Wacław I zatorski (oświęcimski)

genealogia:

kalendarium:

1433/1434

• Faktyczną władzę w księstwie oświęcimskim przejmuje Wacław (formalnie współrządy z młodszymi braćmi Janem i Przemysławem).

1438

[Dziersław z Rytwian] we wtorek zapustny przybył pod miasteczko Zator, a przystawiwszy drabiny w nocy, kiedy mieszczanie bynajmniej się nie spodziewali zdrady, miasto opanował, i wszystkich mieszkańców z domów powyrzucał, ich zaś majątki zagrabił. [...]
Ale gdy około środopościa wojsko zaborcy wysłane pod Toszek powracało ze zdobyczą i stanęło noclegiem w powiecie siewierskim przy wsi Wojkowicach, gdzie lud rozwolniony po trudach podróży oddal się był opilstwu, i niepomny, iż się znajdował w nieprzyjacielskiej ziemi, słabą albo raczej żadną nie ubezpieczał się strażą, napadli je w nocy Ślązacy i pobili. Część zginęła pod mieczem, a część dostała się w niewolę. - Kronika Jana Długosza

• (25 II) Utrata Zatora.
• Porażka najeźdźców z starciu z siłami Wacława I cieszyńskiego i książąt oświęcimskich pod Wojkowicami Kościelnymi.

• (2 X) Wacław, Przemysław i Jan, pod rygorem utraty Zatora, zobowiązują się (w Toszku) do zachowania rozejmu przez okres roku (do 29 IX 1439) oraz do złożenia hołdu Kazimierzowi po jego koronacji na króla czeskiego, pod warunkiem uzyskania przez niego poparcia innych książąt śląskich.

1440

A lubo król trzymał to miasto [Zator] niejaki czas przez swoich starostów w posiadaniu, później jednak zwrócił je Wacławowi księciu oświęcimskiemu, a wziął od niego zamek Barwałd, przyjąwszy zarazem hołd wierności i przysięgi, tak iż rzeczony zamek Barwałd stał się odtąd własnością królewską, a sam książę wieczystym Królestwa Polskiego lennikiem i hołdownikiem. - Kronika Jana Długosza

1441

• (/III) Hołd lenny Wacława zatorskiego (?).

1445

• Jan obejmuje Oświęcim, Kęty, Żywiec i połowę Gliwic, Wacław - Zator i Wadowice, a Przemysław ziemię toszecką.
• Zobowiązanie się Jana i Przemysława do partycypacji w kosztach budowy zamku i umocnień fortyfikacyjnych w Zatorze.

1447

ok. 1450

1454

1456

• Odnowienie układów lennych.
• Wacław zostaje zwolniony z obowiązku finansowania wojny w Prusach i udzielania wsparcia militarnego Koronie Polskiej (zapewne z powodu niestabilnej sytuacji wewnętrznej w księstwie zatorskim).

1457-1458

• (VI 1457) Jan IV przyłącza się do zbuntowanych zaciężnych.
  • (16 VII) Wacław otrzymuje listy wypowiednie od Jana oraz innych zbuntowanych rotmistrzów.

1462

1465/1468

Wacław I zatorski - podobizna z chrzcielnicy
z kościoła Św. Wojciecha i Jerzego w Zatorze

heraldyka:

sfragistyka:

ciekawostka:

Jan Długosz w swej kronice przekazał informację o małżonce Wacława. Miała być nią Małgorzata Kopczowska herbu Nowina, szlachcianka siewierska. Małżeństwo to było o tyle nietypowe, że zostało zawarte bez wyraźnej potrzeby politycznej. Książę zdjęty miłością ku Małgorzacie nie zwracał uwagi na fakt, iż popełnia mezalians.

ważniejsze fundacje:

przyczyna śmierci:

NIEZNANA.

miejsce pochówku:

Prawdopodobnie KOŚCIÓŁ ŚW. WOJCIECHA I JERZEGO W ZATORZE.

literatura:

• Kazimierz Jasiński, Rodowód Piastów śląskich, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2007
• Krzysztof Rafał Prokop, Księstwa oświęcimskie i zatorskie wobec Korony Polskiej w latach 1438-1513. Dzieje polityczne, Polska Akademia Umiejętności, Kraków 2002
• Marcin Spórna, Piotr Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003
• Stanisław Szczur, Krzysztof Ożóg, Piastowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999

ilustracje:

• Fotografie miejsc historycznych, http://foto.poczet.com