiego
życie	panowanie
17 VIII 1629 (Olesko k. Kamieńca) - 17 VI 1696 (Wilanów)	1674 - 1696 ♔ 2 II 1676 - katedra w Krakowie
małżeństwa (konkubinaty)
❤1647 - ?: nieznana z imienia* Francuzka, paryska dwórka* ❤1653 - ?: nieznana z imienia* szlachcianka* OO1665 - 1696: Maria Kazimiera, córka margrabiego Henryka de la Grange d'Arquein, wdowa po Janie Zamoyskim, wojewodzie sandomierskim ♔ 2 II 1676 - katedra w Krakowie
potomstwo (naturalne)
Brizardier (1647 - po 1676) pochodzenie niepewne syn (1653 - ?) pochodzenie niepewne Jakub Ludwik (2 XI 1667- 19 XII 1737) 2 córki (1669) Teresa Teofila (1670) Berbelune (1672 - 1677) córka (1673 - 1674) La Mannone (1674 - jesień 1675) Teresa Kunegunda (4 III 1676 - 10 III 1730) Aleksander Benedykt (6 IX 1677 - 16 XI 1714) córka (1678) Konstanty Władysław (1 V 1680 - 28 II 1726) Jan (1683 - III 1685) córka (1691/1692) córka (1694)

kalendarium:

1640

-Początek edukacji w Krakowie w Kolegium Nowodworskiego.

1643-1646

-Studia na Wydziale Filozoficznym Akademii Krakowskiej.

1646-1648

-(II 1646-IX 1648) Podróż po krajach Europy Zachodniej.

ok. 1648

-Objęcie starostwa jaworowskiego z nadania Władysława IV.

1648

-(6-24 XI) Obrona Zamościa przed Kozakami.

1649

-(15-16 VIII) Porażka wojsk Jana Kazimierza (idących z odsieczą dla oblężonego Zbaraża) pod Zborowem.

1651

-(28-30 VI) Wojska królewskie rozbijają siły kozacko-tatarskie pod Beresteczkiem.

1652

-(3 VI) Śmierć brata Marka Sobieskiego (zostaje zamordowany przez Kozaków po bitwie pod Batohem).

Jan Sobieski dziedziczy starostwo krasnostawskie.

1653

-(jesień) Jan Kazimierz wyprawia się na Ukrainę.

(10 X-15 XII) Wojska królewskie zostają zamknięte i oblężone w Żwańcu przez Kozaków i Tatarów.

1654

-(IV-V) Wyjazd do Turcji (z poselstwem Mikołaja Bieganowskiego).

1655

-(29 I-1 II) Zwycięstwo wojsk polsko-tatarskich nad siłami kozacko-rosyjskimi pod Ochmatowem.
-(19 VII) Rozpoczyna się najazd szwedzki na Rzeczpospolitą (II wojna północna, potop szwedzki).

Jan Sobieski przechodzi na stronę króla Szwecji, Karola X Gustawa.

1656

-Powrót do obozu Jana Kazimierza.
-(7 IV) Udział w bitwie pod Warką z oddziałami margrabiego badeńskiego, Fryderyka (idącymi na pomoc Szwedom).
-(26 V) Jan Sobieski zostaje mianowany chorążym koronnym.
-(28-30 VII) Bitwa pod Warszawą.

(30 VII) Jan Kazimierz nakazuje odwrót, opuszczenie Warszawy oraz przystąpienie do taktyki wojny szarpanej (partyzanckiej).

1657

-(I) Książę Siedmiogrodu, Jerzy II Rakoczy najeżdża Rzeczpospolitą.

(22 VII) Wojska Rakoczego kapitulują pod Międzybożem nad Bohem.

1660

-(7 X) Udział w bitwie z Kozakami Jerzego Chmielnickiego (idącymi z pomocą Rosjanom oblężonym w Cudnowie) pod Słobodyszczami.

(17 X) Ugoda cudnowska z Kozakami (potwierdzająca założenia ugody hadziackiej).

1665

-(18 V) Jan Sobieski obejmuje urząd marszałka wielkiego koronnego (przejęty po Jerzym Lubomirskim, który został go pozbawiony wyrokiem sądu sejmowego z 1664 roku).
-(23 V) Jerzy Lubomirski zawiązuje antykrólewski rokosz.
-(5 VII) Małżeństwo z Marią Kazimierą, córką margrabiego Henryka de la Grange d'Arquein, wdową po Janie Zamoyskim, wojewodzie sandomierskim.

1666

-(30 IV) Objęcie przez Jana Sobieskiego urzędu hetmana polnego koronnego.
-(13 VII) Rozgromienie wojsk królewskich przez rokoszan w bitwie pod Mątwami.

1667

-(wiosna) Najazd tatarski na Rzeczpospolitą.

Pobicie Tatarów pod Tarnopolem.
(6-16 X) Jan Sobieski zwycięża Tatarów i Kozaków Piotra Doroszeńki pod Podhajcami.
- (16 X) Zawarcie układu pokojowego z Tatarami.
- (19 X) Piotr Doroszeńko odstępuje od przymierza z Turcją.

1668

-(5 II) Objęcie urzędu hetmana wielkiego koronnego.

1669

-(30 IX) Jan Sobieski składa (w Krakowie) przysięgę wierności nowemu królowi, Michałowi Korybutowi Wiśniowieckiemu.

1670

-(10 I) Objęcie starostwa barskiego z nadania Michała Korybuta Wiśniowieckiego.

1671

-(VII-X) Wojna z Kozakami Piotra Doroszeńki i Tatarami.

(VII) Oblężenie Białej Cerkwi przez Kozaków.
Zwycięstwa Jana Sobieskiego pod Bracławiem (26 VIII), Winnicą, Mohylewem, Ładyżynem i Kalnikiem (21 X).
Zdobycie Raszkowa przez wojska polskie.

1672

-(18 V-30 VI) Obrady sejmu (pod laską Gabriela Druckiego-Sokolnickiego).

(27 VI) Próba zamachu stanu malkontentów - stronnictwa związanego z prymasem Prażmowskim i Janem Sobieskim.

-(VI) Armia turecka (wspomagana przez Tatarów) wkracza na Ukrainę.

Utrata Żwańca (VII) i Kamieńca Podolskiego (26 VIII).
(20-29 IX) Udana obrona oblężonego Lwowa.

-(5-14 X) Wyprawa Jana Sobieskiego na czambuły.

Zwycięstwa nad Tatarami pod Uhrynowem, Niemirowem, Kałuszą, Komarnem (9 X) i Petranką (14 X).

-(16 X) Antyopozycyjna i prokrólewska konfederacja w Gołębiu.
-(22 XI) Wojsko litewskie zawiązuje prokrólewską konfederację w Kobryniu.
-(23 XI) Jan Sobieski zawiązuje antykrólewską konfederację wojskową w Szczebrzeszynie.

1673

-(4 I-13 III) Generalny zjazd konfederacji gołąbskiej w Warszawie.

(13 III) Pojednanie między zwaśnionymi konfederacjami.

-(13 III-12 IV) Sejm pacyfikacyjny w Warszawie (pod laską Stefana Czarnieckiego).

Uchwały przygotowujące państwo do obrony przed najazdem tureckim.
Przekazanie naczelnego dowództwa Janowi Sobieskiemu.

-(X) Jan Sobieski wkracza do Mołdawii (wobec informacji o pochodzie wojsk tureckich w kierunku Rzeczypospolitej).

Zajęcie Międzyboża, Zinkowa i Satanowa.
(10-11 XI) Zwycięstwo pod Chocimiem.

-(10 XI) Śmierć Michała Korybuta Wiśniowieckiego.

1674

-(15 I-22 II) Sejm konwokacyjny (pod laską Franciszka Bielińskiego).

Uchwała (nie wpisana do konstytucji) o wykluczeniu w elekcji kandydata polskiego (wskutek działania litewskiej rodziny Paców).

-(20 IV-9 VI) Sejm elekcyjny (pod laską Benedykta Sapiehy).

(19 V) Elekcja Jana Sobieskiego.

-Fiasko rozmów pokojowych z Turcją.
-Zajęcie Winnicy, Łażydanu i Humania przez armię turecką.
-(jesień-zima) Odbicie z rąk tureckich Baru (18 XI), Bracławia, Niemirowa, Kalnika, Winnicy, Mohylewa i Raszkowa.

1675

-Najazd Turków Ibrahima Szyszmana (wpieranych przez Tatarów).

Turcy i Tatarzy zdobywają i pustoszą Husiatyn, Raszków, Mikulińce, Zbaraż, Podhajce i Zawałów.
Udana obrona Złoczowa, Załoźców, Buczacza i Trembowli (21 IX-4 X).
(24 VIII) Jan Sobieski rozbija wojska tatarskie pod Lwowem.

-(11 VI) Tajne porozumienie (w Jaworowie) z Francją skierowane przeciwko elektorowi brandenburskiemu.

1676

-(2 II) Koronacja Jana Sobieskiego w katedrze wawelskiej.
-(2 II-16 III) Sejm koronacyjny (pod laską Mikołaja Sieniawskiego).
-(VIII) Ofensywa turecko-tatarska na Rusi Czerwonej.

Utrata Jagielnicy, Czortkowa, Buczaczu i Jazłowca.
Udana obrona oblężonego Stanisławowa (IX) i Żórawna (25 IX-14 X).
(24 IX) Jan Sobieski zwycięża pod Wojniłowem i pod Dołhą.
(17 X) Rozejm z Turcją w Żórawnie.
- Potwierdzenie warunków traktatu z Buczaczu z 1672 roku (z wyjątkiem płacenia przez Rzeczpospolitą daniny na rzecz Turcji).

-(30 XI) Jan zostaje odznaczony Orderem Św. Ducha przez króla Francji, Ludwika XIV.

1677

-(14 I-26 IV) Sejm w Warszawie (pod laską Władysława Michała Skoroszewskiego).

Potwierdzenie układu rozejmowego z Turcją.
Redukcja stanu liczebnego wojska (do 13000 żołnierzy).
(24 IV) Odnowienie traktatu o przyjaźni z cesarzem Leopoldem I.

-Jan Sobieski zgadza się na interwencję Hieronima Lubomirskiego na Węgrzech (w interesie powstańców Emeryka Thököly'ego, przeciwników cesarza Leopolda I).
-(17 V) Potwierdzenie traktatów welawsko-bydgoskich z 1657 roku.
-(4 VIII) Antybrandenburskie przymierze ze Szwecją.

(18 X) Król Szwecji, Karol XI zatwierdza traktat przymierza.

1678

-Wykrycie spisku detronizacyjnego opozycji antykrólewskiej.
-(6 IV) Traktat pokojowy z Turcją.

Ukraina i Podole pozostają przy Turcji.
Powrót Pawołoczy i Białej Cerkwi do Rzeczypospolitej.
Turcja rezygnuje z pobierania corocznej daniny od Rzeczypospolitej.

-(17 VIII) Przedłużenie rozejmu z Rosją (na okres 13 lat).

1678-1679

-(15 XII-4 IV) Obrady sejmu w Grodnie (pod laską Franciszka Sapiehy).

(5 II 1679) Jan Sobieski doprowadza do pojednania wrogich sobie stronnictw prohabsburskiego: (Dymitra Wiśniowieckiego) i profrancuskiego (Hieronima Lubomirskiego).
Zmiana orientacji królewskiej z profrancuskiej na prohabsburską.

1681

-(10 I-21 V) Obrady sejmu (pod laską Hieronima Lubomirskiego).
-Rozruchy antyżydowskie w Krakowie.
-Sprowadzenie kapucynów do Rzeczypospolitej.

1682

-(wiosna) Nieudane próby odzyskania Ukrainy na drodze dyplomatycznej.

1683

-(27 I-10 III) Obrady sejmu (pod laską Rafała Leszczyńskiego).
-(31 III) Antyturecki sojusz zaczepno-odporny z Austrią.

Rzeczpospolita zobowiązuje się wystawić 40000 żołnierzy, wyrzec się planów rewindykacji Śląska i walki o Prusy Książęce.
Zobowiązanie się do bezpośredniej odsieczy w przypadku zagrożenia Wiednia, bądź Krakowa.

-(VI) Marszałek nadworny koronny Hieronim Lubomirski, na czele korpusu wojsk polskich, wyprawia się do Austrii, by wspomóc armię cesarską.

(29 VII) Udział korpusu polskiego w zwycięskiej bitwie z Turkami pod Bratysławą.

-(14 VII) Rozpoczęcie oblężenia Wiednia przez Turków.
-(15 VIII) Początek wyprawy Jana Sobieskiego do Austrii (bez udziału wojsk hetmana wielkiego litewskiego Kazimierz Sapieha, niechętnego królowi).

(3-4 IX) Narada wojenna w Stettelsdorfie.
- (3 IX) Jan Sobieski zostaje oficjalnie mianowany naczelnym dowódcą sił sprzymierzonych.
- (4 IX) Opracowanie szyku bitewnego (według koncepcji Jana Sobieskiego).
(12 IX) Udana odsiecz Wiednia.
- (15 IX) Spotkanie z cesarzem Leopoldem I w Schwechat.
(4 X) Wojska Kazimierza Sapiehy wkraczają na Słowację.
- Zwycięstwo nad siłami turecko-tatarskimi nad Orawą.
- Litwini pustoszą Słowację i Węgry.
  - Powstańcy węgierscy Emeryka Thököly'ego zrywają negocjacje z Janem Sobieskim i przechodzą na stronę turecką.
(7 X) Porażka w bitwie pod Parkanami.
(9 X) Rozgromienie wojsk tureckich w drugiej bitwie pod Parkanami.
(X) Wojska sprzymierzone zdobywają Ostrzyhom.
(10 XI) Zajęcie twierdzy w Szécsénach przez wojska polskie.
(23 XII) Jan Sobieski powraca do kraju.

-(XII) Zdobycie Niemirowa i znacznej części Podola (bez Kamieńca Podolskiego) przez wojska kasztelana krakowskiego Andrzeja Potockiego.

1684

-(5 III) Przystąpienie Rzeczypospolitej do antytureckiej Ligi Świętej.
-(25 VII) Jan zostaje odznaczony przez papieża Innocentego XI tytułem Defensor Fidei (Obrońca Wiary).
-Zdobycie Jazłowca i Czortkowa przez wojska polskie.
-(VIII-XI) Wyprawa Jana Sobieskiego do Mołdawii.

Nieudana próba odzyskania Kamieńca Podolskiego.

-Zerwanie rokowań z Rosją.

1684-1686

-Polskie misje dyplomatyczne do szacha perskiego Sulejmana (próby nakłonienia Persji do ataku na Turcję).

(20 III 1686) Sulejman odmawia zaatakowania Turcji.

1685

-(16 II-31 V) Obrady sejmu (pod laską Andrzeja Giełguda).
-Wyprawa hetmana wielkiego koronnego Stanisława Jabłonowskiego na Bukowinę.

(1-2 X) Odparcie szturmu wojsk turecko-tatarskich pod Bojanem.

-Odparcie najazdów tatarskich.

1686

-(6 V) Zawarcie traktatu pokojowego z Rosją (tzw. pokój Grzymułtowskiego).

Potwierdzenie rosyjskiego panowania nad lewobrzeżną Ukrainą (z Kijowem), Czernihowszczyzną i Smoleńszczyzną.

-(VII-IX) Wyprawa do Mołdawii.

(15 VIII) Zajęcie Jass przez wojska polskie.
(2 IX) Jan Sobieski nakazuje odwrót (wobec niechętnej postawy szlachty).

-(21 XII) Ratyfikacja pokoju Grzymułtowskiego przez Jana Sobieskiego.

1688

-(27 I-5 III) Sejm w Grodnie (pod laską Andrzeja Giełguda).

(5 III) Pierwszy przypadek zerwania sejmu przed ukonstytuowaniem (obiorem marszałka), spowodowany sprzeciwem roku Sapiehów wobec próby uczynienia Jakuba Sobieskiego oficjalnym następcą tronu.

-(IX-X) Nieudana próba blokady Kamieńca Podolskiego przez Stanisława Jabłonowskiego.

1688-1689

-(17 XI-2 IV) Sejm w Warszawie (pod laską Stanisława Szczuki).

(2 IV 1689) Zerwanie sejmu przez stronnika rodu Sapiehów.
- Wzrost napięcia wewnętrznego w Rzeczypospolitej.
  - Jan Sobieski oddala groźbę wojny domowej, nie decydując się na użycie siły przeciwko opozycjonistom.

1689

-Konferencja dyplomatyczna w Komarnie.

Fiasko rozmów pokojowych Ligi Świętej z Turcją.

-(VIII-IX) Nieudana próba zdobycia Kamieńca Podolskiego przez Stanisława Jabłonowskiego.

1690

-(16 I-6 V) Obrady sejmu (pod laską Tomasza Działyńskiego).

1691

-(jesień) Wyprawa Jana Sobieskiego do Mołdawii.

Zdobycie twierdz w Neamt i w Soroce.
Jan Sobieski nakazuje odwrót (wobec pogorszenia pogody i braku wsparcia ze strony Austrii).

1692

-(15 VII) Podpisanie przez Marię Kazimierę (działającą w imieniu króla) tajnego antyhabsburskiego porozumienia z królem Francji, Ludwikiem XIV.
-Nieudana próba zdobycia Kamieńca Podolskiego.

1693

-(9 I-11 II) Sejm w Grodnie (pod laską Michała Kryszpina de Kirszenstein).

(11 II) Stronnictwo rodu Sapiehów, po ujawnieniu traktatu z Ludwikiem XIV, doprowadza do zerwania sejmu.

1695

-(15 I-24 III) Obrady sejmu (pod laską Michała Kryszpina de Kirszenstein).
-(II) Stanisław Jabłonowski odpiera najazd tatarski na Ruś.

(11 II) Bitwa pod Lwowem.

1696

-(17 VI) Śmierć Jana III Sobieskiego w Wilanowie.

Jan III Sobieski
Jana Matejki

heraldyka:

sfragistyka:

Ø 99 mm IOANNES III DEI GRATIA REX POLONIAE MAGNUS DUX LITHUANIAE RUSSIAE PRUSSIAE MASOUIAE SAMOGIT KIIOVIAE VOLHYNIAE PODOLIAE PODLACHIAE LIUONIAE SMOLENSCIAE SEUERIAE CZERNIECHOVIAE QVE	Ø 69 mm IOANNES III D G REX POL MAG DUX LIT RUS PRU MAS SAM KIIO VOL LIU SMO SE CZE
IOANNES III DG REX POLONIAE MAG DUX LIT RUS PRUS MASO SAMOGITO VOL PODO 'PODL' LIU SMOL SEUE CZERN	IOANNES TERTIVS DEI GRATIA REX POLONIAE MAGNVS DVX LITHVEA RVSS PRVSS SAMOGIT MASO VOLHYN PODOL PODLA LIVONIAET E
Ø 95 mm IOANNES III DEI GRATIA REX POLONIAE MAGNUS DUX LITHUANIAE RUSSIAE PRUSSIAE SAMOGITIAE MASOUIAE PODLACHIAE KIIOUIAE VOLHYNIAE PODOLIAE LIUONIAE SMOLENSCIAE SEUERIAE CZERNIECHOVIAEQ	Ø 95 mm IOANNES III D G REX POLONIAE MAG DUX LITHUANIAE RUS PRUS MASO SAMO PODL VOL PODO LIU
Ø 73 mm IOANNES III DG REX POL M DUX LIT RUS PRU SAM PODL KIIO VOL PODO LIV SMO SE	Ø 90 mm IOANNES III D G REX POLONIAE MAGNVS DVX LITVANIAE RVSSIAE PRVSSIAE MASOVIAE SAMOGITIAE VOLHYNIAE PODOLI PODLACHIAE IVON CETERA DVX
Ø 56 mm IOANNES III DEI GRATIA REX POLONIAE MAGNVS DVX LITVANIAE RVSSIAE PRVSSIAE MASOV SAMOGITIAE LIVONIAE SMOLEN CZERNIECHOVIAEQVE	Ø 56 mm IOANNES III DEI GRATIA REX POLONIAE MAGNUS DUX LITVANIAE RUSSIAE PRUSSIAE MASOV SAMOG LIVON SMOLEN PODOL CZERNIECHO
Ø 60 mm (pradopodobnie falsyfikat) IOAMNES III EDI GRATIA REX PGLONIAE MAGNVS DVX LITVANIAE RVSSA PRVSSIAEMASOV SAMOG LIVON SMOLEN PODOL CZERNIECNO

ciekawostka:

W roku 1680 dragon pilnujący pałacu króla Jana zabił berdyszem ulubioną, tresowaną (umiała łowić dla swego pana ryby) wydrę króla, a jej skórę sprzedał żydowskiemu handlarzowi. Sobieski w przypływie gniewu kazał strażnika rozstrzelać, lecz pod wpływem duchownych skazał go na karę praszczęty (dragon miał przebiec 15 razy pomiędzy dwoma rzędami żołnierzy uzbrojonych w rózgi). Nie przeżył tej kary...
Król Jan żywo interesował się zoologią i poza rzeczoną wydrą miał również inne egzotyczne zwierzęta (m.in. kazuara - australijskiego strusia, rysia, niedźwiedzia polarnego, ptaki egzotyczne).

ciekawostka:

Jan III Sobieski w roku 1677 w czasie pobytu w Gdańsku kilkakrotnie odwiedzał słynnego astronoma (i właściciela kilku browarów) Jana Heweliusza. Sobieski chętnie korzystał z jego przydomowego obserwatorium astronomicznego. 21 X 1677 roku król Jan wyznaczył uczonemu dożywotnią pensję w wysokości 1000 zł, a 3 XII tegoż roku zwolnił browary Heweliusza od wszelkich podatków. W dowód wdzięczności, w roku 1686 gdański astronom jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego nazwał Tarczą Sobieskiego (Scutum Sobiescianum).

ważniejsze fundacje:

1677- 1696	pałac w Wilanowie
1678- 1681	Kaplica Królewska w Gdańsku
1683- 1694	klasztor i kościół (pw. Przemienienia Pańskiego) kapucynów w Warszawie
1688- 1692	kościół Św. Kazimierza w Warszawie (współfundacja wraz z żoną Marią Kazimierą)

przyczyna śmierci:

17 VI 1696	prawdopodobnie uremia (na podstawie protokołu sekcji zwłok zmarłego króla, większość historyków medycyny uznało uremię za przyczynę śmierci; w 1980 roku Stanisław Szpilczyński wysunął hipotezę, że śmierć Jana III spowodowana była ostrą niedomogą serca; król cierpiał również na syfilis, puchlinę wodną, reumatyzm i gruźlicę)

pochówek:

katedra w Krakowie

zdjęcie katedry w Krakowie
1696	kościół kapucynów w Warszawie (26 czerwca 1830 roku w kościele tym złożono serce króla)
16 I 1734	katedra w Krakowie (w Krypcie Św. Leonarda)
zdjęcie grobowca Jana III Sobieskiego

literatura:

Jerzy Besala, Małżeństwa królewskie: władcy elekcyjni, Dom Wydawniczy Bellona i Wydawnictwo Muza, Warszawa 2007
Janusz Pajewski, Buńczuk i koncerz: z dziejów wojen polsko-tureckich, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1997
Adam Przyboś, Michał Korybut Wiśniowiecki 1640-1673, TAiWPN Universitas, Kraków 2007
Marcin Spórna, Piotr Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003
Zbigniew Wójcik, Jan Sobieski, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1994

ilustracje:

Tadeusz Czacki, XIII tablic ważnych dla starożytności polskich pod względem paleografii używanej w najdawniejszych dyplomatach, począwszy od r. 1185 zawierających między innymi fac simile podpisów królów polskich, Wilno 1844
Marian Gumowski, Pieczęcie królów polskich, Kraków 1910
Stanisław Smolka, August Sokołowski, Królowie i książęta: rysunki Jana Matejki, Nakład Maurycego Perlesa, Wiedeń [ok. 1893]
Fotografie miejsc historycznych, http://foto.poczet.com

Jan III Sobieski

(właśc. Jan Sobieski h. Janina)

genealogia:

♔

♔

kalendarium:

1640

1643-1646

1646-1648

ok. 1648

1648

1649

1651

1652

1653

1654

1655

1656

1657

1660

1665

1666

1667

1668

1669

1670

1671

1672

1673

1674

1675

1676

1677

1678

1678-1679

1681

1682

1683

1684

1684-1686

1685

1686

1688

1688-1689

1689

1690

1691

1692

1693

1695

1696

heraldyka:

sfragistyka:

ciekawostka:

ciekawostka:

ważniejsze fundacje:

przyczyna śmierci:

pochówek:

literatura:

ilustracje: