Jan I Scholastyk (Oświęcimski)
genealogia:
| rodzice → drzewo genealogiczne | |
|---|---|
| Władysław I, książę oświęcimski | Eufrozyna, córka Bolesława II płockiego |
| życie | |
| 1308/1310 - przed 29 IX 1372 | |
| małżeństwa | |
| |
| potomstwo → drzewo genealogiczne | |
| |
| panowanie | |
| 1322 - 1372: Kęty, Oświęcim, Zator, Żywiec | |
kalendarium:
1321
-(15 XII) Jan zostaje mianowany scholastykiem krakowskim (nadzorcą szkół w diecezji) przez papieża Jana XXII.1322
-Śmierć Władysława I oświęcimskiego.- Jan porzuca stan duchowny (nie rezygnując jednak z dochodów ze scholasterii krakowskiej!).
- Przejęcie władzy w księstwie oświęcimskim (wraz z regentką-matką Eufrozyną).
1325
-Eufrozyna przekazuje Janowi pełnię władzy w ziemi oświęcimskiej.-Małżeństwo z nieznaną z imienia kobietą.
1327
-(24 II) Złożenie (w Bytomiu) hołdu lennego Janowi Luksemburskiemu, królowi czeskiemu.- Jan Luksemburski przyrzeka księstwo oświęcimskie Kazimierzowi I cieszyńskiemu, w razie bezpotomnej śmierci Jana.
1333
-Lokacja Zembrzyc na prawie niemieckim.1336
-Śmierć Leszka raciborskiego.- Jan, Władysław bytomski, Kazimierz I cieszyński, Bolko niemodliński, Albert strzelecki i Bolko II opolski zgłaszają pretensje do księstwa raciborskiego.
- Jan Luksemburski przekazuje księstwo raciborskie Mikołajowi II Przemyślidzie, księciu opawskiemu (powołując się na prawo lenne, a nie zwyczajowe).
- Protest Piastów górnośląskich.
- Jan Luksemburski przekazuje księstwo raciborskie Mikołajowi II Przemyślidzie, księciu opawskiemu (powołując się na prawo lenne, a nie zwyczajowe).
1337
-(14 I) Jan Luksemburski rozpatruje ponownie (we Wrocławiu) sprawę sukcesji w księstwie raciborskim i podtrzymuje swą decyzję w sprawie przekazania lenna Przemyślidom opawskim.1339
-(9 II) Kazimierz Wielki zrzeka się praw do shołdowanych na rzecz Czech księstw śląskich (w tym księstwa oświęcimskiego) i księstwa płockiego.1345
-(lato) Wojska czeskie najeżdżające Małopolskę pustoszą ziemie księstwa oświęcimskiego (poszukując zaopatrzenia).-(28 VI) Biskup krakowski Jan Grot ekskomunikuje Jana za najazdy na dobra klasztoru w Mogile k. Krakowa i grozi nałożeniem interdyktu na miasto Oświęcim w przypadku niezwrócenia (w terminie 14 dni) zajętych wsi i niewynagrodzenia poczynionych szkód.
- Jan zwraca zajęte wsie i zażegnuje groźbę nałożenia interdyktu.
1355
-Śmierć Bolesława kozielsko-bytomskiego.-(jesień) Wyjazd na dwór cesarski do Norymbergi.
- (3 X) Jan, Konrad I oleśnicki, Bolko niemodliński, Bolko II opolski, Kazimierz I cieszyński i Przemysław Noszak rezygnują z praw do spadku po Bolesławie kozielsko-bytomskim na rzecz Karola IV Luksemburskiego.
- (4 X) Karol IV powierza opiekę nad księstwem bytomsko-kozielskim Przemysławowi Noszakowi i jego ojcu Kazimierzowi I oraz Konradowi I oleśnickiemu.
1358
-(21 IV-4 V) Jan występuje jako doradca Karola IV Luksemburskiego przy rozstrzyganiu sporu granicznego pomiędzy Bolkiem niemodlińskim a biskupem wrocławskim Przecławem z Pogorzeli.ok. 1359
-Śmierć pierwszej żony.1359
-(I) Udział w zjeździe Karola IV Luksemburskiego z Kazimierzem Wielkim we Wrocławiu.po 1359
-(12 VI 1359/) Małżeństwo z Salomeą, córką Henryka II Reuss von Plauen, dostojnika turyńskiego.przed 1363
-Konflikt z biskupem krakowskim Bodzętą (spowodowany licznymi najazdami ludzi Jana na dobra biskupie).- Księstwo oświęcimskie zostaje obłożone interdyktem.
1363
-Jan przebywa na dworze Karola IV Luksemburskiego we Frankfurcie nad Odrą (25 VII) i w Berlinie (31 VII).-(25 IX) Papież Urban V wydaje zgodę na odprawianie Mszy Św. dla Jana, w miejscach objętych interdyktem (dzięki wstawiennictwu Kazimierza Wielkiego).
1365
-Zdjęcie interdyktu z księstwa oświęcimskiego przez papieża Urbana V.1369
-(I) Jan zostaje mediatorem w sporze Przemysława Noszaka z Konradem II oleśnickim o podział księstwa bytomskiego.- (26 I) Ostateczny podział księstwa bytomskiego pomiędzy zwaśnionych książąt (w drodze losowania).
ok. 1370
-Przejęcie północnej części Gliwic (z zamkiem) (?) od księżnej Eufemii, córki Bolesława - ostatniego księcia kozielsko-bytomskiego.1372
-(/29 IX) Śmierć Jana I Scholastyka.heraldyka:

sfragistyka:
![]() +S IOHIS DVC OSSWEN ET SCOLASTICI CRAC | ![]() +S IOHANNIS DEI GRA DVC OSWEN |
ciekawostka:
Książę Jan był dobroczyńcą zakonu Dominikanów. Po jego śmierci kapituła prowincjonalna w Płocku wydała uchwałę nakazującą każdemu Dominikaninowi w Polsce odprawienie jednej Mszy Św. za zmarłego księcia.
Nie wszystkie jednak zakony mogły liczyć na przychylność Jana Scholastyka. Oddziały książęce brały udział w licznych w napadach na dobra klasztorne Cystersów w Mogile i w Rudach.
ważniejsze fundacje:
| zamek 'Wołek' w Kobiernicach |
| zamek w Barwałdzie |
przyczyna śmierci:
NIEZNANA (prawdopodobnie przyczyna naturalna).
miejsce pochówku:

Prawdopodobnie KOŚCIÓŁ DOMINIKANÓW W OŚWIĘCIMIU (dziś już nieistniejący; pozostała jedynie kaplica Św. Jacka, w której podziemiach złożone są szczątki Piastów).
literatura:
- Elżbieta Skalińska-Dindorf, Kronika Oświęcimia, "Głos Ziemi Oświęcimskiej" 2000, nr 14 (195), nr 15 (196)
- Idzi Panic, Książę Cieszyński Przemysław Noszak (•ok. 1332/36 - †1410) Biografia polityczna, PTH Oddział w Cieszynie, Cieszyn 1996
- Jerzy Horwat, Piastowie górnośląscy, Rocznik Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu - Historia - zeszyt nr 8, Bytom 2007
- Jerzy Krzysztof Horwat, Księstwo bytomskie i jego podziały do końca XV wieku, Muzeum w Gliwicach, Gliwice 1993
- Kazimierz Jasiński, Rodowód Piastów śląskich, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2007
- Paweł Mostowik, Z dziejów księstwa oświęcimskiego i zatorskiego XII-XVI w., Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2006
- Stanisław Szczur, Krzysztof Ożóg, Piastowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999
ilustracje:
- Sylwjusz Mikucki, Heraldyka Piastów śląskich do schyłku XIV wieku, Polska Akademia Umiejętności, Kraków 1935
- Fotografie miejsc historycznych, http://foto.poczet.com
© Copyright 1999-2010 Michał Szuster. Wszystkie prawa zastrzeżone.
Wszelkie materiały (m.in. treści, elementy graficzne oraz kod strony) zawarte na tej witrynie nie mogą być zamieszczane na innych stronach, rozpowszechniane i wprowadzane do systemów gromadzenia danych bez uprzedniej zgody Autora.
Wszelkie materiały (m.in. treści, elementy graficzne oraz kod strony) zawarte na tej witrynie nie mogą być zamieszczane na innych stronach, rozpowszechniane i wprowadzane do systemów gromadzenia danych bez uprzedniej zgody Autora.
partnerzy serwisu - ApisVideo.pl | Historia - Historia Polski | Niemiecki - Język Niemiecki | WOS - Wiedza o Społeczeństwie | Żegluga śródlądowa


